Λέσχη Ανάγνωσης Ερμούπολης ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Ρομπότ ...συγγραφείς!

2012-01-29T10:02:00.003+02:00

«Το αυτογκόλ του τερματοφύλακα της Λίβερπουλ, Χοσέ Ρέινα στο 90ό λεπτό έδωσε το βαθμό της ισοπαλίας στην Άρσεναλ στο κυριακάτικο παιχνίδι στο Άνφιλντ. Η Λίβερπουλ την έβγαλε όλο το δεύτερο ημίχρονο με έναν παίκτη λιγότερο, μιας και ο διαιτητής Μάρτιν Άτκινσον απέβαλε τον Τζο Κόουλ κόκκινη κάρτα για τάκλιν στον Λορέν Κοσιέλνι, στο τέλος του πρώτου ημιχρόνου. Παρόλα αυτά, η Λίβερπουλ διατήρησε το 1-0 για το μεγαλύτερο μέρος του δευτέρου ημιχρόνου…»

Το παραπάνω είναι μια τυπική αθλητική είδηση. Μόνο που δεν είναι. Έχει γραφτεί από υπολογιστή. Η Narrative Science, επιχείρηση από το Σικάγο, ξεκίνησε το 2010 να παράγει γραπτό κείμενο με τη βοήθεια δεδομένων, χωρίς να χρειάζεται καν η ανθρώπινη παρουσία. «Γράφουμε μακροσκελείς και συνοπτικές ιστορίες, tweets, τίτλους ειδήσεων» δηλώνει ο CEO της Narrative Science, Stuart Frankel.

Με το «γράφουμε» εννοεί την Authoring Engine, μια τεχνολογία που δημιουργήθηκε από δημοσιογράφους και μηχανικούς από το Windy City’s Northwestern University. Δούλεψαν το σύστημα έτσι, ώστε να παράγει τύπους ιστοριών στις κατηγορίες που αφορούν την επιχείρηση: οικονομικά, αθλητικά, κτηματομεσιτικά. «Στη συνέχεια δημιουργούμε μια σειρά ρυθμίσεων στο σύστημα που αποθηκεύει δεδομένα και αναζητά τα τρωτά σημεία». Η πλατφόρμα αναγνωρίζει αυτά τα σημεία, τα οποία συγκεντρώνονται από πηγές όπως η Opta, για τη δημιουργία μιας συλλογής πιθανών δομών, οι οποίες ιεραρχούνται για τη δημιουργία δομής. Μετά παράγει πάνω από 1000 αντιγραμμένες λέξεις.
Η Narrative Science δεν είναι η μόνη συγγραφική ρομποτική επανάσταση. Η επιχείρηση MarketBrief μετατρέπει αυτόματα χρηματιστηριακές τιμές σε κείμενα, δευτερόλεπτα μετά την ανακοίνωσή τους, χιλιάδες φορές μέσα στη μέρα. Η ιδέα είναι ακόμα σε πρώιμο στάδιο, αν και ο Frankel ισχυρίζεται ότι η Narrative Science είναι ήδη ικανή να παράξει το 20% από το περιεχόμενο μιας εφημερίδας. «Όλο και περισσότερα δεδομένα είναι διαθέσιμα» λέει ο Frankel «αν υπάρχουν δεδομένα, μπορεί να υπάρξει και είδηση».

Πρωτότυπο άρθρο: Wired, January 2012, “25 big ideas for 2012: Robo writers”
Μετάφραση: Τερέζα Λίτσα
http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2012/01/features/robo-writers

BookSyros: Ήταν ...«αναμενόμενο»! Μετά τους «συγγραφείς-ρομπότ» να περάσουμε στα «ρομπότ-συγγραφείς»! Ή μήπως είμαστε ...υπερβολικοί;

Κρατικά βραβεία λογοτεχνίας 2011

2012-01-25T09:59:00.002+02:00

Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων: Απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Ντίνο Χριστιανόπουλο για το σύνολο του έργου του.
Ο κύριος Χριστιανόπουλος, δε δέχτηκε το βραβείο, και υπογράμμισε (παραθέτοντας απόσπασμα από παλαιότερο σύγγραμμά του): "Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης απ’ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία από το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε. Αυτό το απαίσιο «υπείροχον έμμεναι άλλων», που μας άφησαν οι αρχαίοι. Είμαι εναντίον των βραβείων γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου …"

Βραβείο Μυθιστορήματος: Απονέμεται ομόφωνα στον Θωμά Κοροβίνη για το έργο του με τίτλο «Ο γύρος του θανάτου», εκδόσεις Άγρα।

Βραβείο Διηγήματος-Νουβέλας: Απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Χρήστο Οικονόμου για το έργο του με τίτλο «Κάτι θα γίνει, θα δεις», εκδόσεις Πόλις. Βραβείο Ποίησης: Απονέμεται ομόφωνα στον Γιώργο Μαρκόπουλο για το έργο του με τίτλο «Κρυφός κυνηγός», εκδόσεις Κέδρος.

Βραβείο Δοκιμίου-Κριτικής: Απονέμεται ομόφωνα εξ ημισείας στην Γεωργία Γκότση για το έργο της με τίτλο «Η διεθνοποίησις της φαντασίας: Σχέσεις της ελληνικής με τις ξένες λογοτεχνίες τον 19ο αιώνα», εκδόσεις Gutenberg και στην Βενετία Αποστολίδου για το έργο της με τίτλο «Τραύμα και μνήμη: Η πεζογραφία των πολιτικών προσφύγων» εκδόσεις Πόλις।

Βραβείο Μαρτυρίας-Βιογραφίας-Χρονικού-Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας: Το Βραβείο Χρονικού – Μαρτυρίας απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Γιώργο Χ. Θεοχάρη για το έργο του με τίτλο «Δίστομο – : 10 Ιουνίου 1944 – Το ολοκαύτωμα», εκδόσεις Σύγχρονη Έκφραση.

Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα: Απονέμεται ομόφωνα εξ ημισείας στον Mιχάλη Γεννάρη για το έργο του με τίτλο «Πρίγκιπες και δολοφόνοι», εκδόσεις Ίνδικτος και στον Θοδωρή Ρακόπουλο για το έργο του με τίτλο «Φαγιούμ», εκδόσεις Μανδραγόρας।

Ειδικό βραβείο σε λογοτέχνη του οποίου το βιβλίο προάγει σημαντικά το διάλογο πάνω σε ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα: Δεν απονέμεται.

Η Επιτροπή απαρτίζεται από τους: Νίκο Δαββέτα (συγγραφέα και κριτικό λογοτεχνίας), Λίζυ Τσιριμώκου (Καθηγήτρια Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης), Χρήστος Αστερίου (Συγγραφέας), Δημήτρης Καργιώτης (Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων), Τίνα Μανδηλαρά (Κριτικός Λογοτεχνίας), Δημήτρης Μίγγας (Συγγραφέας), Ανδρέας Μήτσου (Συγγραφέας), Λίνα Πανταλέων (Κριτικός Λογοτεχνίας). (Πηγή:http://www।neolaia.gr)

Η Λέσχη Ανάγνωσης Ερμούπολης...

2012-01-22T19:11:00.007+02:00

...έκοψε την πίτα της στη συνάντηση
της Παρασκευής 20 Ιανουαρίου!

Πραγματοποιήθηκε στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Ερμούπολης, την Παρασκευή 20 Ιανουαρίου, η καθιερωμένη ανά μήνα συνάντηση των μελών της Λέσχης Ανάγνωσης Ερμούπολης.
Αντικείμενο συζήτησης αυτή τη φορά ήταν το βιβλίο της Μάρως Δούκα "Η ΠΛΩΤΗ ΠΟΛΗ" και το μυθιστόρημα φαντασίας της Ούρσουλα Λε Γκεν "Ο ΜΑΓΟΣ ΤΟΥ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ".
Την ίδια ημέρα τα μέλη της Λέσχης Ανάγνωσης έκοψαν την βασιλόπιτα για το νέο έτος 2012 ευχόμενα προσωπική, οικογενιεακή και κοινωνική ευτυχία για όλους!

Παράλληλα, αποφάσισαν το ξεκίνημα μιας εκστρατείας συγκέντρωσης βιβλίων για να σταλούν μέσω της Δημοτικής Βιβλιοθήκης στο Καστελόριζο και άλλα μικρά νησιά.
Για το λόγο αυτό απευθύνουν πρόταση-έκκληση σε όσες και όσους συμφωνούν, στο διάστημα Δευτέρα 30 Ιανουαρίου - Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου να φέρουν στη Δημοτική Βιβλιοθήκη ένα ή περισσότερα βιβλία τόσο για παιδιά όσο και για μεγάλους.
Η Λέσχη Ανάγνωσης Ερμούπολης και η Δημοτική Βιβλιοθήκη θα φροντίσουν να σταλούν τα βιβλία που θα συγκεντρωθούν για να δημιουργηθούν μικρές δανειστικές βιβλιοθήκες στα μικρά νησιά του Αιγαίου.
Αν η Πολιτεία, δείχνει να "ξεχνά" κάποιες στιγμές τους κατοίκους αυτών των νησιών, εμείς τουλάχιστον ας δείξουμε ότι τους σκεφτόμαστε συνεχώς και τους νοιαζόμαστε!

Η δική μας Ελλάδα...

2012-01-20T21:56:00.001+02:00

"Ημερολόγιο της Εταιρείας Συγγραφέων

Αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι,

Αν η Ελλάδα τους τελευταίους μήνες μοιάζει με φωτογραφία όπου οι γραμμές των προσώπων και των πραγμάτων είναι συγκεχυμένες, αυτό δε σημαίνει ότι έχει εκλείψει από όλους μας ο πόθος της διαύγειας. Η ανάγκη της ανασύνθεσης και της ανασύνταξης απέναντι στις κυρίαρχες για την ώρα λογικές οι οποίες επιβάλλουν τις προσωπικές φιλοδοξίες των πολιτικών ηγετών πάνω στις ευτελισμένες συλλογικότητές μας. Πάνω στην ταπεινωμένη αλλά τη μόνη ζωντανή άλλη Ελλάδα, η Δική μας Ελλάδα, η οποία ασφαλώς και δεν εμφανίζεται πουθενά σ’ αυτή τη θολή και εσκεμμένα νοσηρή απεικόνισή μας από τα κέντρα των διαφόρων θεσμικών και παραθεσμικών εξουσιών.

Όταν πριν από λίγους μήνες συζητούσαμε για το θέμα του φετινού Ημερολογίου της Εταιρείας Συγγραφέων, είναι αλήθεια ότι δε φανταζόμασταν πως τα πολιτικά γεγονότα θα έτρεχαν με τόσο δαιμονιακό ρυθμό, αλλάζοντας εντελώς το προσκήνιο της καθημερινής μας ζωής. Πολλοί από εμάς στη διάρκεια των τελευταίων μηνών ξαναβρήκαμε μπροστά μας το λησμονημένο νόημα της ανάγκης να σκεφθούμε ως υπεύθυνοι πολίτες και πάλι την κοινωνία μας. Κάτι που για δεκαετίες το είχαμε απαρνηθεί ή το είχαμε εκχωρήσει αλλού αδιάφορα.

Από αυτή την πλευρά, το θέμα που διαλέξαμε, «Η Δική μας Ελλάδα», ένα θέμα που ξαφνικά απόκτησε μια ιδιαίτερη σημασία μέσα στη γενική ρευστότητα της πολλαπλής κρίσης, αφορά πλάγια ή άμεσα, ρητά ή υπόρρητα στη σχέση της χώρας με τους συγγραφείς της. Ακόμα και ως σύνοψη μιας αυθόρμητης αντίδρασης να ξαναδούμε τον εαυτό μας. Και πράγματι, όπως θα διαπιστώσει εκείνος που θα ξεφυλλίσει απλώς αυτό το ημερολόγιο, τα ποιήματα και τα πεζά που περιέχει δείχνουν πόσο η ευαισθησία της τέχνης μπορεί να είναι σε απευθείας συνομιλία με την ψυχική αίσθηση και την ιστορικότητα ενός τόπου.

Υγ. Με την ίδια ευαισθησία συνομιλούν ασφαλώς και τα εξαίρετα εικαστικά του ζωγράφου Γιώργου Λαζόγκα, τα οποία κοσμούν το φετινό ημερολόγιό μας, τον οποίο η Εταιρεία ευχαριστεί θερμά για την ευγενή παραχώρηση.

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ

Κάποτε στην Άρτα...

2012-01-13T21:14:00.004+02:00

«...Μέσα από το αχνό φως του κεριού διέσχισα το δρόμο που οδηγεί σε σένα.Πέταξα τόσο ψηλά που ζαλίστηκα από τη χαρά μου.
Ένιωθα λες κι ήμουν χαμένος μέσα στην έρημο και σε έβλεπα σαν όαση να μου δίνεις κουράγιο.Είσαι η ελπίδα μου, και είμαι ευτυχισμένος Ζωγράφισα το καράβι που θα μας πάει μακριά.
Εκεί που το φεγγάρι, ο ήλιος και ο άνεμος θα δίνουν ρότα για να στεριώσει το ταξίδι μας.Σφάλισε τα ματόκλαδα, ακούμπησε στο στήθος μου, στηρίξου στην αγάπη μου.
Η νύχτα πέρασε, το φως της μέρας θα φέρει την ευτυχία...»

Θα ήθελα να κάνω μιαν αναφορά στις προσπάθειες που δεν διεκδικούν με στόμφο τις δάφνες της δημοσιότητας, την οποία, ωστόσο δικαιωματικά θα έπρεπε να διαθέτουν. Μιλώ για το βιβλίο του Ελπιδοφόρου Ιντζέμπελη «Κάποτε στην Άρτα» των εκδόσεων Στοχαστής που εκδόθηκε στην Αθήνα φέτος. Δόκιμος συγγραφέας ο Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, με άλλα τέσσερα λογοτεχνικά βιβλία στο ενεργητικό του, με παιδαγωγικά δοκίμια, ιστορικές μελέτες, συμμετοχή σε συλλογικές εκδόσεις και συνεντεύξεις με μεγάλους λογοτέχνες, δίνει στο μυθιστόρημά του, «Κάποτε στην Άρτα», τον καλύτερό του, μέχρι τώρα εαυτό.

Ο ήρωάς του, ο Παναγιώτης, ένας νέος που από το χωριό του στη Λέσβο, βρέθηκε, όπως και ο Ελπιδοφόρος, μετά από πολλές περιπέτειες, στην Άρτα, καταφέρνει να αντεπεξέρχεται σε όλα τα χτυπήματα της μοίρας με στωικότητα, δύναμη αλλά και αξιοπρέπεια. Τι είναι αυτό που τον κινητοποιεί και του δίνει τη δύναμή που χρειάζεται; Η αναζήτηση της ανθρωπιάς στη συναναστροφή του με το συνάνθρωπο, ανεξάρτητα από τις πεποιθήσεις του, τη φυλή του ή τη θρησκεία του.
Η ανθρωπιά αυτή θα τον βοηθήσει να ξεφύγει από τη σκληρή μοίρα που από άλλες συνθήκες θα τον περίμενε, να βρει τον έρωτα της ζωής του και, με τη βοήθεια ακριβώς και αυτού του έρωτα να καταλήξει να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του με τη γυναίκα που αγάπησε. Ο Ελπιδοφόρος μέσα από την αφήγηση μιας ρομαντικής ερωτικής ιστορίας ανατρέχει στο παρελθόν και μας ταξιδεύει και στην ιστορία της Άρτας, με τα εμπορικά της, την εβραϊκή συνοικία, το επίνειο της Κόπραινας, τα τραγικά χρόνια της Κατοχής και το κολαστήριο του Νταχάου.
Η αφήγηση που δίνεται με την πρωτότυπη επιλογή της υποτιθέμενης δημοσίευσης από κάποιον επιμελητή του ημερολογίου που κρατούσε ο Παναγιώτης, ακολουθεί γραμμική σειρά, όπως ταιριάζει σε ένα ημερολόγιο, δεν κουράζει όμως ούτε προκαταλαμβάνει τον αναγνώστη. Θιασώτης της απλότητας και της λιτότητας στο λόγο και την έκφραση, ο συγγραφέας αφηγείται και αφήνει στον αναγνώστη τα συμπεράσματα και την τελική εκτίμηση των γεγονότων. Δεν παραλείπει όμως να αφήσει το δικό του σχόλιο, καθόλου υπερβολικό, για τις συμφορές της Κατοχής, του εμφυλίου, του Μεταξικού κράτους, της μετανάστευσης που έπληξαν την χώρα από τη δεκαετία του 1930 και μετά.
Κοντολογίς, είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται ευχάριστα και θα αφήσει καλές εντυπώσεις στον αναγνώστη.

"ΗΧΩ της Άρτας"-Κώστας Κωσταβασίλης

Μια ιστορία για το «Ζ»

2012-01-09T19:23:00.006+02:00

Για το «Ζ» έχω πει τόσα πολλά, που δεν έχω τίποτα καινούργιο να προσθέσω. Άλλωστε και στο διαδίκτυο θα πρέπει να υπάρχουν μερικά από αυτά που έχω πει κατά καιρούς. Αλλά θα σου διηγηθώ ένα περιστατικό, που πρώτη φορά το λέω, για να διασκεδάσουν και οι σέρφερ του διαδικτύου. Έτσι δεν λέγονται; Λοιπόν, άκου το:...

" O συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός αφηγείται ένα πραγματικό γεγονός στην Κρυσταλία Πατούλη με αφορμή την κυκλοφορία από τις εκδόσεις Διόπτρα της συλλεκτικής έκδοσης του «Ζ», λόγω και της επετείου των 45 χρόνων από την πρώτη του έκδοση, με "ένα εξαιρετικό επίμετρο του φιλόλογου Αριστοτέλη Σαϊνη, ο οποίος έχει επιμεληθεί και τo βιβλίο" και με το dvd της ταινίας του Κώστα Γαβρά. Σημειώνεται, ότι το 2012 είναι τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Γρηγόρη Λαμπράκη.
"...Στη μεταπολίτευση όταν γύρισα στην Ελλάδα, με πλησιάζει ένα ζευγάρι και μου λέει «-Κύριε Βασιλικέ, τρομοκρατηθήκαμε εξαιτίας σας στη Χούντα». Λέω «εξαιτίας ΜΟΥ;», «-Ναι» μου λένε. Και μου διηγούνται το εξής απίθανο περιστατικό:
Ήταν ένα συμπαθητικό ζευγάρι που κατά τη διάρκεια της χούντας αν και ήταν εναντίον της, δεν ήταν οργανωμένοι αντιστασιακοί, δηλαδή δεν είχαν ανάμειξη σε κάποια συγκεκριμένη οργάνωση. Ζούσαν στο Παγκράτι και ένα βράδυ, χτυπάει η πόρτα, ρωτάνε ποιος είναι και απαντούν απ’ έξω «είμαστε από την Ασφάλεια».
Μόλις ακούν τη λέξη «ασφάλεια», τρομάζουν οι δυο τους …εν τω μεταξύ μαγείρευαν και μία κακαβιά, γιατί ο άντρας ήταν ερασιτέχνης ψαράς, αρχίζουν να κοιτάζονται έντρομοι, να αναρωτιούνται για ποιο λόγο χτυπάει την πόρτα η ασφάλεια, και καθώς το μάτι τους έκανε ένα πανοραμίκ του δωματίου, κολάει στο βιβλίο «Ζ» που ήταν πάνω στο ράφι της βιβλιοθήκης, και λόγω του ενός γράμματος έκανε μπαμ. Ξεχώριζε. Οπότε, τους μπήκε η ιδέα ότι αυτό πρέπει να το εξαφανίσουνε. Πάνω στον πανικό τους, δεν ξέρανε που να το κρύψουμε.
Όπως μου λέγανε, σκεφτήκανε το στρώμα, σκεφτήκανε τα σκουπίδια, σκεφτήκανε το ένα το άλλο, αλλά εν τω μεταξύ η πόρτα συνέχιζε να χτυπάει όλο και πιο δυνατά και οι ασφαλίτες φώναζαν «Ανοίχτε αλλιώς θα σπάσουμε την πόρτα!». Έτσι μέσα στον πανικό τους, καθώς έβραζε στην κατσαρόλα η κακαβιά το έριξαν μέσα.
Ανοίγουν στη συνέχεια την πόρτα, μπαίνουν δύο άτομα της ασφάλειας, τους λένε «Κάνουμε μια έρευνα» και αφού ερευνούν όλο το σπίτι, το κάνουν φύλλο και φτερό, σε τρία τέταρτα που τελειώνουν και δεν βρίσκουν τίποτε τα ενοχοποιητικό, κινούν να φύγουν, και επειδή μάλλον ευώδιαζε σε όλο το σπίτι η κακαβιά, κάτι θα τους είπαν, και η γυναίκα, τότε, χωρίς να το καταλάβει, τους λέει «κοπιάστε να δοκιμάσετε».
"Έτσι..." η γυναίκα μου λέει « ...σε φάγαμε!».
Φαίνεται ότι εκείνη τη μέρα, κάποιος για να μην μαρτυρήσει δικούς του συντρόφους, έδωσε δύο άσχετα ονόματα, που ήξεραν ότι αν πάνε εκεί δεν θα βρουν τίποτα. Μάλλον έτσι ερμήνευσαν και εκείνοι την ιστορία. Και καλά έκανε, όποιος το έκανε, για να γλυτώσει τα βασανιστήρια.
Λοιπόν, καθώς έτρωγαν την κακαβιά, ένας από αυτούς ρώτησε: «Από μελανούρια την κάνατε;» (γέλια)
(Κρυσταλία Πατούλη tvxs.gr/node)

Παραμύθι χωρίς όνομα

2012-01-04T19:55:00.004+02:00

“Σε ένα μακρινό βασίλειο, ο Βασιλιάς φροντίζοντας μόνο για την διασκέδαση και την καλοπέραση του, έχει αδειάσει το θησαυροφυλάκιο της χώρας. Οι κάτοικοι υποφέρουν και εγκαταλείπουν σιγά σιγά τον τόπο τους μέχρι που ο γιος του, το μικρό βασιλόπουλο, αποφασίζει να πάρει την κατάσταση στα χέρια του. Με σύμμαχο την μικρή αδερφή του, ξεκινάει μια πορεία, γεμάτη περιπέτειες και δυσκολίες, αλλά το θάρρος και η ακλόνητη πίστη του στους ανθρώπους θα τον βοηθήσουν να χαρίσει ξανά στο βασίλειό του όλα όσα έχει χάσει…”

Οι εκδόσεις ΑΓΚΥΡΑ, κυκλοφορούν, το πρώτο βιβλίο της Π.Σ. ΔΕΛΤΑ "Παραμύθι χωρίς όνομα".

Δημοσιευμένο 100 χρόνια πριν και γραμμένο από μία από τις σημαντικότερες ελληνίδες συγγραφείς, καταφέρνει να είναι πιο σύγχρονο από ποτέ. Mια συναρπαστική αλληγορική ιστορία για όλες τις εποχές και όλες τις ηλικίες, με αναπάντεχα επίκαιρα μηνύματα.
«Ένα παραμύθι για παιδιά και μαζί ένα διήγημα για τους μεγάλους. Μια πλαστική διαμαρτύρηση για ένα περίσσιο κοινωνικό κακό. Μια σάτιρα και μια φάρσα. Ένα βιβλίο και μια πράξη (...), ένα ηθικό ποτό προσφερμένο σε καλότεχνο ποτήρι. Πατριωτικό μάθημα σε ζωγραφιές».
ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ
Το Παραμύθι χωρίς όνομα κατάφερε να ξεπεράσει το χρόνο, καθώς η συγγραφέας του με απαράμιλλη ευαισθησία πέτυχε να ζωγραφίσει την εικόνα μιας παραπαίουσας κοινωνίας που ανορθώνεται και ευημερεί, χάρη στη συσπείρωση και την κοινή δουλειά. Την οργάνωσή της θα αναλάβει με ακλόνητη πίστη στο στόχο του το χαρισματικό «Βασιλόπουλο» που θα δώσει πνοή στα οράματα του λαού του.
Ο μυθικός κόσμος του παραμυθιού ενσαρκώνει την αναζήτηση αξιών, όπως της γενναιότητας, της προσφοράς και της θυσίας.

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΟ ΔΙΗΓΗΜΑ

2011-12-30T21:23:00.004+02:00

Γιάννης ο Ευλογημένος!

ΤΟΥ ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ

O Άγιος Βασίλης, σαν περάσανε τα Χριστούγεννα, πήρε το ραβδί του και γύρισε σ όλα τα χωριά, να δει ποιός θα τόνε γιορτάσει με καθαρή καρδιά. Πέρασε από λογιών-λογιών πολιτείες κι από κεφαλοχώρια, μα σ’ όποια πόρτα κι αν χτύπησε δεν τ’ ανοίξανε, επειδή τον πήρανε για διακονιάρη. Κι έφευγε πικραμένος, γιατί ο ίδιος δεν είχε ανάγκη από τους ανθρώπους, μα ένοιωθε το πόσο θα πονούσε η καρδιά κανενός φτωχού από την απονιά που του δείξανε κείνοι οι άνθρωποι.
Μια μέρα έφευγε από ένα τέτοιο άσπλαχνο χωριό, και πέρασε από το νεκροταφείο, κι είδε τα κιβούρια πως ήτανε ρημαγμένα, οι ταφόπετρες σπασμένες κι αναποδογυρισμένες, και τα νιόσκαφτα μνήματα ήτανε σκαλισμένα από τα τσακάλια. Σαν άγιος που ήτανε άκουσε πως μιλούσανε οι πεθαμένοι και λέγανε: «Τον καιρό που είμαστε στον απάνω κόσμο, δουλέψαμε, βασανιστήκαμε, κι αφήσαμε πίσω μας παιδιά κ εγγόνια να μας ανάβουνε κανένα κερί, να μας καίγουνε λίγο λιβάνι μα δεν βλέπουμε τίποτα, μήτε παπά στο κεφάλι μας να μας διαβάσει παραστάσιμο, μήτε κόλλυβα, παρά σαν να μην αφήσαμε πίσω μας κανέναν». Κι ο άγιος Βασίλης πάλι στενοχωρήθηκε κι είπε: «Τούτοι οι χωριάτες ούτε σε ζωντανό δε δίνουνε βοήθεια, ούτε σε πεθαμένον », και βγήκε από το νεκροταφείο, και περπατούσε ολομόναχος μέσα στα παγωμένα χιόνια..
* * *
Παραμονή της πρωτοχρονιάς έφτασε σε κάτι χωριά που ήτανε τα πιο φτωχά ανάμεσα στα φτωχοχώρια, στα μέρη της Ελλάδας. Ο παγωμένος αγέρας βογκούσε ανάμεσα στα χαμόδεντρα και στα βράχια, ψυχή ζωντανή δεν φαινότανε, νύχτα πίσσα! Είδε μπροστά του μια ραχούλα, κι από κάτω της ήτανε μια στρούγκα τρυπωμένη. Ο άγιος Βασίλης μπήκε στη στάνη και χτύπησε με το ραβδί του την πόρτα της καλύβας και φώναξε: «Ελεήστε με, τον φτωχό, για την ψυχή των αποθαμένων σας κι ο Χριστός μας διακόνεψε σε τούτον τον κόσμο!». Τα σκυλιά ξυπνήσανε και χυθήκανε απάνω του, μα σαν πήγανε κοντά του και τον μυριστήκανε, πιάσανε και κουνούσανε τις ουρές τους και πλαγιάζανε στα ποδάρια του και γρούζανε παρακαλεστικά και χαρούμενα. Απάνω σ αυτά, άνοιξε η πόρτα και βγήκε ένας τσοπάνης, ως εικοσιπέντε χρονών παλληκάρι, με μαύρα στριφτά γένια, ο Γιάννης ο Μπαρμπάκος, άνθρωπος αθώος κι απελέκητος, προβατάνθρωπος, και πριν να καλοϊδεί ποιός χτύπησε, είπε: «Έλα, έλα μέσα. Καλή μέρα, καλή χρονιά!».
Μέσα στο καλύβι έφεγγε ένα λυχνάρι, κρεμασμένο από πάνω από μία κούνια, που ήτανε δεμένη σε δυο παλούκια. Δίπλα στο τζάκι ήτανε τα στρωσίδια τους και κοιμότανε η γυναίκα του Γιάννη. Αυτός, σαν μπήκε μέσα ο άγιος Βασίλης, κι είδε πως ήτανε γέρος σεβάσμιος, πήρε το χέρι του και το ανεσπάσθηκε κι είπε: «Να χω την ευχή σου, γέροντα», και το ’λεγε σαν να τον γνώριζε κι από πρωτύτερα, σα να ’τανε πατέρας του. Και κείνος του είπε: «Βλογημένος να σαι, εσύ κι όλο το σπιτικό σου, και τα πρόβατά σου η ειρήνη του Θεού να ναι απάνω σας!». Σηκώθηκε κι η γυναίκα και πήγε και προσκύνησε και κείνη τον γέροντα και φίλησε το χέρι του και τη βλόγησε. Κι ο άγιος Βασίλης ήτανε σαν καλόγερος ζητιάνος, με μια σκούφια παλιά στο κεφάλι του, και τα ράσα του ήτανε τριμμένα και μπαλωμένα και τα τσαρούχια του τρύπια, κι είχε κι ένα παλιοτάγαρο αδειανό. Ο Γιάννης ο Βλογημένος έβαλε ξύλα στο τζάκι. Και παρευθύς, φεγγοβόλησε το καλύβι και φάνηκε σαν παλάτι. Και φανήκανε τα δοκάρια, σα να ’τανε μαλαμοκαπνισμένα, κι οι πητιές που ήτανε κρεμασμένες φανήκανε σαν καντήλια, κι οι καρδάρες και τα τυροβόλια και τ’ άλλα τα σύνεργα που τυροκομούσε ο Γιάννης, γινήκανε σαν ασημένια, και σαν πλουμισμένα με διαμαντόπετρες φανήκανε, και τ’ άλλα, τα φτωχά τα πράγματα που χε μέσα στο καλύβι του ο Γιάννης ο Βλογημένος. Και τα ξύλα που καιγόντανε στο τζάκι τρίζανε και λαλούσανε σαν τα πουλιά που λαλούνε στον παράδεισο, και βγάζανε κάποια ευωδιά πάντερπνη. Τον άγιο Βασίλη τον βάλανε κι έκατσε κοντά στη φωτιά κι η γυναίκα του ’θεσε μαξιλάρια να ακουμπήσει. Κι ο γέροντας ξεπέρασε το ταγάρι του από το λαιμό του και το βαλε κοντά του, κι έβγαλε και το παλιόρασό του κι απόμεινε με το ζωστικό του.
Κι ο Γιάννης ο Βλογημένος πήγε κι άρμεξε τα πρόβατα μαζί με τον παραγυιό του, κι έβαλε μέσα στην κοφινέδα τα νιογέννητα τ’ αρνιά, κι ύστερα χώρισε τις ετοιμόγεννες προβατίνες και τις κράτησε στο μαντρί, κι ο παραγυιός τα ’βγαλε τ’ άλλα στη βοσκή. Λιγοστά ήτανε τα ζωντανά του, φτωχός ήτανε ο Γιάννης, μα ήτανε Βλογημένος. Κι είχε μία χαρά μεγάλη, σε κάθε ώρα, μέρα και νύχτα, γιατί ήτανε καλός άνθρωπος κι είχε και καλή γυναίκα, κι όποιος λάχαινε να περάσει από την καλύβα τους, σαν να ’τανε αδελφός τους, τον περιποιόντανε. Για τούτο κι ο άγιος Βασίλης κόνεψε στο σπίτι τους, και κάθησε μέσα, σα να ’τανε δικό του σπίτι, και βλογηθήκανε τα θεμέλιά του. Κείνη τη νύχτα τον περιμένανε όλες οι πολιτείες και τα χωριά της Οικουμένης, οι αρχόντοι, οι δεσποτάδες κι οι επίσημοι ανθρώποι μα εκείνος δεν πήγε σε κανέναν, παρά πήγε και κόνεψε στο καλύβι του Γιάννη του Βλογημένου.
* * *
Το λοιπόν, σαν σκαρίσανε τα πρόβατα, μπήκε μέσα ο Γιάννης και λέγει στον άγιο: «Γέροντα, έχω χαρά μεγάλη. Θέλω να μας διαβάσεις τα γράμματα τ’ Άη-Βασίλη. Εγώ είμαι άνθρωπος αγράμματος, μα αγαπώ τα γράμματα της θρησκείας μας. Έχω και μία φυλλάδα από έναν γούμενο αγιονορίτη, κι όποτε τύχει να περάσει κανένας γραμματιζούμενος, τον βάζω και μου διαβάζει από μέσα την φυλλάδα, γιατί δεν έχουμε κοντά μας εκκλησία».
Έπιασε και θαμπόφεγγε κατά το μέρος της ανατολής. Ο άγιος Βασίλης σηκώθηκε και στάθηκε κατά την ανατολή κι έκανε το σταυρό του, ύστερα έσκυψε και πήρε μία φυλλάδα από το ταγάρι του, κι είπε: «Ευλογητός ο Θεός ημών πάντοτε, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων». Κι ο Γιάννης ο Βλογημένος πήγε και στάθηκε από πίσω του, και η γυναίκα βύζαξε το μωρό και πήγε και κείνη και στάθηκε κοντά του, με σταυρωμένα χέρια. Κι ο άγιος Βασίλης είπε το «Θεός Κύριος» και το απολυτίκιο της Περιτομής «Μορφήν αναλλοιώτως ανθρωπίνην προσέλαβες», δίχως να πει και το δικό του το απολυτίκιο που λέγει «Εις πάσαν την γην εξήλθεν ο φθόγγος σου». Η φωνή του ήτανε γλυκιά και ταπεινή, κι ο Γιάννης κι η γυναίκα του νοιώθανε μεγάλη κατάνυξη, κι ας μην καταλαβαίνανε τα γράμματα. Και είπε ο άγιος Βασίλης όλον τον Όρθρο και τον Κανόνα της Εορτής: «Δεύτε λαοί άσωμεν άσμα Χριστώ τω Θεώ, χωρίς να πει το δικό του τον Κανόνα, που λέγει «Σου την φωνήν έδει παρείναι, Βασίλειε». Και ύστερα είπε όλη τη λειτουργία κι έκανε απόλυση και τους βλόγησε.
Και σαν καθήσανε στο τραπέζι και φάγανε κι αποφάγανε, έφερε η γυναίκα τη βασιλόπιτα και την έβαλε απάνω στο σοφρά. Κι ο άγιος Βασίλης πήρε το μαχαίρι και σταύρωσε τη βασιλόπιτα, κι είπε: «Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος κ έκοψε το πρώτο το κομμάτι κι είπε «του Χριστού» κι ύστερα είπε «της Παναγίας», κι ύστερα είπε «του νοικοκύρη Γιάννη του Βλογημένου». Του λέγει ο Γιάννης: «Γέροντα, ξέχασες τον άη- Βασίλη!». Του λέγει ο άγιος: «Ναι, καλά! κι ύστερα λέγει: «Του δούλου του Θεού Βασιλείου». Κι ύστερα λέγει πάλι: «Του νοικοκύρη, «της νοικοκυράς», «του παιδιού», «του παραγυιού», «των ζωντανών», «των φτωχών». Τότε λέγει στον άγιο ο Γιάννης ο Βλογημένος: «Γέροντα, γιατί δεν έκοψες για την αγιοσύνη σου; Του λέγει ο άγιος: «Έκοψα, Βλογημένε!» μα, ο Γιάννης δεν κατάλαβε τίποτα, ο μακάριος. Κι ύστερα, σηκώθηκε όρθιος ο άγιος Βασίλειος κι είπε την ευχή του «Κύριε ο Θεός μου, οίδα ότι ουκ ειμί άξιος, ουδέ ικανός, ίνα υπό την στέγην εισέλθεις του οίκου της ψυχής μου».
Κι είπε ο Γιάννης ο Βλογημένος: «Πες μου, γέροντα, που ξέρεις τα γράμματα, σε ποιά παλάτια άραγες πήγε σαν απόψε ο άγιος Βασίλης; οι αρχόντοι κι οι βασιλιάδες τι αμαρτίες να χουνε; Εμείς οι φτωχοί είμαστε αμαρτωλοί, επειδής η φτώχεια μας κάνει να κολαζόμαστε». Κι ο άγιος Βασίλης δάκρυσε κι είπε πάλι την ευχή, αλλοιώτικα: «Κύριε, ο Θεός μου, οίδα ότι ο δούλος σου Ιωάννης ο απλούς εστίν άξιος και ικανός ίνα υπό την στέγην του εισέλθεις. Ότι νήπιος υπάρχει και τα μυστήριά Σου τοις νηπίοις αποκαλύπτεται». Και πάλι δεν κατάλαβε τίποτα ο Γιάννης ο μακάριος, ο Γιάννης ο Βλογημένος...

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΕΡ। ΚΑΚΟΥΡΑΣ
(http://antigrafeus.blogspot.com)

2011-12-24T20:07:00.001+02:00

«Καλήν εσπέραν άρχοντες κι αν είναι ιορισμός σας
Χριστού τη Θεία γέννηση να πω στ’ αρχοντικό σας:
Χριστός γεννάται σήμερον εν Βυθλεέμ τη πόλει,
Οι ουρανοί αγάλλονται, χαίρετ΄η φύσις όλη
Εν τω σπηλαίω τίκτεται, εν φάτνη των αλόγων
Ο Βασιλεύς των ουρανών και ποιητής των όλων…
Χρόνια πολλά ευχόμαστε στην οικογένειά σας,
Και του Χριστού η γέννησις να ΄ναι βοήθειά σας»

[Κάλαντα Κέρκυρας]

Απόψεις ενός κλόουν

2011-12-18T20:30:00.006+02:00

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Τον τελευταίο καιρό σκέφτομαι ότι η συμπεριφορά των Γερμανών πολιτών έναντι της Ελλάδας και της ευρωπαϊκής ιδέας οφείλεται στο ότι η γενιά του πολέμου έχει φύγει από τη ζωή μαζί τις τύψεις της. Οι τύψεις τιθάσευαν τον εθνικό χαρακτήρα που υπέθαλψε ολοκληρωτικά καθεστώτα, γενοκτονίες και πολέμους• συγκρατούσαν το πάθος των Γερμανών για ανωτερότητα.
Η Trümmerliteratur –η λογοτεχνία των ερειπίων και, κατ’ επέκταση, του Ολοκαυτώματος- παρότι εξέφραζε βαθύ πόνο, έκαναν τον γερμανικό κόσμο καλύτερο: έδειχναν μιαν αυτεπίγνωση που λείπει τόσο από τον έξαλλο όχλο, όσο κι από τον μικροαστό φορολογούμενο τον επιρρεπή σε οχλοποίηση. Και συχνά κατέληγαν στη συνολική απόρριψη του τευτονικού ήθους – κεντρικό γνώρισμα του λογοτεχνικού έργου του Τόμας Μπέρχαρτ και του κινηματογραφικού του Μίκαελ Χάνεκε. (Αμφότεροι «μισούν» την Αυστρία, καταγγέλλουν τα γερμανόφωνα πλήθη...)

Διαβάζω λοιπόν τις «Απόψεις ενός κλόουν» του Χάινριχ Μπελ και ξεφυλλίζω συγχρόνως το «Ομαδικό πορτρέτο με μια κυρία» - δυο μυθιστορήματα που είχα διαβάσει στα ελληνικά προτού κουτσομάθω τα γερμανικά που κουτσοέμαθα.
Στο πρωτότυπο, παρά τις άριστες ελληνικές μεταφράσεις, μού φαίνονται αλλιώτικα• παλλόμενα: η γερμανική γλώσσα έχει βαθιά μυστικιστικό χαρακτήρα• ταιριάζει στον Χανς που ανιχνεύει μυρωδιές από το τηλέφωνο, που υποφέρει από την αντιστροφή των αξιών και της πραγματικότητας• και στη Λένι η οποία επαναλαμβάνει στον εαυτό της: θα επιζήσω. Μικροί άνθρωποι, συνηθισμένοι - πράγματα τρομερά, καταστάσεις απερίγραπτες... Ο ναζισμός, ύστερα το κενό, τα έσχατα ερωτηματικά: γιατί το θρησκευτικό αίσθημα, ο χριστιανισμός, δεν εμπόδισε το έγκλημα; Είναι άραγε όλες οι φυλές ικανές για φρικαλεότητες ή οι Γερμανοί εμφανίζουν υπεροχή στην ποταπότητα; Και: Πόσο χαμηλά μπορεί να φτάσει το ανθρώπινο είδος; Υπάρχει «χαμηλότερα» από το «χαμηλά»;
Ο «Κλόουν» είναι ένα μυθιστόρημα που δεν θα μπορούσε να έχει γραφεί παρά μόνο στη Γερμανία: οι «απόψεις» του Χανς είναι μονολιθικές – κι όπως οτιδήποτε μονολιθικό οδηγεί στην καταστροφή. Αντίθετα από τη Λένι στο «Ομαδικό πορτρέτο με μια κυρία», ο Χανς δεν επιζεί: για να επιζήσεις πρέπει να μπορείς να αλλάζεις και να προσαρμόζεσαι• να αποδέχεσαι τις ήττες. Η Μαρί τον εγκαταλείπει αφήνοντάς του ένα σημείωμα: “Ich muss den Weg gehen, den ich gehen muss” – πρέπει να πάρω τον δρόμο που πρέπει να πάρω. Ύστερα το κενό, τα έσχατα ερωτηματικά...
Το μυθιστόρημα καθρεφτίζει τη γερμανική κοινωνία μετά τον πόλεμο, μια φάση της ιστορίας –ανοικοδόμηση, ανασυγκρότηση, διχασμός- που ο ηθικολόγος Μπελ χαρακτηρίζει «εποχή εκπόρνευσης»: ο ήρωάς του δεν ανήκει πουθενά• καθώς βυθίζεται στη θλίψη δεν μπορεί να κοιτάξει τον εαυτό του στον καθρέφτη... Απορρίπτει με τόση βιαιότητα τη χριστιανική ηθική ώστε κατασκευάζει μια δική του θρησκεία• κηρύσσει πόλεμο στον κόσμο.
Η Λένι δεν είναι λιγότερο τραγικό πρόσωπο παρότι δεν τρελαίνεται όπως ο Χανς. Η επιβίωσή της έχει κάτι ηρωικό και ντροπιαστικό μαζί - ο Χάινριχ Μπελ μοιάζει να λέει: «Καλύτερα να είχαμε πεθάνει• καλύτερα να είχαμε πεθάνει μέσα στα ερείπια...» Όμως η Λένι δεν πεθαίνει: ο πόλεμος τελειώνει• στο παλιό της σαλονάκι η ζωή παίρνει τον δρόμο που πρέπει να πάρει. Η Λένι βρίσκεται ανάμεσα σε φίλους και γνωστούς που τώρα μοιάζουν με φαντάσματα: τους προσφέρει κουλουράκια... Κι ο συγγραφέας αναρωτιέται μαζί με τον αναγνώστη: «Πώς μετά από τόση φρίκη μπορείς, έχεις το κουράγιο και τη δύναμη και την ικανότητα για λήθη ώστε προσφέρεις κουλουράκια;( http://www.bookpress.gr)

Είναι κάπου αλλού η γιορτή

2011-12-13T20:08:00.000+02:00

Θεσσαλονίκη, Αμπελόκηποι, δεκαετία του ’80. Οι Δυτικές, οι λαϊκές συνοικίες. Τέσσερις νέοι αναζητούν τον δρόμο τους στη ζωή, μα βλέπουν πως «πάντα κάπου αλλού είναι η γιορτή». Εκεί που δεν έτυχε να γεννηθούν οι ίδιοι: στις λαμπερές λεωφόρους! Πέρα από τον Βαρδάρη! Εκεί που έτυχε να γεννηθούν οι «άλλοι» και όπου οι νεαροί από τα υποβαθμισμένα προάστια πηγαίνουν να χαζέψουν την άλλη ζωή. Τη ζωή που δεν είναι η δική τους και όπου ένα ζευγάρι γυναικείες μπότες κοστίζει όσο το νοίκι μιας οικογένειας…

O Xρήστος Χαρτοματσίδης, με λεπτή ειρωνεία και οξύ χιούμορ, ανατέμνει την ηθογραφία μιας ολόκληρης γενιάς ανθρώπων που είναι (ή αισθάνονται ότι είναι) «καταδικασμένοι» από ολόκληρη την κοινωνία. Η υπόγεια οργή που βασανίζει τους ήρωες για τη ζωή των βολεμένων, το μάταιο όνειρο «να φτάσουν κάπου», και ακόμα η αδήριτη ανάγκη να υπερασπιστούν με κάθε τρόπο την ίδια τους τη ζωή, αλλά και των συντρόφων τους, ως άλλοι Ρομπέν των Δασών ή Τσε, αναδύεται σε αυτό το μυθιστόρημα με έναν συναρπαστικό ρεαλισμό.

Ο Χρήστος Χαρτοματσίδης γεννήθηκε το 1954. Σπούδασε ιατρική και σήμερα εργάζεται ως διευθυντής Μικροβιολογίας στο Γενικό Νοσοκομείο Κομοτηνής. Το 2003, το ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής παρουσίασε δύο μονόπρακτά του («Το ασανσέρ» και «Η έξοδος μετά τις 6 μ.μ. απαγορεύεται») με τον ενιαίο τίτλο Σκούρο μαύρο σχεδόν λευκό, σε σκηνοθεσία Ηλία Φραγκάκη. Το 2008, το Κρατικό Θέατρο της πόλης Σιλίστρα της Βουλγαρίας παρουσίασε το θεατρικό έργο του Οι εφιάλτες του δήμιου Σανσόν, σε σκηνοθεσία Στέφαν Στάιτσεβ. Έχει δημοσιεύσει διηγήματα και μεταφράσεις στα λογοτεχνικά περιοδικά Νέα Πορεία, Η Λέξη, Το Δέντρο, Ιστός και Μανδραγόρας, ενώ από το 2009 είναι μόνιμος συνεργάτης του περιοδικού Μανδραγόρας. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές: O ξένος (1986), H νύχτα των εμβρύων (1989), τα διηγήματα: Tο παλιό κτίριο (1991), Φωτο-Veritas (2003), και τα μυθιστορήματα: Κιθαρίστας σε ταβέρνα (1996), Oι περιπέτειες του Μπρέγκα (2001), Μια εταίρα θυμάται (2009).

Αν οι πολιτικοί διάβαζαν

2011-12-10T21:36:00.002+02:00

τον Οδυσσέα Ελύτη

Του ΒΙΚΤΩΡΑ ΝΕΤΑ(enet)

Εκπνέει το 2011, που είναι «Ετος Οδυσσέα Ελύτη», και δεν έγινε τίποτε απολύτως από την πλευρά της πολιτείας για να τιμηθεί ο μεγάλος μας ποιητής και προπαντός για να θυμηθούμε, αυτές τις μαύρες ώρες που περνάει ο τόπος, τον προφητικό και συνάμα παρήγορο λόγο του.
Μήπως η αιτία που δεν έγινε τίποτε είναι η οικονομική κρίση; Και να μην υπήρχε, πάλι δεν θα γινόταν τίποτε αξιόλογο, όπως δεν έγινε όταν ο Ελύτης τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ το 1979. Θυμάμαι ότι τότε ο βουλευτής Φοίβος Ιωαννίδης είχε προτείνει να καλέσει η Βουλή τον Ελύτη να μιλήσει στην Ολομέλεια. Η πρόταση έπεσε στο κενό της αδιαφορίας και της αμάθειας. Τι θα μπορούσε να πει ένας ποιητής στους πολιτικούς; Απάντηση: Οσα έλεγαν οι μαντινάδες στον Ελευθέριο Βενιζέλο που και τις τραγουδούσε.

Αυτός ο τόπος, δυστυχώς, αδικεί, περιφρονεί και υποτιμά τα άξια παιδιά του. Τους δύο νομπελίστες ποιητές, τον Γιώργο Σεφέρη και τον Οδυσσέα Ελύτη, δεν καταδέχτηκε η Ακαδημία Αθηνών να τους εκλέξει μέλη της. Ας είναι. Ευτυχώς τους ποιητές τούς τιμάει από την καρδιά του ο απλός λαός, που τραγουδάει τους στίχους τους, δακρύζει, εμψυχώνεται και παίρνει κουράγιο στους αγώνες του. Είναι αυτός που εμπνέει και εμπνέεται σ' αυτήν την ακατάλυτη ανά τους αιώνες επικοινωνία με τον τίμιο ποιητικό λόγο.
Είναι, λοιπόν, σήμερα, που δοκιμάζεται ο τόπος από τη βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση, επίκαιρος ο καθαρός λόγος του Οδυσσέα Ελύτη. Οπως ο ίδιος έγραψε: «Οπου και να σας βρίσκει το κακό, αδελφοί/ όπου και να θολεύει ο νους σας/ μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό/ και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη».
Θα προσθέταμε: «Μνημονεύετε και Οδυσσέα Ελύτη». Τον μνημονεύουμε σήμερα, γιατί καθαρά, ανοιχτά, με την τίμια γλώσσα του, μιλούσε πάντοτε για την κρίση της ελληνικής κοινωνίας. Απλώς η εξουσία, κάθε εξουσία, ποτέ δεν άκουγε, όπως και στις μέρες μας, γι' αυτό και φτάσαμε εκεί που φτάσαμε...

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο του Β. Νέτα ΕΔΩ!

Βραβείο Αναγνωστών 2011

2011-12-06T18:00:00.007+02:00

Νικητής το «Ανεμώλια»
του Ισίδωρου Ζουργού

Tο Βραβείο Αναγνωστών 2011 απονέμεται στο βιβλίο «Aνεμώλια» του Ισίδωρου Ζουργού (Εκδόσεις Πατάκη). Είναι το μυθιστόρημα που υποστήριξαν ένθερμα τόσο οι 40 Λέσχες Ανάγνωσης ανά την Ελλάδα, που συμμετείχαν φέτος, όσο και το ευρύτερο αναγνωστικό κοινό που έλαβε μέρος στη φετινή ψηφοφορία (2.569 ψήφοι).
Το μυθιστόρημα «Ανεμώλια» αποτελεί το έκτο βιβλίο του Θεσσαλονικιού συγγραφέα (γεν. 1964). Πρόκειται για ένα οδοιπορικό πέντε φίλων με ιστιοπλοϊκό σκάφος, οι οποίοι αναζητούν τη διάσταση της πραγματικότητας μέσα από το βλέμμα των 45 χρόνων τους, τη συναισθηματική αναμόχλευση που τους δημιουργεί το παρελθόν, την επιθυμία της χαράς σήμερα και τη ζεστασιά της συντροφικότητας.
Στην «κούρσα» της τελικής βαθμολογίας τερμάτισαν επίσης: δεύτερο το βιβλίο «Τα σακιά» της Ιωάννας Καρυστιάνη (Εκδόσεις Καστανιώτη) και τρίτο το βιβλίο «Για μια χούφτα βινύλια» της Χίλντας Παπαδημητρίου (εκδ.ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ)

Το Βραβείο Αναγνωστών απονέμεται για έβδομη χρονιά. Διοργανώνεται από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) σε συνεργασία με την ΕΡΤ. Αποτελεί μοναδικό βραβείο στα ελληνικά λογοτεχνικά δεδομένα καθώς οι ίδιοι οι αναγνώστες καλούνται να ψηφίσουν το αγαπημένο ελληνικό μυθιστόρημα της χρονιάς. Αρχικά ψηφίζουν τα μέλη των Λεσχών Ανάγνωσης για τη «βραχεία λίστα», δίνοντας στη συνέχεια τη σκυτάλη στους βιβλιόφιλους που αποφασίζουν με sms. Σημειωτέον ότι με την ψήφο τους οι αναγνώστες συμμετείχαν κατά 50% στο τελικό αποτέλεσμα, ενώ το υπόλοιπο 50% βγήκε από τις ψήφους που έχουν ήδη δώσει τα μέλη Λεσχών Ανάγνωσης που λειτουργούν σ’ όλη την Ελλάδα.
Με το Βραβείο Αναγνωστών έχουν τιμηθεί τα βιβλία: -το 2010 «Όπως ήθελα να ζήσω» της Ελένης Πριοβόλου, -το 2009 «Ιμαρέτ», του Γιάννη Καλπούζου, -το 2008 «Όλα σου τα ‘μαθα μα ξέχασα μια λέξη» του Δημήτρη Μπουραντά, -το 2007 «Ο κύριος Επισκοπάκης» του Ανδρέα Μήτσου, -το 2006 «Αμίλητα βαθιά νερά», της Ρέας Γαλανάκη, -το 2005 «Η μέθοδος της Ορλεάνης» της Ευγενίας Φακίνου.

***

Βιβλιογραφική παραπομπή: http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=462&t=२४०४

Για το βιβλίο έγραψαν:
Γραμμένο με συναισθηματική οξυδέρκεια, το «Ανεμώλια» συγκινεί, κι αν δεν γράφτηκε με σκοπό να προκαλέσει ρωγμές –η οξύτητα των αιχμών του είναι λειασμένη από το ποιητικό ύφος–, κατορθώνει να λειτουργήσει σαν συνειδησιακό ξυπνητήρι για τον αναγνώστη. (Ακόμα κι αν φαίνεται καθαρόαιμα ανδρικό το θέμα του, γυναίκες σπεύστε, γιατί έχει ειπωμένες αλήθειες για την κοινή ζωή μας.) [ΑthensVoice] Ο Ζουργός επιδίδεται και σε αυτό το μυθιστόρημα σε εκείνο που ξέρει καλά: αναπτύσσει με δεξιοτεχνία ένα πλήθος χαρακτήρων που γίνονται συμπαθείς με τις ανθρώπινες ατέλειές τους. Εχοντας πλέον βρει έναν σταθερότερο βηματισμό στην πλοκή και έχοντας δουλέψει την έκφρασή του, συναρμόζει ιστορίες όπου το καθημερινό εναλλάσσεται με το τραγικό σε ένα μυθιστόρημα μελαγχολικό, αλλά τρυφερό και συγκινητικό, για τις μεγάλες προσδοκίες, τις σκληρές ματαιώσεις και τις μικρές χαρές της ζωής. [To Bήμα]

Νόπη Χατζηγεωργίου
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΚΕΒΙ

1ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών

2011-12-06T09:10:00.003+02:00

Ένα διήμερο focus στη νέα γενιά Ελλήνων δημιουργών:

ΒΙΒΛΙΟ ● ΜΟΥΣΙΚΗ ● ΘΕΑΤΡΟ ● ΧΟΡΟΣ ● ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ● ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ● ΚΟΜΙΚΣ ● ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ● WORKSHOPS

Παρασκευή 9/12
Διάρκεια εκδηλώσεων 17:00 – 22:00
Θα ακολουθήσει Dj set party: με τους Snob (Δημήτρη Σωτάκη και Θανάση Χειμωνά)

Σάββατο 10/12
Διάρκεια εκδηλώσεων 11:00 – 22:00
Θα ακολουθήσει η βράβευση των τριών διακριθέντων νέων συγγραφέων

Χώρος: Ίδρυμα Μιχάλη Κακογιάννη (Πειραιώς 206, (ύψος Χαμοστέρνας), Ταύρος, Τ.Κ. 177 78, τηλ.: 210 341 8550)

Αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων: http://www.ekebi.gr/appdata/usertexts/images/grfeio_typou/111129/progr.pdf

Όλες οι πληροφορίες για το Φεστιβάλ: http://www.festivalneonlogotechnon.gr/

Υπάρχουν και καλά παιδιά

2011-12-04T19:04:00.002+02:00

Βιβλία, συγγραφείς κι αναγνώσεις

Η κόρνα του ταξί με ξύπνησε από τις σκέψεις που έκανα, καθώς καθόμουν στον καναπέ. Άφησα το φλιτζάνι του καφέ στο τραπέζι και φόρεσα το παλτό. Με γρήγορα βήματα άνοιξα την πόρτα και πήγα προς την εξώπορτα. Στη μέση του δρόμου είχε σταματήσει ένα κίτρινο αυτοκίνητο. Ο οδηγός μου χαμογέλασε και αφού κάθισα καλά και ξεκινήσαμε, με ρώτησε ποιος είναι ο προορισμός. Όταν του απάντησα Αιγάλεω, τότε χαμογέλασε και μου είπε:
- Σας ευχαριστώ, κυρία Ζωρζ Σαρή.
Μετά την πρώτη έκπληξη μαζεύτηκα και δεν ήξερα πώς να αντιδράσω. Από τη μια μου άρεσε που με γνώρισε από την άλλη ήθελα να μάθω που θέλει να το πάει. Η όλη προδιάθεσή του δε μου φαινόταν άσχημη. Έπειτα και η εξωτερική του εμφάνιση έδειχνε άνθρωπο ήσυχο.
- Γράφετε κάτι καινούργιο; με ρώτησε περιμένοντας να του απαντήσω.
- Όχι , αποκρίθηκα, αλλά έχω κάτι στο μυαλό μου και μαζεύω πληροφορίες για εκείνη την εποχή που με ενδιαφέρει.

- Θα ήθελα να γράψετε και μια ιστορία με έναν ταξιτζή. Νομίζω πως και εμείς είμαστε σημαντικοί στην κοινωνία που ζούμε . Αν και πολλοί μας κατηγορούν η αλήθεια κάποτε θα λάμψει. Πρέπει να δώσετε σ αυτό το γραφτό μια άλλη άποψη, γιατί πρέπει να μας δει διαφορετικά ο κόσμος.

Μιλούσε πολύ και κάπου με κούρασε με τη φλυαρία του. Προσπάθησα να μη δίνω σημασία στα λεγόμενά του και το κυριότερο να σκέπτομαι άλλα πράγματα. Κάποια στιγμή με ρώτησε αν μπορούσαμε να πάρουμε και άλλον επιβάτη. Του κούνησα καταφατικά το κεφάλι και κάναμε μια στάση. Η γυναίκα που βρέθηκε δίπλα μου ήταν μια μεσόκοπη που με δυσκολία ανέβηκε στο κάθισμα και φάνηκε λαχανιασμένη, αφού είχε ιδρώσει και σκούπιζε το πρόσωπό της. Με την είσοδό της στο όχημα ο οδηγός περιόρισε τα λόγια του και μετά έπαψε να μιλά. Πήρα μια ανάσα και θεώρησα πως είμαι τυχερή που φανερώθηκε αυτή η γυναίκα. Απολάμβανα τη διαδρομή και θα είχαμε μπει στη λεωφόρο της Κηφισού, όταν στρίβαμε από το φανάρι. Τότε είναι που ένα μεγάλο τζιπ παραβίασε το κόκκινο και κατευθύνθηκε προς το μέρος μας. Ο ταξιτζής έκανε έναν ελιγμό και κάπου χάθηκε ο έλεγχος, αφού το αυτοκίνητο απόφυγε το τζιπ μα όχι και το περιπολικό που το καταδίωκε. Μας χτύπησε, γυρίσαμε σαν σβούρα και σαν να διπλώσαμε στη μέση χάσαμε τον μπούσουλα. Γέμισε ο δρόμος κρύσταλλα και παγιδευτήκαμε χωρίς να μπορούμε να βγούμε έξω. Τα υπόλοιπα έμοιαζαν με αστυνομικό δελτίο. Μεταφορά στο νοσοκομείο και παραμονή για δυο μέρες. Εμείς οι δυο γυναίκες ήμασταν εφτάψυχες, ο φουκαράς όμως ο ταξιτζής χτύπησε πολύ. Έμεινε καιρό στο νοσοκομείο και επειδή είχε σπάσει χέρια και πόδια δούλεψε μετά από ένα χρόνο. Απ' ότι έμαθα ήταν παντρεμένος και είχε τρία μικρά παιδιά.
Στενοχωρήθηκα αλλά δεν μπορούσα να τον βοηθήσω. Πολλά βράδια πέρασε απ τη σκέψη μου να κάνω κάτι. Του έστειλα μια κάρτα με ευχές για ανάρρωση, αλλά αυτό δεν μου φαινόταν αρκετό. Έπιασα το μολύβι και έκανα αυτό που χρόνια κάνω, έγραψα ένα διήγημα με ήρωα οδηγό ταξί. Το χτύπημα των πλήκτρων της παλιάς γραφομηχανής που μου άφησε ο πατέρας και η προσήλωση στο γραπτό με ταξίδεψαν πάλι στο χώρο της γραφής.
◊ ♦ ◊ ♦ ◊ ♦
Ο Ζίκφριντ καταγόταν από την Πολωνία. Έφυγε από την πατρίδα μετά την πτώση του ανατολικού μπλοκ και το άνοιγμα των συνόρων. Έφτασε στην Ελλάδα, χωρίς να έχει τίποτε μα με την πίστη να πετύχει. Δοκίμασε την τύχη του σε πολλές δουλειές και κάποτε εργάστηκε σε ταξί. Του άρεσε και με τη συμπαράσταση του φίλου του πήρε δάνειο και αγόρασε το μερίδιο του μισού ταξί. Δούλεψε πολύ για να καταφέρει να ξεπληρώσει τα χρήματα που πήρε, από το πρωί μέχρι το βράδυ δεν έπαιρνε ανάσα. Του άρεσε αυτό που έκανε και γι αυτό και δε βαρυγκωμούσε. Έπαιρνε πολλές κούρσες και είχε γίνει γνωστός για τη γρήγορη εξυπηρέτηση. Σε μια απ αυτές γνωρίστηκε με μια ηλικιωμένη. Αυτή ήταν πλούσια και χρησιμοποιούσε το ταξί για τις μετακινήσεις της. Την πήγαινε παντού και κατάφερε να κερδίσει την εμπιστοσύνη της. Αυτό συνέβαινε επί τρία χρόνια. Η ηλικιωμένη όμως πέθανε και το κυριότερο είναι πως άφησε ένα σημαντικό ποσό για τον ίδιο στη διαθήκη της. Η έκπληξη διαδέχτηκε την πραγματικότητα, ίσως γιατί υπήρχε ο όρος να διαθέσει το ποσό όπου και όπως θέλει. Σκέφτηκε πολύ και αποφάσισε να νοικιάσει ένα χώρο υποδοχής και βοήθειας για τους πρόσφυγες. Θα υπήρχε φαγητό, υλική και ιατρική βοήθεια. Η σύσταση του σωματείου έγινε και η επιτυχία που είχε ήταν μεγάλη. Όπου δεν κατάφερνε να βοηθήσει η πολιτεία, η αδελφότητα μεγαλουργούσε. Μέσα σε δυο χρόνια το κοινωνικό έργο είχε φανεί. Συγχαρητήριες επιστολές έρχονταν τόσο από τις πρεσβείες όσο και από την Ελλάδα. Οι κοινωνιολόγοι πίστεψαν πως το πείραμα αυτό κάποτε θα σταματήσει. Η σωστή διαχείριση των χρημάτων και το κυριότερο το πείσμα και η επιμονή έφτασαν τη λειτουργία της αδελφότητας να ξεπεράσει τη δεκαετία. Όμως οι βουλές του Θεού είναι διαφορετικές και ο Ζίκφριντ έφυγε από τον επίγειο κόσμο και πήγε στους ουρανούς. Τη διαχείριση την πήραν άλλοι και η συνέχεια είναι γνωστή, η αδελφότητα χρεοκόπησε κι έκλεισε για πάντα. Όλοι μιλούσαν για τη χρησιμότητά της, κανείς όμως δεν έκανε τίποτε. Μόνο οι πρόσφυγες άναβαν κανένα κερί στη μνήμη του ευεργέτη τους Ζίκφριντ όπως και όσοι θυμούνται τον ευγενικό ταξιτζή με το όμορφο χαμόγελο. Από αυτούς διατηρείται η μνήμη και μαθαίνει την ιστορία του τόπου ο απλός λαός…
◊ ♦ ◊ ♦ ◊ ♦
Όταν πάτησα τις τελευταίες τρεις τελείες σταμάτησα για λίγο και έφερα στη θύμησή μου την εικόνα του ταξιτζή που ήξερα. Σκέφτηκα ένα τίτλο για το διήγημά μου. Νομίζω ο καλύτερος είναι ο στίχος του τραγουδιού του Στέλιου Καζαντζίδη: «Υπάρχουν και καλά παιδιά». Αφού υπογράμμισα τον τίτλο τον τοποθέτησα στην υπό έκδοση συλλογή μου. Ένιωσα σαν να ξαλάφρωσα και να μου έφυγε ένα βάρος. Κοίταξα το ρολόι και είδα πως η ώρα είχε περάσει. Πρέπει να κοιμηθώ ψέλλισα γιατί το πρωί δεν θα σηκώνομαι για να πάω στη δουλειά. Τράβηξα την καρέκλα και πήγα στο δωμάτιο για να φορέσω τις πιτζάμες.
...
Θα είχαν περάσει τέσσερα χρόνια όταν τηλεφώνησα στο σταθμό ταξί. Με το κλείσιμο της εξώπορτας χαμογέλασα με την αναγνώριση του οδηγού. Ήταν ο νέος που ήξερα απ' το ατύχημα. Άνοιξα την πίσω πόρτα, μπήκα μέσα, κάθισα και άφησα τον οδηγό να ανοίξει τη συζήτηση. Η χαρά της συνάντησης και η ευχαρίστηση που έγραψα επιτέλους για τους ταξιτζήδες, μετέτρεψαν τον οδηγό σε έναν τρυφερό άνθρωπο που μου μίλησε για τα βιβλία μου που τα είχε διαβάσει και για την αγάπη που έχει για τη μελέτη. Όταν κατέβηκα από το ταξί, ήξερα πως είχα αποκτήσει έναν καινούργιο φίλο.
Χρόνια τώρα με παίρνει στο τηλέφωνο ο Στράτος και μαθαίνει τα νέα μου. Μου συμπαραστάθηκε στις λύπες και μοιράστηκε τις χαρές μου. Και πάντοτε είναι κοντά μου, αφού μου δείχνει την αγάπη του.

Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης

*Το σχέδιο που κοσμεί την ιστορία είναι του Φίλιππου Παπανικολάου

Διαβάστε εδώ όλα τα διηγήματα της συλλογής

«Το γράμμα της ελπίδας»

2011-11-30T18:42:00.003+02:00

του Δημήτρη Μπουραντά-Εκδ. Α.Α.ΛΙΒΑΝΗ

Μπορούμε να μετατρέψουμε τον φόβο, την οργή και την αγανάκτηση σε δύναμη, σε ιδέες και σε δημιουργική ενέργεια. Μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι, αν –ατομικά και συλλογικά– παλέψουμε για την αναγέννηση του πολιτικού συστήματος.

Μπορούμε, αν, ως πολίτες, ξαναβρούμε τις χαμένες αξίες μας, την ανεξάρτητη και ορθολογική μας σκέψη και αν παίξουμε σωστά και αποτελεσματικά τους κοινωνικούς μας ρόλους – ως γονείς, δάσκαλοι, μαθητές, επιστήμονες, επιχειρηματίες, εργαζόμενοι, παραγωγοί και καταναλωτές. Αυτός είναι ο βασικός λόγος για να διαβαστεί τούτο το βιβλίο.

Έχουμε πλέον συνειδητοποιήσει ότι φτάσαμε στην οικονομική και πολιτική χρεοκοπία, ότι τα χάσαμε όλα. Χάσαμε την εθνική μας αξιοπρέπεια, αξιοπιστία, υπερηφάνεια και αυτοπεποίθηση. Χάσαμε τη σιγουριά, τη γαλήνη και κάθε αχτίδα αισιοδοξίας.
Δυστυχώς, αν συνεχίσουμε στην ίδια πορεία, φοβάμαι ότι θα δούμε ακόμη πολύ χειρότερα. Παρ’ όλα αυτά, ως χώρα, διαθέτουμε αρκετά πλεονεκτήματα, όπως η γεωγραφική θέση, το υψηλό γνωστικό και διανοητικό επίπεδό μας, ο ορυκτός πλούτος, το κλίμα, η γη, η θάλασσα και ο ουρανός, η ιστορία και ο αρχαίος μας πολιτισμός. Συνεπώς, μπορούμε και οφείλουμε να ξαναονειρευτούμε

Μπορούμε να ξεκινήσουμε μια νέα πορεία και να χτίσουμε την πατρίδα που μας αξίζει: ξεχωριστή, αυθεντική, πρωτοπόρα στην οικονομία, στον πολιτισμό, στην οικολογία, στην ανθρωπιά, στο κάλλος, στον έρωτα και στο ήθος. Μπορούμε να κοιτάξουμε τον γαλάζιο ουρανό, να ονειρευτούμε ξανά και να αφήσουμε το όνειρο ν’ αγγίξει το μυαλό, την ψυχή και την καρδιά μας και, λίγο λίγο, να το κάνουμε πραγματικότητα.

Ποιός είναι ο Δημήτρης Μπουραντάς;
Ο Δημήτρης Μπουραντάς είναι καθηγητής Ηγεσίας και Μάνατζμεντ, διευθυντής των Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Executive MBA και Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Έχει συγγράψει έξι βιβλία, εκ των οποίων έχουν γίνει best sellers τα παρακάτω: Μάνατζμεντ (εκδόσεις Μπένου, 2002), Ηγεσία: Ο δρόμος της διαρκούς επιτυχίας (εκδόσεις Κριτική, 2005). To μυθιστόρημα Όλα σού τα ’μαθα, μα ξέχασα μια λέξη (εκδόσεις Πατάκη) κέρδισε το Βραβείο Αναγνωστών (ΕΚΕΒΙ, 2008) και βρέθηκε για τέσσερα χρόνια στις λίστες των ευπώλητων.
Το βιβλίο του Επί σκηνής χωρίς πρόβα (εκδόσεις Πατάκη, 2010) βρέθηκε για αρκετούς μήνες στις λίστες των best sellers. Εργασίες του έχουν δημοσιευτεί στα πλέον έγκυρα διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Διαθέτει πολύχρονη επαγγελματική εμπειρία έχοντας εργαστεί ως στέλεχος, σύμβουλος και εκπαιδευτής για διεθνείς Οργανισμούς, όπως και για μεγάλο αριθμό ελληνικών και πολυεθνικών επιχειρήσεων.
Πλήθος συνεντεύξεών του έχει φιλοξενηθεί στον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο, στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Είναι ιδρυτικό μέλος και συντονιστής της κίνησης πολιτών «Ο Κύκλος των Χαμένων Αξιών» (www.clv.gr).

Αναζητήστε πληροφορίες για "Το γράμμα της ελπίδας" και συνέντευξη του συγγραφέα στο σιστολόγιο του Δημήτρη Μπουραντά.

«Kουράστηκα να βλέπω ροζ & µοβ γραβάτες µε άδεια βλέµµατα»

2011-11-25T18:57:00.010+02:00

Συνέντευξη της Ι. Καρυστιάνη
στον Γιάννη Ν. Μπασκόζο

(http://www.vimagazino.gr/books-ideas/article)

Ζει πιο καλά µε τους ήρωές της, φτωχούς, µοναχικούς, ηλικιωµένους, οι οποίοι παλεύουν ενάντια στους καιρούς, παρά µε αυτό το πολιτικό σύστηµα που βυθίζεται. Κάθε βιβλίο της µιλάει για την ανθρώπινη κατάσταση, αν και στο βάθος αχνοφαίνεται το πολιτικό φόντο. Μόλις κυκλοφόρησε η συλλογή διηγηµάτων της «Καιρός σκεπτικός» (Εκδόσεις Καστανιώτη) και είναι σαν να τα έχει γράψει... αύριο, καθώς µιλάει για τα Χριστούγεννα της κρίσης. Μαζί της είναι αδύνατον να µιλήσεις µόνο για λογοτεχνία ή µόνο για πολιτική. ∆είχνει αισιόδοξη. Ζούµε το λυκόφως όσων µας καθόρισαν ως τώρα, λέει και πιστεύει σε µια καινούργια πραγµατικότητα, πιο φωτεινή.

– Τα διηγήματά σας μιλάνε για τα Χριστούγεννατης κρίσης,είναι σαν να έχουν γραφτεί πρωθύστερα για τα Χριστούγεννα που θα έρθουν. Από πότε συνειδητοποιείτε ότι υπάρχει αυτή η κρίση και σας επηρεάζει και στα γραπτά σας;

«Οταν µιλάω για πολιτική, τσακώνω τον εαυτό µου να καταφεύγει σε συνθηµατολογίες και εύκολες ρητορείες. Στα πεζά µου είµαι υποχρεωµένη να σκεφτώ πιο βαθιά, να επιµείνω σε ζητήµατα. Ετσι στο διήγηµα είναι πιο έγκυρη η γνώµη µου, διατυπώνω µε περισσότερες απαιτήσεις αυτό που εγώ αντιλαµβάνοµαι ως ανθρώπινη περιπέτεια. Τα διηγήµατα αυτά τα έγραψα πέρυσι. Το 2010 ήταν η απαρχή της συνειδητοποίησης του τι µας συµβαίνει. Ο καθένας έχει απτές αποδείξεις από το πώς ζει, µπορεί βέβαια και ο ίδιοςνα έφταιξε, µπορεί να πήγε η δρασκελιά του πιο µακριά από τον ίσκιο του. Το 2010 είναι ηέναρξη της συνειδητοποίησης αλλά καιτου αναστοχασµού. Τα Χριστούγεννα προϋποθέτουν ευθυµία, προθυµία για γιορτή και κάποια χρήµατα για γενναιοδωρίες. Φέτος που έχουν αθροιστεί δυσβάστακτες υποχρεώσεις, όλα αυτά έχουν τελειώσει».

– Πώς έφτασαν οι ήρωές σας εδώ; Πώς φτάσαμε εμείς σε αυτή την κατάσταση;

«Τίποτα δεν προέκυψε εν αιθρία, απλώς αυτοί που είχαν στα χέρια τους τα στοιχεία, τους οιωνούς της επερχόµενης συµφοράς, έκαναν το κορόιδο, γιατί τον λογαριασµό τον πληρώνουν συνήθως άλλοι, και ο κόσµος ο πολύς ύστερα από στερήσεις, προβλήµατα και απανωτές πολιτικές περιπέτειες είχε πιστέψειότι άφησε πίσω του οριστικά τη φτώχεια, άφησε πίσω του τα σκοτεινά χρόνια και ξεγελάστηκε από κάποια εφέ. Αυτό που συµβαίνει σήµερα είναι το τέλος των εφέ. ∆εν µπορούµε να προχωρήσουµεκάνοντας χάζι αυτά τα πυροτεχνήµατα που µας ζάλιζαν».

– Οι ήρωες της πρώτης συλλογής διηγημάτων σας, «Η κυρία Κατάκη», ήταν επίσης μοναχικοί, ηλικιωμένοι, με δύσκολες ζωές, όπως και οι σημερινοί σας. Τι έχει αλλάξει από τότε;

«Ηταν και τότεθαµποί καθηµερινοί άνθρωποι, αλλά τουλάχιστον ίσχυαν οι µικρές καθηµερινές τους βεβαιότητες, οι οποίες πλέον έχουν καταρρεύσει. Το καινούργιο για τη δουλειά µου ήταν ότι αυτά που ζούµε µου επέβαλαν τον χαρακτήρα του επείγοντος. ∆ιάλεξα τη φόρµα του διηγήµατος γιατί πιστεύω ότι αυτό λειτουργεί πιο άµεσα στο να επισηµάνεις, να νιώσεις κάτι που συµβαίνει. Το µυθιστόρηµα θέλει άλλον χρόνο επώασης. Στο διήγηµα πρέπει να αρκεστείς σε λίγους ήρωες, να τους κάνεις διακριτούς, να µην έχουν κενά, για να τους διαγράψεις µε επάρκεια.

Επιπλέον είναι η συντροφιάµου απέναντι σε αυτό που συµβαίνει στην πολιτική».

– Χρησιμοποιείτε τους ήρωές σας για να ξεφύγετε από αυτόν τον κόσμο;

«Αισθάνθηκα αυτές τις µέρες ότι ζήσαµε ένα φεστιβάλ εκβιασµών και κυνισµού, και κουράστηκα να βλέπω αυτές τις ροζ και µοβ γραβάτες µε τα άδεια βλέµµατα. Είναι άδεια τα βλέµµαταγιατί δεν θέλουν να αντιµετωπίσουν κατάµατα την κατάσταση στην οποία έχουν φέρει τονλαό και τη χώρα. Με τα διηγήµατά µου κάνω τη βόλτα µου σε άλλες ζωές, κατέφυγα σε πιο ταπεινές διαδροµές, σαν να είχα ανάγκη να µεταφερθώ από την αλαζονεία που περισσεύει στα πολιτικά πράγµατα στη συστολή, στους µικρούς καηµούς, στις ισχνές φιλοδοξίες, στις χαρές και στον σπαραγµό, χωρίς κοινό. Στην απαντοχή και στον µόχθο κατά µόνας. Αυτέςοι περιορισµένες ζωές των ανθρώπων είναι για µένα το υλικό πουµπορεί να υφάνει το απεριόριστο ως ορίζοντα που έχουµε ανάγκη, ως όνειρο, ως προοπτική».

– Κάποτε στη δικτατορία, αργότερα στη Μεταπολίτευση, υπήρχαν κοινότητες πνευματικών ανθρώπων με δράση. Σήμερα τι;

«Η κοινότητα υπάρχει µόνον αν διασφαλίζεται η ποιότητα της δουλειάς της κάθε ξεχωριστής φωνής. Η συλλογικότητα από µόνη της, χωρίς ποιοτική δουλειά του καθενός, δεν ισχύει. Ζούµε το λυκόφως µιας εποχής. Ο κόσµος όπως τον ξέραµε τελειώνει, ήταν ένας κόσµος άσκησης στην ατοµικότητα. Θα αναζητηθούν νέες συλλογικότητες, γιατί προκύπτουν ανάγκες επιβίωσης αλλά και ανάγκες επανατοποθέτησης των πραγµάτων. Υπάρχουν πάντα οι παρέες, µε κοινό τρόπο θέασης, οι ανάγκες θα παραµερίσουν τους εγωισµούς και τις διαφορές, και θα µας βάλουν, αρκετούς από εµάς, σε µια νέα συλλογικότητα».

– Είστε εξίσου αισιόδοξη και για το πολιτικό σύστηµα;

«Νοµίζω ότι το υπάρχον πολιτικό σύστηµα µας χασοµεράει από το επείγον της ανάκαµψης. Μας χρέωσε οικονοµικά, αναξιοπρέπεια, έλλειψη υπερηφάνειας, µας ταπείνωσε. Αυτό που θα µπορούσε να κάνει θα ήταν να αποσυρθεί. Η ανάσα που θα παίρναµε θα ήταν να ξυπνάγαµε ένα πρωί και να µην τους βλέπαµε µπροστά µας. Οταν ο λαός εµπαίζεται και ενοχοποιείται, και καλείται συλλήβδην να πληρώσει τα σπασµένα, χωρίς επιπλέον να µπορεί και να µιλήσει, αυτό το φυλάει. Οι εκλογές, όποτε και να γίνουν, θα πάρουν χαρακτήρα δηµοψηφίσµατος, “ναι” ή “όχι” σε ό,τι έγινε µέχρι τώρα. ∆εν ξέρω αν οι κυβερνήσεις και της ΕΕ, το ∆ΝΤ ή η Αριστερά θα είναι έτοιµες να αντιµετωπίσουν την καινούργια κατάσταση. Τα παλιά κόλπα δεν περνάνε πια».

– Και η Αριστερά;

«Οσο για την Αριστερά, αυτή µας υπόσχεται ένα θαυµάσιο σαββατόβραδο και µια ηλιόλουστη Κυριακή, πρέπει να µας πει και πώς θα βγάλουµε τη ∆ευτέρα, την Τρίτη, την Τετάρτη, την Πέµπτη και την Παρασκευή µε έναν λόγο πειστικό, µε πρόγραµµα χωρίς τρελά ρίσκα, κάτι που να µπορεί να πείσει τους ανθρώπους που βλέπουν επιδείνωση των προοπτικών τους».

– Παρατηρώ, κυρία Καρυστιάνη, ότι στα τελευταία έργα σας υπάρχει μια αλλαγή στη γλώσσα σας, είναι έτσι;

«Στη σηµερινή εποχή δεν πάει η “χλιαρή” γλώσσα, ούτε τα “βαρυσήµαντα” ελληνικά. Ηθελα µια πιο τραχιά γλώσσα. Ηταν η αντίδρασή µου σε ό,τι γίνεται γύρω µας.

Η γλώσσα είναι αυτόνοµος λογοτεχνικός συντελεστής αλλά παίρνει και την εκδίκησή της σε κάθε εποχή. Πώς µπορείς να αντέξεις τον όρο “δεξαµενή εργαζοµένων” ή “ανθρώπινοι πόροι”. Τελειώνουν τα γλωσσικά πραξικοπήµατα όπως “επώνυµα παπούτσια”, “επώνυµα σώβρακα”. Βλέπετε ότι επανέρχονται λέξεις όπως βερεσέ, σόλιασµα, µπάλωµα».

Η Ευρώπη είναι µακριά από τις προσδοκίες των λαών

– Η σχέση μας με την Ευρώπη διακυβεύθηκε αυτές τις μέρες. Είμαστε άραγε μια δυτική χώρα;

«Η ΕΕ µετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης απέκτησε περισσότερους φίλους και ανάµεσα στην Αριστερά ως παράγοντας σταθερότητας και ασφάλειας. Η κρίση σκόρπισε την ΕΕ, την έκανε κοµµάτια. Σήµερα ανακύπτουν πολλά νέα ζητήµατα. ∆εν ξέρω αν οι γερµανοί πολίτες πιστεύουν ότι τιµωρούνται οι σπάταλοι Ελληνες. Αν ξέρουν ότι υπάρχουν 1.500 άνθρωποι που αυτοκτόνησαν τα δύο-τρία τελευταία χρόνια για χρέη, ότι υπάρχουν 1 εκατοµµύριο άνεργοι, 500.000 “λουκέτα”, 1 εκατοµµύριο ανασφάλιστα και χωρίς σέρβις αυτοκίνητα στους δρόµους. Αν οι Γερµανοί κατανοούν ότι πέρα από αυτούς που συνεχίζουν ανενόχλητοι να είναι οι προνοµιακοί συνοµιλητές των κυβερνήσεών τους υπάρχουν και αυτοί που δεν έχουν φταίξει που βιώνουν µιαν άλλη σκληρή πραγµατικότητα. Η ΕΕ αποδείχτηκε πολύ µακριά από τις προσδοκίες των λαών. Αισθάνοµαι ότι οι πολιτικοί ξέµαθαν να είναι πολιτικοί, εξοικειώθηκαν µε τον ρόλο και την ιδιότητα που τους απένειµαν ιδιωτικά και τραπεζικά συµφέροντα, του εκφωνητή µιας ορισµένης πολιτικής».

Απολαύστε-στην κυριολεξία-την Ιωάννα Καρυστιάνη σε συνέντευξή της που «ανακαλύψαμε» στο http://androsfilm.blogspot.com/2011/11/blog-post_06.html

Δημήτρης Πετσετίδης: "Ζήλια..."

2011-11-22T20:38:00.017+02:00

ΑΝΩ ΑΡΙΣΤΕΡΑ, στὴν ὀθόνη τοῦ ὑπολογιστῆ διάβασε τὸ μήνυμα:
1 αἴτημα φιλίας.
Πάτησε μὲ τὸ ποντίκι καὶ διάβασε:
Ἡ Ἄννα Βέρα θέλει νὰ γίνετε φίλοι. Ξαναπάτησε:
Ἐπιβεβαίωση.
Στὴν ὀθόνη του ἐμφανίστηκε ἡ φράση:
Ὁ Στέφανος Γιανοῦρος εἶναι φίλος μὲ τὴν Ἄννα Βέρα.
Κοίταξε τὸν ἀριθμὸ τῶν φίλων του: 458, τί νὰ τοὺς κάνει τόσους φίλους; Μὲ τοὺς περισσότερους δὲν ἔχει ἀνταλλάξει οὔτε λέξη.
Ἄνοιξε τὸ προφὶλ τῆς Ἄννας, ἄρχισε νὰ κοιτάζει τὶς φωτογραφίες της."Ἡ Ἄννα μαθήτρια στὴν παρέλαση", "ἡ Ἄννα στὸ πανεπιστήμιο", "ἡ Ἄννα στὴ θάλασσα".
Πέρασαν μερικὲς ἡμέρες, μίλησε μὲ τὴν Γιώτα στὴ συνομιλία, τὸν ζάλισε μὲ ἕνα πλῆθος ἀνόητες ἐρωτήσεις, ἔκλεισε τὴν ἐπαφή. Τότε εἶδε τὸ ὄνομα Ἄννα Βέρα μαζὶ μὲ μιὰ σειρὰ ἀπὸ ὀνόματα φίλων μὲ τοὺς ὁποίους μποροῦσε νὰ συνομιλήσει. Πάτησε τὸ ποντίκι πάνω στὴν εἰκόνα της καὶ ἔγραψε στὸ παράθυρο τῆς συνομιλίας:
-Χαθήκαμε.
Ἦρθε μετὰ ἀπὸ λίγα δευτερόλεπτα ἡ ἀπάντηση.
Ἡ Ἄννα λέει:
-Γειά σου, Στέφανε. Τί κάνεις;
Ἔτσι ἄρχισε ἡ ιστορία τους.
Ἄρχισαν νὰ ἀνταλλάσσουν μηνύματα στὴ συνομιλία τοῦ Facebook καθημερινῶς μέχρι ποὺ τοὺς ἔπιανε ἡ νύχτα. Περνοῦσαν τὰ μεσάνυχτα κι αὐτοὶ κολλημένοι στὴν ὀθόνη τῶν ὑπολογιστῶν ξεχνοῦσαν τὸν ὕπνο.
Ἔνιωθε ἕνα εὐχάριστο αἴσθημα κάθε φορὰ πού, κοιτώντας τὴ φωτογραφία της, ἔγραφε μιὰ φράση στὸν ὑπολογιστὴ καὶ περίμενε τὴν ἀπάντηση.
Μιὰ μέρα ἄρχισε νὰ τὴν ρωτάει γιὰ τὴ ζωή της, γιὰ τὶς σπουδές της. Τοῦ εἶπε ὅτι εἶχε σπουδάσει στὴν Ἀρχιτεκτονικὴ Σχολὴ στὴν Ξάνθη, ἐκεῖ εἶχε γνωρίσει τὸν Μιχάλη, αἰώνιο φοιτητή. Γύριζαν μαζὶ γιὰ δυὸ χρόνια, ἕνα καλοκαίρι πῆγαν διακοπὲς στὴ Σαντορίνη.
Τοῦ ἔστειλε μιὰ φωτογραφία μὲ τὸ mail, ὁ Μιχάλης σὲ μιὰ ἐντοῦρο καὶ αὐτὴ γαντζωμένη πίσω του.
Τῆς ἔστειλε μήνυμα:
-ΖΗΛΕΥΩ
Αὐτὴ ἀπάντησε:
-Εἶναι ἀνόητο νὰ ζηλεύεις. Ἔχουν περάσει τριάντα χρόνια ἀπὸ τότε.
Τότε τῆς ἔγραψε:
-Καλά, πόσων χρόνων εἶσαι;
Ἡ ἀπάντηση ἄργησε νὰ ἔρθει:
-Πενήντα πέντε.

(Ιστορίες Μπονζάι: http://bonsaistoriesflashfiction.wordpress.com/ )

«ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ»της Τζένιφερ

2011-11-20T19:01:00.005+02:00

Το μυθιστόρημα της Αγγλίδας λογοτέχνιδος Τζένιφερ Λας «ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ» - τίτλος πρωτοτύπου «ON PILGRIMAGE”, ομόσημη η ελληνική απόδοσή του – μ’ελληνικό υπότιτλο «ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΡΙΝ ΤΟ ΤΕΛΟΣ» (μετάφραση Εύης Ρούτουλα, εκδόσεις «ΚΑΛΕΝΤΗ», 2008 – σήμερα από τον εκδοτικό «ΦΙΛΝΤΙΣΙ») πρωτοεκδοθέν στην Αγγλία το 1991, δύο έτη πριν αποδημήσει η συγγραφέας του, αποτελείται από 344 σελίδες, περιλαμβάνον επί πλέον 49 Σημειώσεις της μεταφράστριας, ιδιαζόντως κατατοπιστικές για πρόσωπα και «πράγματα» υπαρκτά της ευρωπαϊκής ιστορίας και κουλτούρας, εκ των οποίων βρίθει το βιβλίο τής, αγαπημένης από τις φίλες της «Τζην» όπως την έλεγαν, συγγραφέως και 6 φωτογραφίες απ’το οδοιπορικό της, το οποίο καταγράφεται στο μυθιστόρημα. Διακρίνεται σε Πρόλογο και 13 Κεφάλαια, τα οποία φέρουν ως τίτλους τα τοπωνύμια των περιοχών, τις οποίες περιηγήθηκε, εκκινώντας από την πατρίδα της, στη Γαλλία – τα 12 πρώτα – και στην καταληκτική Ισπανία – το τελευταίο, ήτοι: 1. Αλανσόν και Λιζιέ, 2. Μεγάλη εβδομάδα στο Παρίσι, 3. Μπασί Αν Οτέ, 4. Βεζελέ και Νεβέρ, 5 Παρέ-λε-Μονιάλ, 6. Τεζ, 7. Λε Πηί – Άγιος Μιχαήλ της Εγκουίγ – Λα Σιεζ Ντε – Μπριούντ, 8. Νιμ. Το λιοντάρι του Ιούδα, 9. Οι άγιες Μαρίες της θάλασσας και ο Άγιος Ιούλιος, 10. Ροκαμαντούρ, 11. Ντάκπο Κάγιου Λινγκ, 12. Λούρδη, 12. Σαντιάγκο Ντε Κομποστέλα.

Η Τζένιφερ, αφού μαθαίνει το 1986 ότι πάσχει από την επάρατη νόσο και υποβάλλεται σε επώδυνη εγχείρηση, αποφασίζει, αφήνοντας την αγαπημένη της οικογένεια, το σύζυγό της Μαρκ και τα επτά παιδιά τους (το ένα υιοθετημένο μετά τη γέννηση των 6), ανάμεσά τους οι διάσημοι ηθοποιοί Ρέιφ, Τζόζεφ και Σόφι Φάινς, να τελέσει μόνη της, και υποφέρουσα, καθώς μεταφέρει τις αποσκευές της από τραίνα σε λεωφορεία πολλάκις – το ομολογεί στο μυθιστόρημα -, αυτό το προσκυνηματικό ταξίδι στους παλαιούς, προσκυνηματικούς δρόμους και τόπους και χώρους λατρείας, μεσαιωνικούς και υστερότερους, όπως έπρατταν οι απειράριθμοι απ’την υφήλιο Χριστιανοί Καθολικοί. Κρατά σημειώσεις και στην επιστροφή της συγγράφει «ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ» αυτό.

Εντρυφώντας στην ανάγνωση και μελέτη του «ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΟΣ» θα σταχειολογούσα ως βασικότερες αποτιμήσεις μου γι’αυτό τις κατωτέρω – κάποιος άλλος σίγουρα θα βρει κι άλλες πλευρές και λειτουργίες του –, οι οποίες εν συνθέσει ευελπιστώ ότι στοιχειοθετούν την πεποίθησή μου για ένα πολύ σημαντικό έργο. Αποτιμήσεις εκπηγάζουσες από το ίδιο το κείμενο.

Η Τζένιφερ θέλει να ζήσει τη ζωή της έντονα – καθώς έχει συνειδητοποιήσει το εγγύς τέλος – και πραγματοποιεί το 1990 το ταξίδι. Προσωπικότητα βασιζομένη στον, στη βάση όλων των ιδανικών, Ανθρωπισμό, πιστεύει ακράδαντα ότι ο μοχλός του είναι η Αγάπη κι αποφασίζει να βιώσει το βίωμα αυτό, όπως το νοιώθουν οι προσκυνητές Καθολικοί Χριστιανοί κατά τη διαδρομή τους σ’αυτήν τη θρυλική ιστορικώς και θρησκευτικώς πορεία από την Αλανσόν έως την Κομποστέλα. Ως Καθολική δεν πιστεύει τόσο, ίσως και καθόλου, στη θρησκευτική ιδιότητα αλλά την αναζητεί ως επαναβίωση, κυρίως να νοιώσει πώς Αγαπά ο Άνθρωπος μέσω της θρησκευτικής πίστης. Ενίοτε αμφιταλαντεύεται. Το ζητούμενο όμως το αποζητά μέσα στις κοινές ευρωπαϊκές ρίζες μας, στις αρχετυπικές ιδέες, βιώματα και συναισθήματα του ευρωπαϊκού, προφανώς και παγκοσμίου, ανθρωπίνου είδους. Κι αυτό της δίνει άπειρες δυνατότητες συγγραφικής σημασιολογίας, θεματικής αποτελεσματικότητας, η οποίες όμως ταιριαστά αλληλοπλέκονται με το προσωπικό είδος γραφής της.

Έτσι το «ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ», σ’ένα ύφος λιτό και με γλώσσα απλή – δεν ταιριάζει με το «κυνήγι της Αγάπης» ως βίωσης; - έχει πάμπολλα γνωρίσματα. Είναι ταξιδιωτική λογοτεχνία για Γαλλία-Ισπανία, καθώς περιγράφει διαδρομές, τόπους, τοπία, κτήρια, διαπιστώσεις της εκεί καθημερινότητας, και τόσο όμορφα, ώστε λειτουργεί παρορμητικώς, για ν’ανοίξεις τον χάρτη. Είναι ιστορική λογοτεχνία, μιας και σκιαγραφούνται τόποι ιστορικής σημασίας υπό το πρίσμα της ιστορίας του Καθολικισμού. Είναι, ειδικότερα, ιστορία αυτού του χριστιανικού δόγματος. Ανοίγει, εν είδει βεντάλιας, ως ανθολόγιο αυτούσιων παραθεματικών κειμένων σημαντικών προσωπικοτήτων, του αρχαίου-του μεσαιωνικού-του σύγχρονου ακόμα, όχι μόνο του νεώτερου, κόσμου: καλλιτεχνών, επιστημόνων, διανοουμένων αλλά και πολιτικών, τα οποία συνειρμικώς εμφυτεύει η αφηγηματική πέννα – ένα γενικότερο, γοητευτικό ασφαλώς, μοδάτο ρεύμα, των εσχάτων δεκαετιών, της παγκοσμίου, και ελληνικής, μυθιστορηματικής παραγωγής. Είναι αποτύπωση και αποτίμηση καλλιτεχνικών έργων, κυρίως τής, εν πολλοίς γοτθικής, αρχιτεκτονικής. Είναι μια νέα διαδρομή στους μυθικούς προσκυνηματικούς χώρους, οι οποίοι αναβιώνουν υπό το πρίσμα της συγγραφέως. Η εκκλησιαστικο-θρησκευτική ιστορία της Γαλλίας ή Ισπανίας ευφυώς και ευλυγίστως προσδένονται στην ολική ευρωπαϊκή και εν συνόλω ιστορία των ανθρώπων. Αλλά όλα αυτά διατρέχονται από μια «κόκκινη κλωστή» πανταχόθεν: Αυτή που υφαίνει ένα «γυναικείο μυθιστόρημα»: Η αφηγήτρια γυναίκα, οι συνάνθρωποι με του οποίους έρχεται σ’επαφή η «ηρωίδα» είναι κυρίως γυναίκες και μάλιστα, καθώς το έργο πρωτίστως είναι αφηγηματικό, οι λίγοι διάλογοι ή μονολογικές διατυπώσεις κυριαρχούνται από γυναίκες, τις πολλές, εξ όλων των εθνών, γυναίκες τις οποίες γνώρισε, με προεξάρχουσες τις συνταξιδιώτισσες ή τις μοναχές κάποιου Τάγματος κάθε φορά.

Όμως η Τζένιφερ, πολιτικός νους οξύς κι εμφορούμενος από δυναμικώς διεισδυτικό δημοκρατισμό, ουδόλως χαρίζεται στα κοινωνικά και πολιτικά «κακώς κείμενα»: Καυτηριάζει τη θρησκευτική δεισιδαιμονία, την εμπορευματοποίηση της πίστης από την Εκκλησία ή εμπόρους, την αντιφεμινιστική «πίστη» του καθολικού Ιερατείου, τις γενοκτονικές κατά των Τσιγγάνων θηριωδίες επί αιώνες έως αυτές του Χίτλερ, αλλά και συγχρόνους της πολιτικούς, ας είναι και γυναίκες. Κάτω από την επιφάνεια μιας «θρησκευτικής γραφίδος» κινείται ένα βαθύνοο πνεύμα αναγεννησιακού επιστήμονα διαχρονικών και καθολικών στοχεύσεων, το οποίο κρίνει, με μέσο και στόχο, τον Ανθρωπισμό, την ανθρώπινη Αγάπη.

Αλλά η Τζένιφερ αποτυπώνει ένα ύφος, το οποίο συνθέτουν πολλά συστατικά: Χιούμορ, συχνάκις υποδορροίως έως σαρκασμού, υπαρξιακή αγωνία και προβληματισμός, συνειρμικές μεταπηδήσεις – θ’αποτολμούσα να το χαρακτηρίσω ως «πρότυπο συνειρμικού μυθιστορήματος -, παντογνώστρια αφηγήτρια σ’α΄ ενικό πρόσωπο, φιλοσοφικές διαπιστώσεις μ’έναν διατυπωμένο καθημερινότητας «απλό» λόγο, μ’έναν εκπληκτικό τρόπο να κάνει τον αναγνώστη ν’αναλογιστεί πόσο όμορφα είναι τα απλά πράγματα της ζωής μας, ιδίως της Φύσης και, εξωκειμενικώς, να τα χαίρεται πλέον ως τέτοια, να δει τη ζωή του ως όμορφη, να τη ζήσει κάθε δευτερόλεπτο με χαρά. Άλλη μία – ανεξιχνίαστη όμως – σκέψη που γεννάται στον αναγνώστη είναι το δίλημμά του, το οποίο δεν μπορεί να απαντήσει, αν τα συναισθήματα της αφηγήτριας, θετικά τη μία – αρνητικά την άλλη, την οδηγούν να αποτιμήσει αντιστοίχως θετικά-αρνητικά τον τάδε προσκυνηματικό χώρο ή αν, αντιστρόφως, η «ενέργεια» του χώρου της προξενεί τα ομώνυμα συναισθηματικά σκιρτήματα.

Τελικώς η Τζένιφερ μ’έναν αδιόρατο τρόπο οδηγεί τον αναγνώστη της από το’να στ’άλλο υφολογικό της γνώρισμα ή θεματικό της αντικείμενο, ενορχηστρώνοντας ένα μουσικό σύνολο, ισορροπημένο κι ευαίσθητο, ποιοτικότατο με «προστιθέμενη αξία», στο οποίο συγκαταλέγονται και οι οικογενειακές στιγμές με το Μαρκ ή τα παιδιά τους ως αναμνήσεις ή και οπτασίες, με βαρύνουσες τις μαγικές στιγμές ως βιώματα, και εν είδει και ταξιδιωτικού ημερολογίου εν συνόλω, τον εξωθεί ευγενώς να διαβάσει και πάλι το μυθιστόρημα και – γιατί όχι; - ν’αποφασίσει να κάνει στην πραγματικότητα το ίδιο προσκυνηματικό ταξίδι της με το βιβλίο της υπό μάλης. Δεν ξέρω αν η Τζένιφερ έγινε πιο πιστή στη θρησκευτική της συνείδηση με το προσκύνημά της – κι Ορθόδοξη μονή επισκέφτηκε και τη χάρηκε. Πιστεύω όμως ακραδάντως ότι αυτό της το μυθιστόρημα «εκκλησιαστικο-θρησκευτικού τουρισμού» κατ’επίφαση, το οποίο ρέει στην αναγνωστική του λειτουργία, χρησιμοποιεί τις θρησκείες, εισχωρεί εντός τους, για να καταδείξει ότι «θείο είναι το ανθρώπινο» ή «ανθρώπινο είναι το θείο», στέκεται άνωθεν των θρησκειών, ώστε να συνειδητοποιηθεί ότι ο Ανθρωπισμός, η Αγάπη είναι η Ουσία της ζωής αλλά και η Ουσία των θρησκειών. Συμπεραίνω ότι επέτυχε να βιώσει την επιδιωκομένη βίωση της Αγάπης και θαυμάζω κι εγώ αυτήν τη γενναία ψυχή που ένα χρόνο μετά εξέδωσε «ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ», ένα βιβλίο που θ’Αγαπήσουν οι κάθε λογής θρησκευόμενοι ή και άθρησκοι, είτε άθεοι.

Εν κατακλείδι και μόνον εξ αυτού του βιβλίου της η Τζένιφερ Λας επέτυχε να εισαχθεί στο διεθνώς προσκυνηματικό Ιερό της σημαντικής λογοτεχνίας κι εύχομαι η μεταφράστριά του – πέραν του βιβλίου «Δεσμοί Αίματος» της συγγραφέως («ΚΑΛΕΝΤΗΣ», 2004) – να κατορθώσει να εκδώσει και τα άλλα έργα της, τα οποία έχει μεταφράσει, στην Ελλάδα. Ευελπισθώ ομοίως τα παιδιά τής αγαπημένης μου – και κάθε αναγνώστη της – «Τζην» να συναινέσουν σ’αυτήν την εκδοτική ευόδωση και πάλιν.

Σύρα 16-10-2011

Ανδρέας Τζίνης
Φιλόλογος, Δημοτικός Σύμβουλος Σύρου-Ερμούπολης

(Το παρόν κείμενο εγράφη στηριχθέν, στην προφορικώς διατυπωθείσα, παρουσίαση απ’τον Ανδρέα Τζίνη «ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΟΣ» σ’εκδήλωση στη Σύρα, της 7ης/10ου/2011, συνδιοργανωθείσα απ΄τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Σύρου και τον Εκδοτικό Οίκο «Φίλντισι», με τη συμμετοχή της μεταφράστριάς του, για την Παρουσίαση του βιβλίου)

Νοέμβρης 1973

2011-11-17T18:16:00.006+02:00

Η πλατεία ήταν γεμάτη...

Ζητείται ελπίς...

2011-11-14T18:34:00.007+02:00

Όταν μπήκε στο καφενείο, κείνο το απόγεμα, ήτανε νωρίς ακόμα. Κάθισε σ' ένα τραπέζι, πίσω από το μεγάλο τζάμι που έβλεπε στη λεωφόρο. Παράγγειλε καφέ.
Σε άλλα τραπέζια, παίζανε χαρτιά ή συζητούσανε.
Ήρθε ο καφές. Άναψε τσιγάρο, ήπιε δυο γουλιές, κι άνοιξε την απογευματινή εφημερίδα.
Καινούριες μάχες είχαν αρχίσει στην Ινδοκίνα. «Αι απώλειαι εκατέρωθεν υπήρξαν βαρύταται,», έλεγε το τηλεγράφημα.
Ένα ακόμα ιαπωνικό αλιευτικό που γύρισε με ραδιενέργεια.
«Η σκιά του νέου παγκοσμίου πολέμου απλούται εις τον κόσμον μας», ήταν ο τίτλος μιας άλλης είδησης.
Ύστερα διάβασε άλλα πράγματα: το έλλειμμα του προϋπολογισμού, προαγωγές εκπαιδευτικών, μια απαγωγή, ένα βιασμό, τρεις αυτοκτονίες. Οι δυο, για οικονομικούς λόγους. Δυο νέοι, 30 και 32 χρονώ. Ο πρώτος άνοιξε το γκάζι, ο δεύτερος χτυπήθηκε με πιστόλι.
Αλλού είδε κριτική για ένα ρεσιτάλ πιάνου, έπειτα κάτι για τη μόδα, τέλος την «Κοσμική Κίνηση»: «Κοκταίηλ προχθές παρά τω κυρίω και τη κυρία Μ. Τ. Χάρμα ευμορφίας και κομψότητος η κυρία Β. Χ. με φόρεμα κομψότατο εμπριμέ και τοκ πολύ σικ. Ελεγκάντικη εμφάνισις η δεσποινίς Ο. Ν.»
Άναψε κι άλλο τσιγάρο. Έριξε μια ματιά στις «Μικρές Αγγελίες»:
ΠΩΛΕΙΤΑΙ νεόδμητος μονοκατοικία, κατασκευή αρίστη, εκ 4 δωματίων, χολ, κουζίνας, λουτρού πλήρους, W.C.
ΕΝΟΙΚΙΑΖΕΤΑΙ εις σοβαρόν κύριον δωμάτιον εις β' όροφον, ευάερον, ευήλιον . . .
ΖΗΤΕΙΤΑΙ πιάνο προς αγοράν ...
Σκέψεις γυρίζανε στο νου του.
Από τότε που τέλειωσε δ δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος, η σκια του τρίτου δεν είχε πάψει να βαραίνει πάνω στον κόσμο μας. Και στο μεταξύ, το αίμα χυνότανε, στην Κορέα χτες, στην Ινδοκίνα σήμερα, αύριο . . .
Πέρασε το χέρι του στα μαλλιά του. Σκούπισε τον ιδρώτα στο μέτωπο του • είχε ιδρώσει, κι όμως δεν έκανε ζέστη.
Ο πόλεμος, η βόμβα υδρογόνου, οι αυτοκτονίες για οικονομικούς λόγους, η «Κοσμική Κίνησις» . . . Το πανόραμα της ζωής!
Δεν είχε αλλάξει διόλου προς το καλύτερο η ζωή μας ύστερ' από τον πόλεμο. Όλα είναι, τα ίδια σαν και πριν. Κι όμως είχε ελπίσει κι αυτός, όπως είχαν ελπίσει εκατομμύρια άνθρωποι σ' όλη τη γη, πως ύστερ' από τον πόλεμο, ύστερ' από τόσο αίμα που χύθηκε, κάτι θ' άλλαζε. Πως θαρχόταν η ειρήνη, πως ο εφιάλτης του πολέμου δε θα ίσκιωνε πια τη γη μας, πως δε θα γίνονταν τώρα αυτοκτονίες για οικονομικούς λόγους, πως . . .
Σουρούπωνε. Μερικά φώτα είχαν ανάψει κιόλας στα μαγαζιά αντίκρυ. Στο καφενείο δεν είχανε ανάψει ακόμα τα φώτα. Του άρεσε έτσι το ημίφως.
Σκέφτηκε τη σύγχυση που επικρατεί στον κόσμο μας σήμερα. Σύγχυση στον τομέα των ιδεών, σύγχυση στον κοινωνικό τομέα, σύγχυση . . .
Δεν έφταιγε η εφημερίδα που έκανε τώρα αυτές τις σκέψεις. Τα σκεφτότανε όλα αυτά τον τελευταίο καιρό, πότε με λιγότερη, πότε με περισσότερη ένταση. Σκεφτότανε το σκοτεινό πρόσωπο της ζωής. Την ειρήνη, τη βαθιά τούτη λαχτάρα, που κρέμεται από μια κλωστή. Σκεφτότανε τη φτώχεια, την αθλιότητα. Σκεφτότανε το φόβο που έχει μπει στις καρδιές.
Στον καθρέφτη, δίπλα του, είδε το πρόσωπο του. Ένα πολύ συνηθισμένο πρόσωπο. Τίποτα δε μαρτυρούσε την ταραχή που είχε μέσα του.
Είχε πολεμήσει κι αυτός στον τελευταίο πόλεμο. Και είχε ελπίσει. Μα τώρα ήτανε πια χωρίς ελπίδα. Ναι, δε φοβότανε να το ομολογήσει στον εαυτό του πως ήτανε χωρίς ελπίδα.
Μια σειρά από διαψεύσεις ελπίδων ήταν η ζωή του. Είχε ελπίσει τότε , . .
Είχε ελπίσει υστέρα . . .
Κάποτε, πριν από χρόνια, είχε ελπίσει στον κομμουνισμό. Μα είχε διαψευσθεί κι εκεί. Τώρα δεν είχε ελπίδα σε καμιά ιδεολογία!
Ζήτησε ένα ποτήρι νερό ακόμα. Αυτή η διάψευση από τις λογής λογής ιδεολογίες ήτανε βέβαια γενικό φαινόμενο. Και παραπάνω από τη διάψευση, η κούραση, η αδιαφορία, που οι πιο πολλοί, η μεγάλη πλειοψηφία νιώθει μπροστά στις διάφορες ιδεολογίες.
Κοίταζε τα τρόλεϋ που περνάγανε ολοένα στη λεωφόρο, το πλήθος . . . Μπροστά του, η εφημερίδα ανοιχτή. Όλα αυτά που είχε δει και πρωτύτερα: η σκιά του καινούριου πολέμου, η Ινδοκίνα, οι δυο αυτοκτονίες για οικονομικούς λόγους, η «Κοσμική Κίνησις» . . .
Τσιγάρα! ένας πλανόδιος μπήκε.
Πήρε ένα πακέτο.
Στις έξι σελίδες της εφημερίδας: η ζωή. Κι αυτός, ήτανε τώρα ένας άνθρωπος που δεν έχει ελπίδα.
Θυμήθηκε, πριν από χρόνια, ήτανε παιδί ακόμα, είχε αρρωστήσει βαριά μια θεία του, ξαδέρφη της μητέρας του. Την είχανε σπίτι τους. Ήρθε ο γιατρός • βγαίνοντας από το δωμάτιο της άρρωστης, είπε με επίσημο ύφος:
Δεν υπάρχει πλέον ελπίς !
Έτσι κι αυτός, τώρα, είχε φτάσει στο σημείο να λέει:
— Δεν υπάρχει πλέον ελπίς !
Του φάνηκε φοβερό που ήτανε χωρίς ελπίδα. Είχε την αίσθηση πως οι άλλοι στο καφενείο τον κοιτάζανε κι άλλοι από το δρόμο σκέφτονταν και ψιθυρίζανε μεταξύ τους: «Αυτός εκεί δεν έχει ελπίδα!» Σα να ήταν έγκλημα αυτό. Σα να είχε ένα σημάδι πάνω του που το μαρτυρούσε. Σα να ήτανε γυμνός ανάμεσα σε ντυμένους.
Σκέφτηκε τα διηγήματα που είχε γράψει, δίνοντας έτσι μια διέξοδο στην αγωνία του. Άγγιζε θέματα του καιρού μας: τον πόλεμο, την κοινωνική δυστυχία. . . . Ωστόσο, δεν το αποφάσιζε να τα εκδώσει. Φοβότανε! Φοβότανε την ετικέτα που θα του δίνανε σίγουρα οι μεν και οι δε. Όχι, έπρεπε να τα βγάλει. Στο διάολο η ετικέτα! Αυτός ήταν ένας άνθρωπος, τίποτε άλλο. Ούτε αριστερός ούτε δεξιός. Ένας άνθρωπος που είχε ελπίσει άλλοτε, και τώρα δεν έχει ελπίδα, και που νιώθει χρέος του να το πει αυτό. Βέβαια, άλλοι θάχουν ελπίδα, σκέφτηκε. Δεν μπορεί παρά νάχουν.
Ξανάριξε μια ματιά στην εφημερίδα: η Ινδοκίνα, η «Κοσμική Κίνησις», το ρεσιτάλ πιάνου, οι δυο αυτοκτονίες για οικονομικούς λόγους, οι «Μικρές Αγγελίες» . . .
ΖΗΤΕΙΤΑΙ γραφομηχανή . . .
ΖΗΤΕΙΤΑΙ ραδιογραμμόφωνον . . .
ΖΗΤΕΙΤΑΙ τζιπ εν καλή καταστάσει . . .
ΖΗΤΕΙΤΑΙ τάπης γνήσιος περσικός . . .89
Έβγαλε την ατζέντα του, έκοψε ένα φύλλο κι έγραψε με το μολύβι, του :
ΖΗΤΕΙΤΑΙ ελπίς !
Ύστερα πρόσθεσε το όνομά του και τη διεύθυνση του. Φώναξε το γκαρσόνι. Ήθελε να πληρώσει, να πάει κατευθείαν στην εφημερίδα, να δώσει την αγγελία του, να παρακαλέσει, να επιμείνει να μπει οπωσδήποτε στο αυριανό φύλλο.

(Από τη συλλογή διηγημάτων του Αντώνη Σαμαράκη ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ- Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ)

Βραβείο Αναγνωστών 2011

2011-11-09T18:26:00.010+02:00

Ανακοινώθηκε από το ΕΚΕΒΙ η «βραχεία λίστα» και η ψηφοφορία του κοινού αρχίζει... Για 7η χρονιά οι αναγνώστες παίρνουν τον λόγο και ψηφίζουν το αγαπημένο τους μυθιστόρημα

Είστε βιβλιόφιλος;
Πάρτε μέρος στον διαγωνισμό για το μυθιστόρημα της χρονιάς
Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ), σε συνεργασία με την ΕΡΤ, ξεκινά από σήμερα τη διαδικασία ψηφοφορίας για το Βραβείο Αναγνωστών 2011, δίνοντας την ευκαιρία στο αναγνωστικό κοινό να αναδείξει το αγαπημένο ελληνικό μυθιστόρημα της χρονιάς.
Στη φετινή διαδικασία, το ΕΚΕΒΙ απέστειλε σε όλες τις Λέσχες Ανάγνωσης της Ελλάδας τον κατάλογο όλων των μυθιστορημάτων που κυκλοφόρησαν την περίοδο 1/10/2010 – 30/9/2011 (δηλαδή 399 τίτλοι, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων της Βιβλιονέτ) και οι Λέσχες ξεχώρισαν 123 πρωτότυπα ελληνικά μυθιστορήματα.

Τα 15 βιβλία που πήραν τις περισσότερες ψήφους από τις Λέσχες Ανάγνωσης, όπως καταγράφηκαν στο βιβλίο πρωτοκόλλου του ΕΚΕΒΙ, απαρτίζουν τη «βραχεία λίστα» του Βραβείου Αναγνωστών 2011.
[Η ψηφοφορία των Λεσχών ανέδειξε φέτος 16 βιβλία, λόγω ισοψηφίας στην 15η θέση. Παρέμειναν όμως 15 λόγω της επιθυμίας της συγγραφέως Μάρως Δούκα να εξαιρεθεί από την τελική ψηφοφορία κοινού το βιβλίο της «Το δίκιο είναι ζόρικο πολύ»]
Οι φετινές επιλογές επιβεβαιώνουν το αναγνωστικό επίπεδο των μελών που παίρνουν μέρος στις δραστηριότητες των Λεσχών, αποτελώντας ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα ποιοτικής προσέγγισης της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας.

Με αλφαβητική σειρά, σύμφωνα με το επώνυμο κάθε συγγραφέα:
(Κάνετε "κλικ" πάνω στον τίτλο κάθε βιβλίου για περισσότερες πληροφορίες)

Ο ερωτ ευμένος Πολωνός
της Μάρως Βαμβουνάκη,
Εκδόσεις Ψυχογιός
(στείλτε ΒΑ 1 στο 54160)

Πρίγκιπες και δολοφόνοι
του Μιχάλη Γεννάρη,
Εκδόσεις Ινδικτος
(στείλτε ΒΑ 2 στο 54160)

Ο παλαιστής και ο δερβίσης
του Θεόδωρου Γρηγοριάδη,
Εκδόσεις Πατάκη
(στείλτε ΒΑ 3 στο 54160)

Πριν απ' το ηλιοβασίλεμα
του Μάνου Ελευθερίου,
Εκδόσεις Μεταίχμιο
(στείλτε ΒΑ 5 στο 54160)

Ανεμώλια
του Ισίδωρου Ζουργού,
Εκδόσεις Πατάκη
(στείλτε ΒΑ 6 στο 54160)

Η συμφωνία των ονείρων
του Νίκου Θέμελη,
Εκδόσεις Μεταίχμιο
(στείλτε ΒΑ 7 στο 54160)

Τα σακιά
της Ιωάννας Καρυστιάνη,
Εκδόσεις Καστανιώτη
(στείλτε ΒΑ 8 στο 54160)

Ο γύρος του θανάτου
του Θωμά Κοροβίνη,
Εκδόσεις Αγρα
(στείλτε ΒΑ 9 στο 54160)

Η άλωση της Κωσταντίας
του Γιάννη Μακριδάκη,
Εκδόσεις της Εστίας
(στείλτε ΒΑ 10 στο 54160)

Ληξιπρόθεσμα δάνεια
του Πέτρου Μάρκαρη,
Εκδόσεις Γαβριηλίδης
(στείλτε ΒΑ 11 στο 54160)

Πώς να κρυφτείς
της Αμάντας Μιχαλοπούλου,
Εκδόσεις Καστανιώτη
(στείλτε ΒΑ 12 στο 54160)

Η ενοχή της αθωότητας
της Ιωάννας Μπουραζοπούλου,
Εκδόσεις Καστανιώτη
(στείλτε ΒΑ 13 στο 54160)

Για μια χούφτα βινύλια
της Χίλντας Παπαδημητρίου,
Εκδόσεις Μεταίχμιο
(στείλτε ΒΑ 14 στο 54160)

Κι όμως ανθίζει...
της Λίας Μεγάλου-Σεφεριάδη,
Εκδόσεις Μεταίχμιο
(στείλτε ΒΑ 15 στο 54160)

Η έρημος έρχεται
του Μιχάλη Φακίνου,
Εκδόσεις Καστανιώτη
(στείλτε ΒΑ 16 στο 54160)

Πότε ψηφίζετε: 9 Νοεμβρίου – 5 Δεκεμβρίου 2011
Πώς ψηφίζετε:
Στείλτε με sms (χρέωση απλού μηνύματος)
τον κωδικό που αντιστοιχεί στο βιβλίο της επιλογής σας, στο 54160

Κάθε αναγνώστης έχει δικαίωμα για μία μόνο ψήφο.

Η ψήφος σας καταχωρείται αυτόματα.
Το τελικό αποτέλεσμα της ψηφοφορίας προκύπτει κατά το ήμισυ (50%) από την ψήφο των αναγνωστών ενώ το υπόλοιπο 50% βγαίνει από τις ψήφους που έχουν ήδη δώσει οι Λέσχες Ανάγνωσης (από τις οποίες προέκυψε η βραχεία λίστα).

Ο νικητής θα ανακοινωθεί στις 7 Δεκεμβρίου

Υπενθυμίζουμε ότι το αναγνωστικό κοινό τίμησε με την ψήφο του:
• 2010 - «Όπως ήθελα να ζήσω» της Ελένης Πριοβόλου
• 2009 - «Ιμαρέτ» του Γιάννη Καλπούζου
• 2008 - «Όλα σου τα ‘μαθα μα ξέχασα μια λέξη» του Δημήτρη Μπουραντά
• 2007 - «Ο κύριος Επισκοπάκης» του Ανδρέα Μήτσου
• 2006 - «Αμίλητα βαθιά νερά»της Ρέα Γαλανάκη
• 2005 - «Η μέθοδος της Ορλεάνης» της Ευγενίας Φακίνου
εκτοξεύοντάς τα για πολλούς μήνες στις λίστες των ευπώλητων.
ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΒΛΙΟΥ

Φυσάει αέρας...

2011-11-06T13:23:00.005+02:00

…όταν του ζήτησα τον δρόμο να μου δείξει,
να με ξεπροβοδίσει, δεν πρόβαλε καμιάν αντίρρηση•
ετοίμασε την αναχώρησή μου.
Μου δίνει έναν ασκό, γδέρνοντας δέρμα από βόδι εννιάχρονο,
κι έδεσε εκεί τους δρόμους των ανέμων ο Κρονίδης,
να τους κοιμίζει ή και να τους ξυπνά, όποιον εκείνος ήθελε.
Μέσα στο βαθουλό καράβι τον ασκό κομπόδεσε με σπάγγο
λαμπερό, ασημένιο• να μην μπορεί, έστω και λίγο, από κάπου
να φυσήξει• άφησε μόνο του ζεφύρου την πνοή πίσω μου
να φυσά, για να μας ταξιδεύει, τα πλεούμενα κι εμάς…

Οδύσσεια κ, (Αλκίνου απόλογοι: Τα περί Αίολον, Λαιστρυγόνας και Κίρκην)
μτφ. Δ.Μαρωνίτης, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών

Την αναπαράσταση όλων των ανέμων που έκλεισε ο Αίολος στο ασκί του μπορεί κανείς να παρατηρήσει στο ρολόι του Κυρρήστου, τον πύργο των Αέρηδων, στην Πλάκα. Ο Βορέας φυσάει τον ψυχρό βόρειο άνεμο μέσα από ένα μεγάλο κοχύλι. Ο Σκίρων (μαΐστρος-ΒΔ) σκορπάει στάχτη από ένα χάλκινο αγγείο. Ο Ζέφυρος (δυτικός), ένας ημίγυμνος νέος που σκορπίζει λουλούδια. Ο Λίβας (ΝΔ) κρατώντας το άφλαστον (καμπύλο μέρος της πρύμνης) ενός πλοίου, προαναγγέλλει ναυάγιο. Ο Νότος, που φέρνει τη βροχή, αδειάζει μια υδρία με νερό. Ο Εύρος (σιρόκος-ΝΑ) είναι ένας γενειοφόρος γέροντας τυλιγμένος μ’ ένα ρούχο. Ο Απηλιώτης (λεβάντες-ανατολικός) αναπαριστάται ως ένας νέος που κρατάει φρούτα και δημητριακά. Και ο Καικίας (γρέγος-ΒΑ) αδειάζει μια ασπίδα γεμάτη χαλάζι πάνω στη γη.

...Ο Βοριάς κι ο Ήλιος μάλωναν για το ποιος ήταν δυνατότερος. Κι αποφάσισαν να θεωρηθεί νικητής εκείνος που θα κατάφερνε να γδύσει ένα οδοιπόρο.
Άρχισε ο Βοριάς να φυσάει δυνατά κι ο άνθρωπος δώσ’ του και τυλιγόταν στο ρούχο του. Ο Βοριάς δυνάμωνε περισσότερο το φύσημά του κι ο άνθρωπος, νιώθοντας πιο τσουχτερό το κρύο, έριξε απάνω και άλλο ρούχο, ώσπου ο Βοριάς κουράστηκε και παρέδωσε τον οδοιπόρο στον Ήλιο…

Απόσπασμα από το μύθο του Αισώπου Ο βοριάς και ο Ήλιος, μτφ Τ. Βουρνάς , Πατάκης.
Ο αέρας γεμίζει τα πανιά των πλοίων για να ταξιδέψουν, χορεύει μέσα στους σωλήνες των πνευστών οργάνων και φτιάχνει μουσική, φουσκώνει τις φτερωτές των ανεμόμυλων να γυρίσουν να παραχθεί ενέργεια, κατεβαίνει άγριος μέσα από τις κοιλάδες και τα φαράγγια, σηκώνει κύματα, ταξιδεύει τα σύννεφα....
Όσο για μας… Ώρα καλή στην πρύμνη μας κι αέρας στα πανιά μας!
http://www.bookbook.gr/

Οι εραστές της γραφής

2011-11-03T12:10:00.004+02:00

Το βιβλίο της Πασχαλίας Τραυλού «Οι εραστές της γραφής» κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2011 από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Πρόκειται για ένα εγχείρημα της συγγραφέως να παρακολουθήσει, όπως λέει και η ίδια, τις διεργασίες και τις ζυμώσεις σε ψυχολογικό και νοητικό επίπεδο που λαμβάνουν χώρα κατά τη διαδικασία της δημιουργικής γραφής. Μέσα από αυτήν της την προσπάθεια επιχειρεί να κατανοήσει περισσότερο τους λόγους για τους οποίους η ίδια, αλλά και άλλοι ομότεχνοί της, παραδίδονται άνευ όρων σε αυτόν τον «έρωτα» που λέγεται γραφή. Γιατί περί έρωτος πρόκειται…
Κι οι συγγραφείς είναι οι εραστές της…

Έχω διαβάσει κι άλλα βιβλία που προσπαθούν να αποτυπώσουν τις ιδέες και την αντίληψη του συγγραφέα γύρω από το ζήτημα «γράφω». Το βιβλίο της Πασχαλίας Τραυλού όμως υπήρξε το μόνο με το οποίο ταυτίστηκα ολοκληρωτικά. Κι όταν λέω ολοκληρωτικά το εννοώ. Είχα την εντύπωση πως την κάθε λέξη, την κάθε πρόταση, την κάθε σελίδα, με τις όποιες ιδέες και συναισθήματα συνόδευαν αυτές, είχαν γραφτεί από το δικό μου χέρι. Ήταν λες κι έβλεπα μπροστά μου τις δικές μου σκέψεις αραδιασμένες στις λευκές σελίδες του βιβλίου. Ένα συναίσθημα που δεν μπορώ να το περιγράψω με λέξεις.

Έχω μια συνήθεια. Κάθε φορά που διαβάζω ένα καινούργιο βιβλίο κάθομαι κι υπογραμμίζω λέξεις και φράσεις που θέλω να θυμάμαι κι ύστερα τις καθαρογράφω σε ένα τετράδιο. Ε λοιπόν σε αυτό το βιβλίο δεν μπόρεσα να το κάνω γιατί απλώς η κάθε φράση, η κάθε παράγραφος ήθελε υπογράμμιση. Νομίζω λοιπόν πως θα χρειαστώ πολλά τετράδια για να καταγράψω σε αυτά όλα τα σημαντικά σημεία του εν λόγω βιβλίου.

Σε παλιότερή μου ανάρτηση που αφορούσε στο θέμα της γραφής είχα κλείσει το κείμενο μου λέγοντας : Ζω για να γράφω.
Την ίδια ακριβώς φράση βρήκα στο βιβλίο της κας Τραυλού.
«Οι εραστές της γραφής δε βιώνουν τη δημιουργική διαδικασία ως εμβόλιμη απασχόληση στη ροή της ζωής τους. Ζουν για να γράφουν. Δε ζουν αν δε γράφουν…»

Αν σας αρέσει να γράφετε δεν έχετε παρά να το διαβάσετε। Θα διαπιστώσετε και μόνοι σας ότι τελικά δεν είστε οι μόνοι που νιώθετε όλα όσα νιώθετε στην προσπάθεια σας να γράψετε. Είναι πολλοί εκείνοι που κουβαλούν τον ίδιο πόθο, την ίδια αγωνία, το ίδιο άγχος, πόνο, φόβο, λατρεία, ψύχωση και τόσα μα τόσα άλλα συναισθήματα που μου είναι αδύνατον να απαριθμήσω εδώ.(http://bookeater-bookeater.blogspot.com)

Παρακολουθήστε τη συνέντευξη της Πασχαλίας Τραυλού στο ραδιοφωνικό σταθμό Mood Radio (Ιούνιος 2011) για το βιβλίο της «Οι εραστές της γραφής» αλλά και το νέο της μυθιστόρημα «Τα ρόδα της σιωπής» που μόλις κυκλοφόρησε (Σεπτέμβριος 2011)
1ομέρος
2ο μέρος

«Οι συμφορές του δανεισμού»

2011-10-31T17:49:00.007+02:00

Περί του μη δειν δανείζεσθαι

«Έχεις; Μη δανείζεσαι, γιατί δεν σου λείπουν. Δεν έχεις; Μη δανείζεσαι, γιατί δεν θα ξεπληρώσεις το χρέος σου (...) Στη φτώχεια, που πολλά κακά φέρνει μαζί της, μην προσθέτεις και τις ταλαιπωρίες του δανεισμού και του χρέους, αλλά και μην της στερείς το μόνο στο οποίο υπερέχει του πλούτου, την ξεγνοιασιά. Γιατί τότε προκύπτει η γελοία κατάσταση της παροιμίας: Δεν μπορώ να κουβαλήσω την κατσίκα, φορτώστε στους ώμους μου το βόδι».

Περίπου 2.000 χρόνια έχουν περάσει από τότε που ο Πλούταρχος έγραψε για τις «Συμφορές του δανεισμού» (Περί του μη δειν δανείζεσθαι) κι όμως οι σοφές, διαχρονικές συμβουλές του, ταιριάζουν γάντι στο σημερινό αδιέξοδο που αντιμετωπίζουμε: «Υπάρχει τόκος πριν τον τόκο, κι υπάρχει κι άλλος τόκος».

Ο συνήθως ήπιος και χαμηλών τόνων συγγραφέας επιστρατεύει εδώ (στην έκδοση υπάρχει και το αρχαίο κείμενο) όλο το ρητορικό του οπλοστάσιο για να κατακεραυνώσει τον αλόγιστο δανεισμό καθώς και την απληστία και τη βαναυσότητα των πιστωτών. Πρόκειται για μια ομιλία γραμμένη περίπου το 92 μ.Χ. και εκφωνήθηκε στην Αθήνα, που τότε, μαζί με άλλες ελληνικές πόλεις μαστιζόταν από τις συνέπειες της υπερχρέωσης σε εγχώριους και ξένους, κυρίως Ρωμαίους, πιστωτές. Το κείμενό του όμως, γεμάτο αμεσότητα, καυστικό χιούμορ και γλαφυρά παραδείγματα, αφορά οπωσδήποτε κι εμάς τους νεοέλληνες: όσοι χρωστάμε στις τράπεζες ή στους τοκογλύφους, πολύ περισσότερο όσοι έχουν δεσμεύσει τη χώρα στο μνημόνιο και τις επιταγές του ΔΝΤ.
Ο Πλούταρχος στηλιτεύει τον «αρχαιοπλουτισμό» και τονίζει ότι ο δανεισμός είναι τόσο μεγάλο δεινό ώστε θα έπρεπε να υπάρχει νόμος που να απογορεύει στα άτομα να δανείζονται χωρίς λόγο: «Στις μέρες μας, η τρυφή, η μαλθακότητα και η πολυτέλεια έχουν κάνει τους ανθρώπους να μη χρησιμοποιούν αυτά που έχουν, μολονότι έχουν αρκετά• δανείζονται λοιπόν έναντι υψηλών τόκων, ενώ τίποτα δεν τους αναγκάζει. Περίτρανη απόδειξη γι' αυτό είναι ότι κανείς δεν δανείζει σε άνθρωπο που δεν έχει οικονομικούς πόρους• δανείζουν σ' εκείνους που επιθυμούν να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη άνεση (...)».
Ο δανειστής «θίγει την ελευθερία σου και βάζει πωλητήριο στην αξιοπρέπειά σου», επισημαίνει ο μεγάλος βιογράφος της αρχαιότητας «και αν δεν του δίνεις, σε ενοχλεί• αν έχεις, δεν παίρνει• αν πουλήσεις, ρίχνει την τιμή• αν δεν πουλήσεις, σε αναγκάζει• αν τον πας στο δικαστήριο, προσπαθεί να επηρεάσει την έκβαση της δίκης• αν του ορκίζεσαι, σε προστάζει• αν πας στην πόρτα του, την κρατάει κλειστή (...)».
Η απληστία παρασύρει τους δανειστές και καταστρέφει τα θύματά τους: «Άνθρωπος όμως που μπλέκει μια φορά, μένει χρεώστης για πάντα και, σαν άλογο που του έχουν φορέσει χαλινάρι, δέχεται στη ράχη του τον έναν αναβάτη μετά τον άλλον» συνεχίζει ο Πλούταρχος σ' αυτό το απολαυστικό κείμενο. Σωτηρία δεν υπάρχει: «Έτσι κι οι τόκοι σωρεύονται ο ένας πάνω στον άλλο• κι ο άνθρωπος που βλέπει να τον πνίγουν τα χρέη, αγωνίζεται να μείνει στην επιφάνεια μα δεν μπορεί να κολυμπήσει μακριά απ' όσα τον βαραίνουν και να γλιτώσει• τον παρασύρουν στον βυθό και αφανίζεται μαζί με τους φίλους που είχαν εγγυηθεί για το δάνειό του».

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ: «Οι συμφορές του δανεισμού-Περί του μη δειν δανείζεσθαι»-Εκδ. Νεφέλη
( http://www.enet.gr-ΣΤ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ - Π. ΣΠΙΝΟΥ)

BS: Άραγε υπήρχε και στην εποχή του Πλουτάρχου …ΔΝΤ;

'Aσμα ηρωικό και πένθιμο

2011-10-27T10:03:00.001+03:00

για τον χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας

΄Ηταν ωραίο παιδί. Την πρώτη μέρα που γεννήθηκε
σκύψανε τα βουνά της Θράκης να φανεί
στους ώμους της στεριάς το στάρι που αναγάλλιαζε,
σκύψανε τα βουνά της Θράκης και το φτύσανε
μια στο κεφάλι, μια στον κόρφο, μια μες το κλάμα του,
βγήκαν Ρωμιοί με μπράτσα φοβερά
και το σηκώσαν στου βοριά τα σπάργανα.
Ύστερα οι μέρες τρέξανε, παράβγαν στο λιθάρι,
καβάλα σε φοραδοπούλες χοροπήδηξαν,
ύστερα κύλησαν Στρυμόνες πρωινοί
ώσπου κουδούνισαν παντού οι τσιγγάνες ανεμώνες
κ' ήρθαν από της γης τα πέρατα
οι πελαγίτες οι βοσκοί να παν των φλόκων τα κοπάδια
εκεί που βαθιανάσαινε μια θαλασσοσπηλιά,
εκεί που μια μεγάλη πέτρα εστέναζε!

Ήταν γερό παιδί,
τις νύχτες αγκαλιά με τα νεραντζοκόριτσα
λέρωνε τις μεγάλες φορεσιές των άστρων,
ήταν τόσος ο έρωτας στα σπλάχνα του
που έπινε μέσα στο κρασί τη γέψη όλης της γης,
πιάνοντας ύστερα χορό μ' όλες τις νίφες λεύκες
ώσπου ν' ακούσει και να χύσ' η αυγή το φως μες στα μαλλιά του,
η αυγή, που μ' ανοιχτά μπράτσα τον έβρισκε
στη σέλλα δυο μικρών κλαδιών να γρατσουνάει τον ήλιο,
να βάφει τα λουλούδια
ή, πάλι, με στοργή να σιγονανουρίζει
τις μικρές κουκουβάγιες που ξαγρύπνησαν...
Α! τι θυμάρι δυνατό η ανασαιμιά του!
Τι χάρτης περιφάνιας το γυμνό του στήθος,
όπου ξεσπούσαν λευτεριά και θάλασσα!...
Ήταν γενναίο παιδί.
Με τα θαμπόχρυσα κουμπιά και το πιστόλι του,
με τον αέρα του άντρα στην περπατηξιά,
και με το κράνος του -γιαλιστερό σημάδι
(φτάσανε τόσο εύκολα μες στο μυαλό
που δεν γνώρισε κακό ποτέ του)
με τους στρατιώτες του ζερβά-δεξιά
και την εκδίκηση της αδικίας μπροστά του.
-Φωτιά στην άνομη, φωτιά!
Με το αίμα πάνω από τα φρύδια
τα βουνά της Αλβανίας βροντήξανε, ύστερα λυώσαν χιόνι να ξεπλύνουν
το κορμί του, σιωπηλό ναυάγιο της αυγής,
και το στώμα του, μικρό πουλί ακελάηδιστο,
και τα χέρια του, ανοιχτές πλατείες της ερημίας.
Βρόντηξαν τα βουνά της Αλβανίας
-δεν έκλαψαν.
Γιατί να κλάψουν;
Ήταν γενναίο παιδί!

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

Το μανιφέστο της αγανάκτησης

2011-10-21T10:10:00.006+03:00

Δεν είναι λίγα τα δοκίμια που αφορούν την οικονομική κρίση και τις επιπτώσεις της. Δύο από αυτά κυκλοφόρησαν πρόσφατα και στα ελληνικά

Τον Δεκέμβριο του 2010 ένα δοκίμιο στη Γαλλία μετατράπηκε σε ποπ κουλτούρα. Το Αγανακτήστε! (Indignez-vous!) του 93χρονου διπλωμάτη Stephane Hessel πούλησε 1.500.000 εκατομμύριο αντίτυπα μόνο στη Γαλλία, δημιουργώντας εκδοτικό πάταγο. Στα ελληνικά κυκλοφόρησε μόλις από τον Πατάκη σε μετάφραση της Σώτης Τριανταφύλλου.

Ο Hessel είναι ένας υπερδραστήριος διπλωμάτης που από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι σήμερα υπηρετεί με πάθος τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ενώ ο τίτλος σε προϊδεάζει για ένα πολεμικό κείμενο ολκής που θα προτρέπει σε μια πανευρωπαϊκή επανάσταση, αντίθετα είναι μια ήρεμη πρόταση από έναν άνθρωπο που, όπως γράφει και ο ίδιος στην αρχή του βιβλίου, «είμαι 93 ετών, το τέλος δεν είναι μακριά». Ο Hessel βλέπει να καταστρατηγείται διαρκώς η Χάρτα των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στον σύγχρονο κόσμο. Παράλληλα, το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών μεγαλώνει. Έχουμε πολύ περισσότερους πλούσιους, αλλά ακόμα περισσότερους φτωχούς. Συγκρίνει νοερά την εποχή της αντίστασης κατά των δυνάμεων του Άξονα με τη σημερινή και προτείνει το ίδιο εργαλείο για να ξεφύγουμε από το κακό που προξενούν οι κοινωνικές ανισότητες: την αγανάκτηση. Η «αγανάκτηση» κατά τον Hessel είναι ό,τι η πάλη των τάξεων για τον Μαρξ: η κινητήριος δύναμη της ιστορίας. Αν αγανακτούμε, θυμώνουμε, διαμαρτυρόμαστε και αλλάζουμε τον κόσμο. Πάντα στο πλαίσιο, όμως, των δημοκρατικών διαδικασιών. Γιατί ο Hessel, όπως και ο μέντοράς του, Σαρτρ, είναι κάθετα αντίθετος στην οποιαδήποτε μορφή βίας, όπως και στην τρομοκρατία
Από τις εκδόσεις Πόλις (πάλι σε μετάφραση Τριανταφύλλου) διαβάζουμε κάτι λιγότερο θεωρητικό, αλλά το ίδιο ουτοπικό.

Τέσσερις οικονομολόγοι (Askenazy, Coutrot, Orlean, Sterdyniak) υπογράφουν μαζί με άλλους 700 συναδέλφους τους το Μανιφέστο των ανήσυχων οικονομολόγων. Στην ουσία καταγράφουν 10 μύθους για την κρίση και τα χρέη στην Ευρώπη και προτείνουν 22 μέτρα για να βγούμε από το αδιέξοδο. Η κριτική τους είναι πάνω στην αναγόρευση των αγορών σε βασικό ρυθμιστή για τη χάραξη της πολιτικής της Ε.Ε. και κάθε κράτους ξεχωριστά. Θεωρούν πως η νεοφιλελεύθερη θεωρία έχει προκαλέσει τη σημερινή κρίση, επιτρέποντας στις αγορές και τα όργανά της (οίκοι αξιολόγησης κ.λπ.) να δρουν ανεξέλεγκτα. Όπως και οι ίδιοι πιστεύουν, το Μανιφέστο δεν είναι ένα εγχειρίδιο για τους 965 υπουργούς Οικονομικών, αλλά στην ουσία θέλει να επαναδιαπραγματευθεί τη θέση και την ιδιότητα του οικονομολόγου στη σύγχρονη κοινωνία και να επαναπροσδιορίσει την επιστημονική του βαρύτητα. Ο οικονομολόγος δεν είναι ένα εργαλείο του συστήματος, αλλά ένας δραστήριος άνθρωπος που προτείνει και κρίνει τις πράξεις αυτών που διαμορφώνουν τα παγκόσμια οικονομικά δεδομένα.
(http://www.lifo.gr/mag/books/439)

Λογοτεχνία με τη φωνή των σταρ

2011-10-18T12:50:00.000+03:00

Δεν είναι και λίγο να ακούς τον Κόλιν Φερθ να σου διαβάζει «Το τέλος μιας σχέσης» του Γκράχαμ Γκριν. Ή τη Νίκολ Κίντμαν να σου διηγείται λέξη προς λέξη το «Μέχρι το φάρο» της Βιρτζίνια Γουλφ.
Ωραία και έξυπνη ιδέα είχε μια εταιρεία audio book, η Audible, που κινείται στο δημοφιλές ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο «ΑΜΑΖΟΝ». Ανέθεσε σε διάσημους σταρ να ηχογραφήσουν λογοτεχνικά αριστουργήματα. Η Ανέτ Μπένινγκ θα διαβάσει την «Κυρία Ντάλογουεϊ» της Βιρτζίνια Γουλφ και ο Σάμιουελ Τζάκσον το «Χαμός στο Χάρλεμ» του Τσέστερ Χάιμς. Η λίστα είναι μεγάλη και περιλαμβάνει ακόμα πολλούς ηθοποιούς πρώτης γραμμής, όπως τους Ντάστιν Χόφμαν, Ναόμι Γουότς, Κίμ Μπάσιντζερ.
(Χ.Ι.Π. - http://www.enet.gr)

BookSyros: Μια και δεν διαβάζουμε λογοτεχνία, τουλάχιστον ας την ...ακούσουμε! Κάτι είναι κι αυτό! Τι λέτε κι εσείς;

Έρωτας υπό το φως της Ιστορίας

2011-10-16T12:38:00.000+03:00

Ο ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΒΡΑΒΕΥΜΕΝΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΤΟΥ «ΑΓΚΡΙΤΖΕΝΤΟ»

Ο Κώστας Χατζηαντωνίου δεν είναι ένα άγνωστο πρόσωπο στους τόπους όπου συχνάζει η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. Όμως, από ιδιοσυγκρασία και χαρακτήρα εσωστρεφής, αποφεύγει τη συνάφεια, χωρίς να απουσιάζει, όποτε τον χρειάζονται οι φίλοι του, οι οποίοι δεν είναι κατ' ανάγκην συγγραφείς.
Το πρώτο του μυθιστόρημα, το «Αγκριτζέντο», τιμήθηκε με το «European Union Prize for Literature», το οποίο συνοδεύεται από το ποσόν των 5.000 ευρώ. Πρωτοκυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Ιδεόγραμμα» και τα πνευματικά δικαιώματα τα έχουν πλέον οι εκδόσεις Λιβάνη, από τις οποίες κυκλοφορεί (σελ. 380, 16,50 ευρώ ). Ο αρχαίος Ακράγαντας και το σημερινό Αγκριτζέντο συναντώνται στο βιβλίο του, με το φάντασμα του Εμπεδοκλή να εμπεδώνει στους ήρωες τις αρχές της φιλότητος και του νείκους. Μια ερωτική σχέση δοκιμάζεται κάτω από τον σικελικό ήλιο, ενώ εκεί που δημιουργεί σκιές κρύβεται ένας παράνομος. Ένα μυθιστόρημα - ύμνος για τη Σικελία και την αληθινή ζωή.

Πώς και γιατί επιλέξατε να τοποθετήσετε το μυθιστόρημα στον αρχαίο Ακράγαντα; Αρχαιολατρία, εγκώμιο στον Εμπεδοκλή, αναπόληση της Μεγάλης Ελλάδας;
«Ο αρχαίος Ακράγαντας είναι μια όψη του μυθιστορήματος. Πεδίο ζωής των ηρώων και εξέλιξης του βιβλίου είναι ο σύγχρονος Ακράγαντας, το Αγκριτζέντο. Η επιλογή αυτή δεν επισημαίνει μόνο το γεγονός του ανέκκλητα χαμένου δυτικού Ελληνισμού, αυτού της Σικελίας, ούτε εξαντλείται στο θαυμασμό μου σ' ένα μεγάλο τέκνο αυτής της πόλης, τον Εμπεδοκλή. Αναζήτησα πώς επιβιώνει σε σημερινούς χαρακτήρες μια παράδοση, έστω φαντασιακή, και πώς η ιστορία επαναλαμβάνεται ως τραγωδία επ' άπειρον».
Το μυθιστόρημα, χωρίς να είναι ιστορικό, επεξεργάζεται το υλικό της Ιστορίας και εγκιβωτίζει τις δύο εμπεδόκλειες αρχές του νείκους και της φιλότητος, για να μιλήσει για την ορμή του έρωτα και του θανάτου;
«Ξεκινώντας να γράφω το "Αγκριτζέντο" το πρώτο πράγμα που είχα ξεκάθαρο ήταν πως δεν ήθελα ακόμη ένα ιστορικό μυθιστόρημα. Αυτό το οποίο κυρίως με ενδιέφερε ήταν να δείξω πώς πρέπει να λειτουργεί το βάρος της ιστορίας σε ανθρώπους του καιρού μας. Οι κοσμογονικές αρχές του νείκους και της φιλότητος, του μίσους και του έρωτα, νομίζω δίνουν απαντήσεις για κάθε εποχή. Μήπως όλη η ζωή των ανθρώπων, όλη η ιστορία των λαών δεν είναι παρά η διαρκής αντιμαχία αυτών των δύο δυνάμεων που αέναα χωρίζουν αλλά και ενώνουν;».
Η επανένωση, έπειτα από δεκαπέντε χρόνια χωρισμού, του Λίνου και της Ισαβέλλας λειτουργεί ως αντίποδας του μαφιόζου Γκαετάνο;
«Αν ο φυγόδικος που κρύβεται στο Αγκριτζέντο, ο Γκαετάνο, συμβολίζει τις δυνάμεις του μίσους -είτε στο όνομα μιας ιδεολογίας είτε με τη χωρίς προφάσεις εγκληματική δράση-, το ερωτικό ζευγάρι του βιβλίου επιτελεί όχι απλώς μιαν αναγκαία ερωτική εξισορρόπηση, αλλά συνιστά και τη μόνη δυνατότητα να βγούμε από τον φαύλο κύκλο της αντιμαχίας αυτής. Ο έρωτας, το διπλό άλμα προς το απρόσιτο, δεν απαντά μόνο στο μίσος. Είναι και η μόνη απάντηση στο θάνατο. Έστω σαν αυταπάτη».
Εκτιμάτε ότι το έργο σας χαρακτηρίζεται από μεταφυσική και μυστικιστική ενατένιση, που έχουν απαξιωθεί στους καιρούς μας, αφού έχουν μετατραπεί σε «οδηγίας προς ναυτιλλομένους» για ψυχική ανακούφιση;
«Είναι γνωστή, και δεν είναι βέβαια δική μου, η διάκριση σε λογοτεχνία καλλιέργειας και σε λογοτεχνία ψυχαγωγίας. Δεν μ' αρέσει να κρίνω τις επιλογές των ανθρώπων που γράφουν, ούτε εκείνων που διαβάζουν. Γράφω με τον τρόπο που δίνει νόημα στον δικό μου κόσμο και μοιραία απευθύνομαι σ' ένα κοινό που αισθάνεται να το ενδιαφέρει αυτός ο κόσμος. Αποδέχομαι τους όρους μεταφυσική και μυστικισμός, αν αυτοί σημαίνουν ότι η ζωή δεν εξαντλείται στην αιτιοκρατία και στα φυσικά φαινόμενα. Είμαι πολύ επιφυλακτικός, όμως, όταν χρησιμοποιούνται ως όχημα επιστροφής στη δεισιδαιμονία».
Ποιες είναι οι πνευματικές και λογοτεχνικές καταβολές σας και πώς έχουν επηρεάσει την προσωπική σας γραφή;
«Η γενιά του '30 και οι Ρώσοι κλασικοί υπήρξαν οι πρώτες μου αναγνώσεις και παραμένουν ως σήμερα οι λογοτεχνικές εμμονές μου. Ανατρέχω διαρκώς στους Έλληνες τραγικούς, στον αγγλικό και τον γερμανικό ρομαντισμό και διαφεύγω πάντα με τη ματιά του Λουίτζι Πιραντέλο. Με συγκινούν εξίσου ο Όμηρος και ο Δαβίδ, οι δύο πηγές του πολιτισμού μας. Και επειδή δεν πρέπει να ξεχνάμε τις οφειλές μας σε ζώντες, με τιμά η μαθητεία μου κοντά στον Κώστα Τσιρόπουλο».
Για ποιους λόγους πιστεύετε ότι η επιτροπή σάς βράβευσε και μάλιστα για το πρώτο λογοτεχνικό βιβλίο σας;
«Το "Αγκριτζέντο" είναι το πρώτο μυθιστόρημα, αλλά δεν είναι το πρώτο λογοτεχνικό βιβλίο μου. Έχουν προηγηθεί βιβλία αφηγημάτων και δοκιμίων. Η επιλογή είναι ιδιαίτερη τιμή για μένα, δεδομένου ότι υπάρχουν αρκετοί εξαιρετικοί συγγραφείς στη γενιά μου. Ίσως η πρωτοτυπία της σύνθεσης που συναιρεί διαφορετικά είδη γραφής, με μιαν επιμονή στη γλώσσα, να έπαιξε ρόλο στην εκλογή. Νομίζω πως θα μπορούσα να υποστηρίξω παντού αυτή τη σύνθεση ως αναγκαία για να μιλάει η σύγχρονη λογοτεχνία σε κάθε αναζήτηση της ψυχής».
Έχετε περάσει από την επιτροπή απονομής Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνίας. Ποια είναι η γνώμη σας για τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία; Έχει τα προσόντα να σταθεί δίπλα στις λογοτεχνίες των μεγάλων γλωσσών χωρίς σύνδρομα μειονεξίας;
«Η θητεία μου στην Επιτροπή Κρατικών Βραβείων υπήρξε πολλαπλώς διδακτική. Διάβασα πλήθος βιβλίων και διαπίστωσα πόση -εν πολλοίς άγνωστη- δημιουργικότητα υπάρχει στον τόπο μας και στη γλώσσα μας. Θα ήταν λάθος να αναλωθούμε σε συγκρίσεις με άλλες εποχές, που ζούσαν συγγραφείς τους οποίους θαυμάζουμε. Δεν νομίζω άλλωστε ότι και διεθνώς η σύγχρονη λογοτεχνία μπορεί να συγκριθεί με την αντίστοιχη ή με κλασικούς συγγραφείς των δύο τελευταίων αιώνων. Σε κάθε περίπτωση, αν η ελληνική λογοτεχνία μοιάζει να υστερεί, αιτία δεν είναι η ποιότητά της, αλλά γενικότερες παθογένειες της ελλαδικής ζωής που η κρίση ήδη τις φωτίζει...». (http://www.enet.gr/ - ΒΑΣΙΛΗΣ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ)

Το ελληνικό βιβλίο…

2011-10-12T17:46:00.000+03:00

…στην 63η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Φρανκφούρτης

(12-16 Οκτωβρίου 2011)

Η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Φρανκφούρτης αποτελεί το σημαντικότερο επαγγελματικό ραντεβού της χρονιάς για χιλιάδες επαγγελματίες του χώρου του βιβλίου. Είναι αναμφίβολα η «Μέκκα» του εκδοτικού κόσμου.
Η Ελλάδα συμμετέχει με Εθνικό Περίπτερο στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Φρανκφούρτης, η οποία πραγματοποιείται φέτος από την Τετάρτη 12 έως την Κυριακή 16 Οκτωβρίου 2011, με τιμώμενη χώρα την Ισλανδία.
Στο εθνικό περίπτερο της Ελλάδος, που οργανώνει το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού / Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ), με την πολύτιμη συνεργασία της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εκδοτών Βιβλιοπωλών (ΠΟΕΒ), του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού στο Βερολίνο και του ΕΟΤ , στο Περίπτερο 5.1 (περίπτερο της Ευρώπης), σε ενιαίο χώρο έκτασης 160 τ.μ.:

• συμμετέχουν 15 Έλληνες εκδότες που εκθέτουν την πρόσφατη εκδοτική τους παραγωγή. Άγρα, Ζήτη, Ιανός, Ίων, Καλέντης, Καπόν, Καστανιώτης, Μέγας Σείριος, Μέλισσα, Μεταίχμιο, Παπαδόπουλος, Πατάκης, Σύγχρονοι Ορίζοντες, Το Θείον Φως, Τροφούπολη, καθώς επίσης το Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού - Παράρτημα Βερολίνου, και το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων (ΤΑΠ) του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού.
• και παρουσιάζονται δύο θεματικές εκθέσεις βιβλίου:
1. Focus στα λευκώματα, έναν από τους πιο δημιουργικούς τομείς του ελληνικού βιβλίου, με ιδιαίτερη δυναμική στην ξένη αγορά, όπου περιλαμβάνεται ένα ευρύ φάσμα θεματικών ενοτήτων: φωτογραφία, τέχνες, αρχαιολογία, αρχιτεκτονική, ιστορία, γεωγραφία, ταξιδιωτικά, λαογραφία. Την επιλογή των τίτλων έχει κάνει ο καθηγητής στη σχολή Αρχιτεκτονικής ΕΜΠ και συγγραφέας Δημήτρης Φιλιππίδης. [Illustrated books from Greece]

2. Focus στα ελληνικά μεταφρασμένα έργα, με αφορμή το νέο πρόγραμμα στήριξης μεταφράσεων ΦΡΑΣΙΣ που θα δώσει ξανά στα χέρια των Ελλήνων εκδοτών ένα δυνατό «όπλο» για να προσεγγίσουν τις ξένες αγορές (το αρχείο του ΕΚΕΒΙ συμπεριλαμβάνει 16.600 μεταφρασμένους τίτλους σε 45 γλώσσες). [Greek books in translation].

“Rethink. Renew” είναι το φετινό μότο της Έκθεσης
Οι έννοιες της αναθεώρησης και της ανανέωσης είναι το νέο ζητούμενο – με έμφαση, ενημέρωση, μελέτη και εκμετάλλευση των συμπερασμάτων από την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών. Η εκθεσιακή παρουσία τους, τα επιμορφωτικά σεμινάρια και τα συνέδρια γύρω από τα e-books δεν έχουν προηγούμενο, φέτος, στην Έκθεση. Δύο μεγάλα και πολύπλευρα συνέδρια, τα Publishers Launch: eBooks Around the World και Tools of Change (TOC) και το Frankfurt της O’Reilly Media, διοργανώνονται δύο ημέρες προτού ανοίξει τις πύλες της, μαζί με πολυάριθμες συζητήσεις κατά τη διάρκειά της, με πρωτοβουλία διαφόρων πλευρών (των ενώσεων εκδοτών, βιβλιοπωλών και βιβλιοθηκών), και με πλούσια θεματική.
Το ΕΚΕΒΙ θα δώσει ένα δυναμικό «παρών» στα επαγγελματικά σεμινάρια προκειμένου να ενημερώσει τους έλληνες επαγγελματίες για όλες τις νέες εξελίξεις και ευκαιρίες στον τομέα του βιβλίου.
Το ΕΚΕΒΙ θα συμμετάσχει στα σημαντικά συνέδρια και σεμινάρια που οργανώνει η Έκθεση της Φρανκφούρτης καθώς και σε αυτά της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εκδοτών, Βιβλιοπωλών και Βιβλιοθηκονόμων προκειμένου να ενημερώσει της έλληνες επαγγελματίες μέσα από το Παρατηρητήριο του Βιβλίου του (κυρίως του Παρατηρητηρίου του Ψηφιακού Βιβλίου www.ekebi.gr).
Ιδιαίτερα σημαντική κρίνεται η συμμετοχή του ΕΚΕΒΙ στην ημερίδα του πανευρωπαϊκού προγράμματος Arrow Plus για τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση των λεγόμενων «ορφανών» έργων, που θα επιτρέψει την ψηφιοποίησή της –πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχει μέσω της Βιβλιονέτ, της ελληνικής βάσης βιβλιογραφικών δεδομένων.
***
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδίας Ευρωπαίων Εκδοτών (FEP), η βιομηχανία του βιβλίου, με 515.000 νέους τίτλους, 135.000, περίπου, εργαζόμενους και 23 δισ. ευρώ κύκλο εργασιών, αποτελεί τη σημαντικότερη πολιτιστική βιομηχανία στην ευρωπαϊκή ήπειρο. (http://www.ekebi.gr/)

Όταν "ο Παράδεισος είναι βιβλιοθήκη"...

2011-10-09T09:12:00.000+03:00

"Πάντα φανταζόμουνα ότι ο Παράδεισος θα είναι ένα είδος βιβλιοθήκης", έλεγε ο Αργεντίνος συγγραφέας Χόρχε Λούις Μπόρχες। Πολλοί από αυτούς που περίμεναν καρτερικά, τηνΠέμπτη το βράδυ, έξω από τη Στοά του βιβλίου στην οδό Πεσματζόγλου, για να συμμετέχουν στο "Booknight", μάλλον τον φαντάζονταν κάπως έτσι. Η πρόσκληση εξάλλου ήταν σαφής: Αντί εισιτηρίου, οι προσερχόμενοι θα έπρεπε να δίνουν ένα τουλάχιστον βιβλίο από τη βιβλιοθήκη τους

Βραδιά βιβλίου (Booknight), ήταν ο τίτλος της πρωτότυπης εκδήλωσης, που οργάνωσαν τα καταστήματα Public, με σκοπό τη συγκέντρωση όσο το δυνατόν περισσότερων βιβλίων για να πάνε σε ιδρύματα που έχουν ανάγκη: στις Γυναικείες Φυλακές Ελαιώνα Θήβας, στο Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα Παιδικής Προστασίας,, στο Νοσοκομείο Αγιος Σάββας, στο Νοσοκομείο Παίδων Αγλαΐα Κυριακού, στο Σισμανόγλειο και στο Γηροκομείο Αθηνών.

"Σκοπός μας είναι να φέρουμε το βιβλίο κοντά στους ανθρώπους, που δεν έχουν τα μέσα να έρθουν κοντά σε αυτό", ανέφερε μιλώντας στο ΑΠΕ/ΜΠΕ ο εμπορικός διευθυντής βιβλίου του Public, Βασίλης Βασιλείου.

Σε ότι αφορά στο πόσα βιβλία στοχεύουν να συγκεντρώσουν, ο ίδιος λέει: "Δεν έχουμε θέσει κάποιο συγκεκριμένο όριο. Με τη συμμετοχή του κόσμου και των εκδοτών ευελπιστούμε να ξεπεράσουμε τις 8.000. Είναι παρήγορο που υπάρχει εξαιρετική διάθεση για βοήθεια. Τις προάλλες μας πήρε μία κυρία από το Ν. Κόσμο, που έμαθε για τη δράση μας από το ραδιόφωνο και μας είπε :"Έχω σπίτι μου μία βιβλιοθήκη, ελάτε να την πάρετε!".

Από νωρίς το απόγευμα τεράστιες ουρές είχαν αρχίσει να σχηματίζονται, ξεκινώντας από τη Σταδίου και καταλήγοντας στην είσοδο της Στοάς του Βιβλίου. Η προσέλευση ήταν τέτοια, που εξέπληξε ακόμα και τους ίδιους τους διοργανωτές, οι οποίοι σιγοψυθίριζαν μεταξύ τους, "ότι δεν περίμεναν να έχει τόσο μεγάλη απήχηση".

Με σακίδια πλάτης, αλλά και μεγάλες πλαστικές σακούλες για να τα μεταφέρουν πιο εύκολα, νεαροί φοιτητές, ηλικιωμένοι, ζευγάρια αλλά και οικογένειες με παιδάκια, περίμεναν υπομονετικά να φτάσει η σειρά τους για να χαρίσουν το αγαπημένο τους βιβλίο. Λίγοι πάντως ήταν εκείνοι που αρκέστηκαν στο να φέρουν μόνο ένα. Όσοι δεν μπορούσαν να περιμένουν στις μεγάλες ουρές, τα εμπιστεύονταν στους πιο υπομονετικούς για να τα αφήσουν.

Όσον αφορά στους επίτιμους καλεσμένους της βραδιάς, δηλαδή τα βιβλία, μπορούσε κάποιος να χαθεί ανάμεσα στους χιλιάδες τίτλους που σχημάτιζαν αυτοσχέδιες στοίβες στην είσοδο της Στοάς....Από τους "Φτωχούς" του Ντοστογιέφσκι, τα "100 χρόνια μοναξιάς" του Μάρκες, τους "Κωμικούς έρωτες" του Κούντερα, τη "Φόνισσα" του Παπαδιαμάντη και το "Ζ" του Βασιλικού, ως τις "Μεγάλες Προσδοκίες" του Τσαρλς Ντίκενς και τα "Γράμματα σε μία νεαρή φίλη" του Κρίσνα Μούρτι. Πέρα από λογοτεχνικά, υπήρχαν και βιβλία ιστορίας, φωτογραφίας, εγκυκλοπαίδειες, βιβλία για τον Κινηματογράφο και τις εικαστικές τέχνες, καθώς και πανεπιστημιακά εγχειρίδια.

"Τα βιβλία είναι σημαντικό κομμάτι της ζωής μου. Αν μπορούσα να ευχηθώ κάτι στον μελλοντικό παραλήπτη τους, θα ήταν καλή ανάγνωση και καλά ταξίδια", εξηγούσε η 23χρονη Κωνσταντίνα.

Ο 32χρονος Αντρέας έφερε μαζί του τα "Γράμματα σε ένα νέο ποιητή" του Ρίλκε, παρόλο που, όπως είπε, θα πάει να το ξαναγοράσει. "Αυτό το βιβλίο, με έχει σημαδέψει, το χαρίζω γιατί προσδοκώ να το διαβάσει ακόμα ένας άνθρωπος, όποιος και αν είναι αυτός".

Από τα αυτά που συγκεντρώθηκαν, δεν έλειψαν και τα παιδικά. Ζωρζ Σαρή, Άλκη Ζέη, Πηνελόπη Δέλτα, Ευγένιος Τριβιζάς, Κάρολος Ντίκενς, είχαν την τιμητική τους.

Την "Μοβ Ομπρέλα" της Άλκης Ζέη, αγαπημένο βιβλίο των κοριτσιών θέλησε η κυρία Μαρία να χαρίσει στα παιδιά που νοσηλεύονται. "Αν θα έκανα μία ευχή, θα ήταν κάποια στιγμή αυτά τα παιδιά να μπορούν να γεμίσουν μόνα τους τα ράφια της βιβλιοθήκης τους", έλεγε η ίδια.

Η βραδιά πέρα από τον φιλανθρωπικό της χαρακτήρα, περιελάμβανε και πολλή μουσική, με τους Χρήστο Θηβαίο, Νατάσα Μποφίλιου και Ελένη Τσαλιγοπούλου να τραγουδούν επί σκηνής. Νωρίτερα, οι Γιώργος Αμυράς, Νίκος Ορφανός, Φώτης Σεργουλόπουλος μίλησαν για το αγαπημένο τους βιβλίο. Παρόντες ήταν και οι κομίστες της ομάδας Comicdom, (Σπύρος Δερβενιώτης, Μιχάλης Διαλυνάς, Γιώργος Μπότσος και Αλεξία Οθωναίου) που σχεδίασαν κόμικς πάνω σε κάποια προτυπωμένα βιβλία.

Το άγαλμα του Καρόλου Κουν που βρίσκεται στην είσοδο της Στοάς του Βιβλίου και του Θεάτρου Τέχνης, έμοιαζε χθες βράδυ να "χαμογελάει", περιτριγυρισμένο όπως ήταν από αμέτρητα βιβλία, "δοσμένα" με αγάπη.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τζένιφερ Λας: Το προσκύνημα

2011-10-05T14:33:00.003+03:00

Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι...

2011-10-04T14:30:00.001+03:00

Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, ρώτησε τον κ.Κ η κορούλα της οικονόμας του, θα φέρονταν τότε πιο καλά στα μικρά ψαράκια; Σίγουρα, αποκρίθηκε εκείνος. Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θα έχτιζαν για τα μικρά ψαράκια στη θάλασσα τεράστια κλουβιά και θα έβαζαν μέσα διάφορες τροφές, φυτά καθώς και ζωντανά. Θα φρόντιζαν τα κλουβιά να 'χουν πάντα καθαρό νερό και γενικά θα τα εφοδίαζαν με διάφορες εγκαταστάσεις υγιεινής. Όταν λογουχάρη ένα ψαράκι τραυμάτιζε την ουρά του, οι καρχαρίες θα του έβαζαν αμέσως έναν επίδεσμο μην τυχόν και ψοφήσει πριν την ώρα του. Έπειτα, για να μην μελαγχολούν τα ψαράκια, θα οργάνωναν κατά διαστήματα στη θάλασσα μεγάλες γιορτές, γιατί τα κεφάτα ψαράκια είναι πιο νόστιμα από τα θλιμμένα. Τούτα τα μεγάλα κλουβιά θα είχαν βέβαια και τα σχολειά τους. Εκεί τα ψαράκια θα μάθαιναν να κολυμπάνε στο στόμα του καρχαρία. Θα έπρεπε λογουχάρη να μάθουν γεωγραφία, για να μπορούν να βρίσκουν τους μεγάλους καρχαρίες, όταν αυτοί κάπου τεμπελιάζουν. Βέβαια, το σπουδαιότερο θα ήταν η ηθική διάπλαση των μικρών ψαριών. Θα τους μάθαιναν ότι για ένα ψαράκι δεν υπάρχει μεγαλύτερη και ωραιότερη αρετή από το να θυσιάζεται πρόθυμα κι ότι τα ψαράκια θα έπρεπε να πιστεύουν τυφλά στους καρχαρίες, προπαντός όταν αυτοί τους λένε ότι θα φροντίσουν για ένα ωραίο μέλλον. Θα έδιναν στα ψαράκια να καταλάβουν πως αυτό το ωραίο μέλλον τότε μόνο θα είναι εξασφαλισμένο, όταν εκείνα μάθουν να υπακούνε. Τα ψαράκια θα έπρεπε να φυλάγονται από κάθε λογής ταπεινές, εγωιστικές και μαρξιστικές διαθέσεις, κι αν τύχαινε κανένα από δαύτα να φανερώσει τέτοιες αδυναμίες, τα άλλα τα ψαράκια θα έπρεπε να τα αναφέρουν αμέσως στους καρχαρίες. Αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θα έκαναν βέβαια αναμεταξύ τους και διάφορους πολέμους, για να κυριέψουν ξένα κλουβιά και ξένα ψαράκια. Στους πολέμους αυτούς ο κάθε καρχαρίας θα πολεμούσε με τα δικά του ψαράκια. Θα μάθαιναν τα ψαράκια ότι ανάμεσα σ' αυτά και τα ψαράκια των άλλων καρχαριών υπάρχει τεράστια διαφορά. Τα ψαράκια θα τους έλεγαν, είναι ως γνωστό βουβά, σωπαίνουν ωστόσο σε ολότελα διαφορετικές γλώσσες, γι' αυτό και είναι αδύνατο να καταλάβει το ένα τ' άλλο. Σε κάθε ψαράκι που θα σκότωνε μερικά εχθρικά ψαράκια που σωπαίνουν σ' άλλη γλώσσα, θα καρφίτσωναν κι από 'να παράσημο από φύκι και θα του έδιναν τον τίτλο του ήρωα. Αν βέβαια οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θα είχαν και τη δική τους τέχνη. Θα είχαν ωραίους πίνακες που θα παράσταιναν τα δόντια των καρχαριών με θαυμάσια χρώματα, και τα στόματά τους θα ήταν σαν τους κήπους της Βαβυλώνας, όπου μπορεί να κάνει κανείς τρελό σεργιάνι. Τα θέατρα στο βυθό θα έδειχναν πως ηρωικά ψαράκια με την μπάντα μπροστά θα ορμούσαν μαγεμένα και νανουρισμένα με τις πιο όμορφες σκέψεις στο στόμα των καρχαριών. Δε θα έλειπε βέβαια και η θρησκεία, αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι. Αυτή θα δίδασκε ότι τα ψάρια μονάχα στην κοιλιά των καρχαριών θα άρχιζαν να γεύονται την αληθινή ζωή. Εξάλλου, αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, όλα τα ψαράκια δε θα ήταν πια ίσα κι όμοια όπως συμβαίνει σήμερα. Μερικά από δαύτα θ' αποχτούσαν αξιώματα και θα τα τοποθετούσαν πάνω από τα άλλα ψαράκια. Όσα μάλιστα είναι λίγο πιο μεγάλα θα είχαν το λεύτερο να τρώνε τα πιο μικρά. Αυτό θα ήταν άλλωστε ευχάριστο για τους καρχαρίες, γιατί έτσι εκείνοι δε θα χρειάζονταν πια παρά να καταπίνουν συχνότερα πιο μεγάλες μπουκιές. Και τα πιο μεγάλα ψαράκια, αυτά που θα είχαν τις ψηλές θέσεις, θα φρόντιζαν για την τάξη ανάμεσα στα ψαράκια και θα γίνονταν δάσκαλοι, αξιωματικοί και μηχανικοί στα ψαροκλουβιά. Κοντολογίς, μόνο αν οι καρχαρίες ήταν άνθρωποι, θα είχαμε πολιτισμό στη θάλασσα...

(ΜΠ. ΜΠΡΕΧΤ: ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΟΪΝΕΡ )
[ Οι "Ιστορίες του κ. Κόϋνερ" γράφτηκαν από τον Μπέρτολντ Μπρέχτ στον μεσοπόλεμο κυρίως,από το 1927 και μετά αλλά και μέχρι το 1955.]

Η φάρμα των ζώων…

2011-10-02T13:15:00.004+03:00

…α λα ελληνικά;

(Η υπόθεση είναι γνωστή. Τα ζώα επαναστατούν αλλά τα γουρούνια σταδιακά εγκαθιστούν δικτατορία. Ο Στριγγλής είναι ένα ταλαντούχο στη ρητορική γουρουνάκι που αναλαμβάνει τις "δύσκολες αποστολές" να πείσει τα ζώα ότι "όλα γίνονται για το καλό τους".)
"........Έστειλαν τότε το Στριγγλή να δώσει τις αναγκαίες εξηγήσεις.( γιατί τα γουρούνια κρατάνε για τον εαυτό τους το....γάλα και τα μήλα) -Σύντροφοι σήκωσε φωνή υποθέτω πως δε φαντάζεστε πως εμείς τα γουρούνια το κάνουμε αυτό από πνεύμα εγωισμού για λόγους προνομίων.
Πολλοί από μας σιχαίνονται και το γάλα και τα μήλα. Ακόμη κι εγώ ο ίδιος. Ο μόνος λόγος που τα μαζεύουμε είναι γιατί πρέπει να κοιτάξουμε την υγεία μας. Τόσο το γάλα όσο και τα μήλα- όπως έχει αποδειχτεί κι επιστημονικά σύντροφοι- περιέχουν συστατικά απολύτως αναγκαία για την καλή κατάσταση ενός γουρουνιού. Εμείς τα γουρούνια κάνουμε διανοητική εργασία. Όλη η διοίκηση και οργάνωση τούτης εδώ της φάρμας εξαρτάται από εμάς. Μέρα νύχτα φροντίζουμε για σας. Τούτο το γάλα το πίνουμε για το δικό σας καλό και για τον ίδιο λόγο τρώμε αυτά τα μήλα. Μπορείτε να βάλετε με το μυαλό σας τι θα γινόταν αν εμείς τα γουρούνια παραμελούσαμε τα καθήκοντα μας;......." ".....Μετά από όλα τούτα ο Στριγγλής στάλθηκε να κάνει το γύρο της φάρμας και να εξηγήσει στα άλλα ζώα τη νέα κατάσταση των πραγμάτων.(δηλ. τη δικτατορία του γουρουνιού Ναπολέοντα) -Σύντροφοι έλεγε πιστεύω........... .......... πως κάθε ζώο εδώ πέρα αναγνωρίζει τη θυσία που επέβαλε στον εαυτό του ο σύντροφος Ναπολέων αναλαμβάνοντας κι άλλες ευθύνες. Μην περάσει απ το μυαλό σας σύντροφοι πως το να είσαι ηγέτης είναι διασκέδαση. Αντίθετα πρόκειται για βαριά και αβάσταχτη ευθύνη. Κανείς δεν πιστεύει περισσότερο από το Ναπολέοντα στην ισότητα των ζωών. Η ευτυχία του αν σας άφηνε να παίρνετε μόνοι τις αποφάσεις σας θα ήταν μεγάλη. Αλλά σύντροφοι θα μπορούσε καμιά φορά να πάρετε στραβή απόφαση και τι θα γινόταν τότε; ....Πειθαρχία, σύντροφοι, σιδερένια πειθαρχία! Αυτό είναι το σύνθημα της ημέρας. Ένα λάθος μας και οι εχθροί θα πέσουν πάνω μας...."
.......ο Καρατζαφέρης δήλωσε ότι ο Βενιζέλος«μπορεί να πουλήσει ψυγείο σε Εσκιμώο ή άμμο σε βεδουίνο» προς το παρόν "πουλάει" σε μας το Μεσοπρόθεσμο νομίζοντας ότι απευθύνεται σε "ζώα".
Αν θυμηθούμε και το καταλυτικό του ρόλο στην προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση όπου με την γρήγορη παραγραφή των αδικημάτων των πολιτικών υιοθετήθηκε απολύτως η βασική αρχή της Φάρμας των Ζώων ότι " ΌΛΑ ΤΑ ΖΩΑ ΕΙΝΑΙ ΙΣΑ ΑΛΛΑ ΜΕΡΙΚΑ ΖΩΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΙΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΛΛΑ", τότε μπορούμε με σιγουριά να πούμε, και μετά τις πρόσφατες εξελίξεις, πως τελικά απέκτησε και το Μνημόνιο, το ......Στριγγλή του!

*Τα αποσπάσματα της Φάρμας των Ζώων από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση Κυριάκου Ντελόπουλου.

http://ksipnistere.blogspot.com

Νεόπτωχος ζητεί λύσεις επειγόντως.

2011-09-28T18:11:00.003+03:00

Οδηγός επιβίωσης για χρεωμένους και αγχωμένους

"Χτυπά το τηλέφωνό σας για πολλοστή φορά μέσα στη μέρα και μια τσιριχτή φωνή απαιτεί το όνομα του πατέρα σας; Σας έβαψε μαύρους, άσπρους, κόκκινους ο Τειρεσίας; Νιώθετε να σας πνίγουν τράπεζες, εφορία, πιστωτές, εισπρακτικές και άλλες συμφορές; Χρωστάτε στην τράπεζα, σύμφωνοι. Αλλά μήπως η τράπεζα σας χρωστάει πιο πολλά; Είστε έτοιμοι να την κάνετε και να πείτε σε όλους «έφυγα, μη με ψάξετε»; Ε, λοιπόν, φεύγουμε μαζί. Δεν είστε μόνοι. Και ξέρετε κάτι; Υπάρχει διέξοδος για όλους. "

Αυτό το βιβλίο είναι για μας…

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΙΑΦΚΟΣ: «Νεόπτωχος ζητεί λύσεις επειγόντως»- Εκδ. ΟΞΥ

Ο Χρήστος Σιάφκος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1953 και σπούδασε δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο του Παλέρμο στη Σικελία της Ιταλίας. Έχει εργαστεί αρχικά ως ρεπόρτερ και στη συνέχεια ως υπεύθυνος τμημάτων και αρχισυντάκτης σε εφημερίδες και περιοδικά, σχεδόν πάντα στο χώρο του πολιτιστικού ρεπορτάζ.
Συνεργάζεται πλέον με το «Επτά» της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας.
Στη λογοτεχνία εμφανίστηκε το 1999 με το μυθιστόρημα Ένας χωρισμός (Αστάρτη). Ακολούθησαν τα μυθιστορήματα Υγρός Αύγουστος (Καστανιώτης, 2004) και Γλυκιά ζωή (Ελληνικά Γράμματα, 2007) Συμμετείχε στις συλλογές διηγημάτων: Vivere pericolosamente, Chercher la… France (Αντίκτυπος 2006 και 2007, αντίστοιχα), Το λιμάνι της ζωής μου, Σου γράφω ένα γράμμα (Εμπειρία Εκδοτική, 2008) και Ιστορίες στον αφρό (Περίπλους, 2009). Έγραψε τη βιογραφία του Τάσου Ζωγράφου με τίτλο Σκηνικό ζωής (Ελληνικά Γράμματα, 2009) και του Μιχάλη Κακογιάννη με τίτλο Σε πρώτο πλάνο (Ψυχογιός, 2009).
Έχει μεταφράσει μυθιστορήματα, δοκίμια και ποίηση από τα ιταλικά.

BookSyros: Διαβάστε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη του συγγραφέα στο BookBar με τον τίτλο: «Δεν θέλω να ζω σε συνθήκες κατοχής στη χώρα μου».

Η κοινωνία των ενηλίκων…

2011-09-25T21:08:00.007+03:00

…δεν καταλαβαίνει τους εφήβους!

Δύο ανήλικες φίλες κατηγορούνται ότι σκότωσαν με απανωτές μαχαιριές έναν 80άρη σε ένα ελληνικό χωριό. Η αυτουργός είναι 16 χρόνων, κλειστό παιδί, διαβαστερό, που γράφει εξαιρετικές εκθέσεις, και η συνεργός της είναι 14 και θέλει να γίνει σοβαρή ηθοποιός. Εκείνος ήταν παλιός αντάρτης, χήρος μετά από μισό αιώνα ανέφελου γάμου, με δυο γιους. Από το σπιτάκι του λείπουν μονάχα 20 ευρώ. Γιατί έφτασαν ως εκεί τα κορίτσια; Τι θ' απογίνουν; Με αυτήν την ιστορία, η 28χρονη Βασιλική Πέτσα μάς δίνει μια γροθιά στο στομάχι και κάνει την είσοδό της στην ελληνική λογοτεχνία. Για να μείνει.
Τούτο το πρώτο της μυθιστόρημα έχει τον τίτλο «Θυμάμαι» (εκδ. Πόλις) και αποτελείται από 36 σύντομα κεφάλαια με διαφορετικό κάθε φορά αφηγητή, τα οποία είτε αφορούν τα κορίτσια είτε το θύμα είτε τα πριν και τα μετά του γεγονότος, όμως όλα μαζί κατατείνουν σε ένα πορτρέτο της φόνισσας... αντ' αυτής.

Η 16χρονη θα παραμείνει βουβή στη σύλληψη, προανάκριση και φυλάκισή της, όσο και στα επισκεπτήρια, στο κινητό όταν την αναζητά ο γκόμενός της ή στη σχέση της με τις ποινικές συγκρατούμενές της και τη φιλεναδούλα της. Και ο αναγνώστης θα καταλάβει στο τέλος πως κάθε πληροφορία που αντλεί για την αυτουργό από τις μαρτυρίες όσων «θυμούνται» δημιουργεί νέα ερωτήματα, και πως το προφίλ (της) που προκύπτει έχει τεράστια κενά. Θα συνειδητοποιήσει ότι η Αστυνομία συνέλαβε μεν την έφηβη με τα αιματοβαμμένα χέρια, η Δικαιοσύνη τη δίκασε, η Πολιτεία έπαιξε με ζήλο τον κατασταλτικό της ρόλο και ο κοινωνικός περίγυρος εκτονώθηκε, αλλά η αλήθεια θα εξακολουθεί να διαφεύγει ως το τέλος. Ακόμα και εάν οι εκπρόσωποι των θεσμών, οι γονείς, οι συγγενείς, οι γείτονες ή η τέταρτη εξουσία καταλήξουν ως προς τα κίνητρά της, η ψυχή της έφηβης θα παραμείνει terra incognita για όλους. Και το χειρότερο: ούτε καν θα το υποψιαστούν πως δεν έχουν καταλάβει τίποτε απ' όσα συμβαίνουν μέσα της. Αυτό μας λέει με αριστοτεχνικά υπαινικτικό τρόπο τούτο το πολυφωνικό μυθιστόρημα. Κι ούτε νοιάζεται να απαντήσει στο αν ασέλγησε ο γέρος, αν αντιστάθηκε σε απόπειρα κλοπής, αν παρεξήγησαν τις προθέσεις του κ.λπ. Διότι το «Θυμάμαι» διαλέγει να θέσει διαφορετικά ερωτήματα: τι θέλουν να μας πουν οι ανήλικοι όταν καταφεύγουν στη βία; Γιατί δεν τους ακούμε;
«Η κοινωνία των ενηλίκων», σχολίαζε προχθές η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας, «δεν καταλαβαίνει τους εφήβους. Αλλά ίσως να μην πρέπει να τους καταλάβει. Διότι το έχουμε δει τόσες φορές: ο δρόμος προς την κόλαση των νέων είναι στρωμένος με τις "καλές προθέσεις" των μεγάλων, που φορούν παρωπίδες, κι όλα τα κρίνουν μέσα από τις προκαταλήψεις τους...».
Από οικογένεια δασκάλων, μεγαλωμένη στην Καρδίτσα, η Βασιλική Πέτσα έφτασε στη λογοτεχνία μέσω... ηλεκτρολόγων/μηχανικών, ενώ ανέκαθεν ήθελε να γίνει σκηνοθέτις! Πέρασε λοιπόν στο Πολυτεχνείο, σπούδασε στο Μπέρμιγχαμ κοινωνιολογία των μίντια, πήρε ένα μεταπτυχιακό δίπλωμα ευρωπαϊκής-ελληνικής λογοτεχνίας στην Οξφόρδη, και τώρα ετοιμάζει ένα διδακτορικό στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Στο ενδιάμεσο, ένα διήγημά της διακρίθηκε σε διαγωνισμό του Βρετανικού Συμβουλίου και εκείνη εργάστηκε για λίγο στις εκδόσεις Πόλις. Ετσι την εντόπισε ο αυστηρός Νίκος Γκιώνης και εξέδωσε το βιβλίο της: ένα ψυχολογικό θρίλερ για τη νεολαία του 21ου αιώνα. Επιτέλους!
(ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Της Μικέλας Χαρτουλάρη-http://www.tanea.gr/vivliodromio)

Σκυλίσιο θρίλερ…

2011-09-20T18:19:00.001+03:00

Λένα Διβάνη, «Ένα πεινασμένο στόμα»,εκδόσεις Καστανιώτη

«O Γιάννης Γεωργιάδης είναι ένας φιλόδοξος φοιτητής της Νομικής. Έχει τα νιάτα του, την ομορφιά του, μια επικίνδυνη εξυπνάδα, αλλά και τίποτ’ άλλο. Ορφανός από μικρός, σπούδασε δουλεύοντας ως εκπαιδευτής σκύλων. Ο Χρίστος Κρεμόπουλος, αντίθετα, ένας από τους γνωστότερους καθηγητές του, έχει κύρος, τραπεζικούς λογαριασμούς και βέβαια υψηλές διασυνδέσεις».
Ο πρώτος «δεν έχει τίποτα και τα θέλει όλα» και ο δεύτερος «τα έχει όλα και... δεν θέλει τίποτα!», όπως είχε αναφέρει η ίδια η συγγραφέας σε συνέντευξή της.
«Συναντιούνται ένα βράδυ τυχαία στον Λυκαβηττό, βγάζοντας βόλτα τα σκυλιά τους(...)».

«(...) Τη στιγμή που τον είδα για πρώτη φορά στη ζωή μου δεν θα την ξεχάσω ποτέ. Ήταν Τρίτη 12 Γενάρη, κατά τις 11 το βράδυ. Έκανα τη βόλτα μου με τον Μπηστ στον Λυκαβηττό, όταν σε μια στροφή του δρόμου που κάνει πλάτωμα διέκρινα χαμηλά έναν σκούρο όγκο που αγκομαχούσε ανάμεσα σε γαβγίσματα. Ένα αλλόκοτο σύμπλεγμα ανθρώπου και ζώου.(...) Πλησίασα μ’ ένα πλάγιο βήμα για να διακρίνω καλύτερα χωρίς να γίνω αντιληπτός. Ένας άντρας ήταν άβολα μισοκαθισμένος -προσπαθούσε να μη λερωθεί απ' το χώμα;- και τραβουλογούσε στο μισοσκόταδο το σκοινί που κρατούσε στα δόντια του ένας σκύλος. Αξιολύπητος. (...) Μα τι διάολο έκανε; Έπαιζε διελκυστίνδα αλλά δε διασκέδαζε. Απίστευτο! Ο ηλίθιος φοβόταν το σκύλο του!».
Η... μάχη είχε μόλις αρχίσει. Τι ήθελε «(...)το πεινασμένο στόμα του νεαρού φοιτητή με τόσο πάθος από τον καθηγητή του; Τα λεφτά του; Τη γυναίκα του; Το γιο του; Τη δουλειά του; Τη ζωή του;»
«΄Ο,τι κι αν θέλει, το σίγουρο είναι πως έχει αποφασίσει να το πάρει. Θα εισβάλει σαν άγγελος εξολοθρευτής στον κόσμο του ανυποψίαστου καθηγητή και θα τον αλώσει ως γητευτής με τη μέθοδο που εκπαίδευε τα σκυλιά. Το όπλο του, άλλωστε, είναι μια κυνική γνώση γραμμένη στο πετσί του: Δημοκρατία δεν υπάρχει, ούτε στην κοινωνία των σκύλων ούτε στην κοινωνία των ανθρώπων. Μόνο αφεντικά και δούλοι».
Πρόκειται για «μια ιστορία ζήλιας, πόθου και πάθους, για έναν άνθρωπο που έφτασε μέχρι τα άκρα – και τα ξεπέρασε». Ένα ψυχολογικό θρίλερ, με μεγάλο σασπένς, που ξεκινά από μια τυχαία επαφή και μετατρέπεται σε μια περιπετειώδη σχέση. Το βιβλίο είναι για μεγάλα... παιδιά! (http://www.enet.gr- Αργυρώ Κ.Μώρου)

Κλασικό, αλλά δε μ' αρέσει!

2011-09-18T10:15:00.007+03:00

Ο Μαλό, ο Μελάς κι εγώ

Ο Γιάννης Ξανθούλης γράφει για το βιβλίο του Hector Malot "Χωρίς οικογένεια".

Το αλησμόνητο σε επίπεδο «κλασσικού» «Χωρίς οικογένεια» του Έκτορος Μαλό μου έφτασε στα μέσα της δεκαετίας του ’50 με χοντρό εξώφυλλο, καλοτυπωμένο, με βινιέτες στην αρχή κάθε κεφαλαίου και πάρα πολλά εύσημα σαν βιβλίο ποιοτικό.
Ήρωας ένας πιτσιρίκος στην κυριολεξία πουλημένος από την οικογένειά του σε έναν πλανόδιο μουσικό-θιασάρχη σκύλων, μαϊμούδων και λοιπών θλιβερότατων κατοικιδίων.
Μόνο που εδώ δεν υπήρχε κατοικία, αφού ο γερό-Βιτάλης, το όνομα του θιασάρχη, ζούσε στους δρόμους με το ιδιότυπο τσίρκο του. Κάτι δηλαδή ανάλογο με το «La Strada» του Φελλίνι, που, στο πρόσωπο της Τζουλιέτα Μασίνα, αργότερα όταν είδα το φιλμ, έκανα τους παραλληλισμούς μου.
Τέλος πάντων το «Χωρίς οικογένεια» θεωρήθηκε άκρως παιδαγωγικό, με πλοκή ικανή να διεγείρει συναισθήματα συμπόνιας και να βγουν συμπεράσματα για την χρησιμότητα και αξία της οικογενειακής θαλπωρής.

Δεν γνωρίζω κατά πόσο ο Έκτορας Μαλό θεωρείται κλασσικός στη Γαλλία, πάντως εκείνο τον καιρό έχαιρε τεράστιας φήμης και εκτίμησης και με το έτερο μυθιστόρημά του «Με οικογένεια». Μια επίσης μελό πατάτα αντάξια των διδακτικών χριστιανικών βιβλίων, που προωθούσαν τα κατηχητικά σχολεία, σταθερά υπεύθυνα για την ηθική μας διαπαιδαγώγηση. Ας μην ξεχνάμε ότι βρισκόμασταν στα μεταπολεμικά χρόνια, περιστοιχισμένοι ως Έλληνες από το χειρότερο μπουκέτο κομμουνιστικών χωρών, όπως έλεγαν.
Το «Χωρίς οικογένεια» το μίσησα για την παθητικότητα του ήρωα που κλαψούριζε διαρκώς, κάνοντας τον δούλο στον αλήτη–αλλά με χρυσή καρδιά– γέροντα και στα σκυλιά που εκτελούσαν χρέη μπαλαρίνας.
Έχοντας μπούσουλα στα προεφηβικά μου χρόνια την θαυμαστή αλητεία των ηρώων του Μαρκ Τουαίν Τομ Σώγιερ και Χακ Φιν, τα παιδιά του κυρίου Μαλό μου γύριζαν το έντερο, πέρα από τον τρόπο γραφής, που, έστω και σε μετάφραση, δεν συγκρινόταν με τους αμερικανούς φίλους μας.
Το «Χωρίς οικογένεια» στο μεταξύ ως κλασσικό αξεπέραστο, το θεωρούσαν τότε σαν τη γαλλόφωνη απάντηση στον θεϊκό Κάρολο Ντίκενς. Σαχλαμάρες δηλαδή αλλά είπαμε η εποχή ήθελε υποταγή και ηθικό δίδαγμα γραμμένο με μαύρο αίμα συκωτιού.
Το «Χωρίς οικογένεια» γυρίστηκε και ταινία. Έσπασαν, όπως ήταν φυσικό, τα ταμεία της επαρχιακής πόλης που ζούσα. Θρήνησε σύμπασα κάθε συνετή μεσοαστική οικογένεια εκτός από μένα που διέδιδα πως όποιος διαβάσει το βιβλίο του Μαλό ή δει το φιλμ κινδυνεύει να πάθει εχινόκοκκο, γιατί τα σκυλιά του γερό Βιτάλη προφανώς δεν είχαν κάνει ποτέ εμβόλιο κι άλλα τέτοια.
Χαρακτηρίστηκα «τέρας αναισθησίας» κι ότι «ΜΟΝΟ όποιος είναι ορφανός μπορεί να καταλάβει και να εκτιμήσει το βάθος του συγκεκριμένου μυθιστορήματος».
Μου αγόρασαν φυσικά και το «Με οικογένεια». Μάλλον το διάβασα αλλά δεν θυμάμαι τίποτα.
Αντίθετα τον ίδιο καιρό διάβαζα και ξαναδιάβαζα τον «Γεροστάθη» του Λέοντος Μελά, που σαφώς προτιμούσα απ’ τον Μαλό. Ένα «κλασσικό» βιβλίο της ελληνικής γραμματείας, που στον καιρό του, κατείχε εξέχουσα θέση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.
Δεν ξέρω ποιος θυμάται πια τον Έκτορα Μαλό και τον Λέοντα Μελά με την πατίνα του κλασσικού. Μάλλον ελάχιστοι επιζώντες απ’ την ισότιμη ανάλωση του γραφικού με το σοβαρό μιας περίεργης εποχής.
(http://www.bookpress.gr/Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός )

BookSyros: «Έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε»! Εσείς, τι λέτε;

Κόσμος κατ΄ εικόνα και ομοίωσή μας…

2011-09-14T19:03:00.006+03:00

…Είναι αυτός που μας αξίζει!
«ΜΕΧΡΙ τη δεκαετία του '80 στόχος του μέσου Έλληνα ήταν να κάνει με τη δουλειά του προκοπή. Από κει και πέρα η εργασία, που είναι το παν, απαξιώθηκε και στόχος του έγινε η αρπαχτή. Θες ο πακτωλός της ΕΟΚ που αναζωογόνησε το κλεφταρματολίκι, θες ο βίος και η πολιτεία του Μεγάλου Τιμονιέρη, θες το αδικημένο εκείνο κομμάτι του πληθυσμού που λόγω φρονημάτων ήταν επί δεκαετίες κολλημένο στη γωνία και απαιτούσε επιτέλους το μερτικό του, θες η εισαχθείσα από τας Ευρώπας ηθική των αποσύρσεων -χιλιάδες τόνοι λαχταριστών φρούτων στις χωματερές, ε, να μην μας κάψει ο Θεός;- η νεόπλουτη Ελλάς κηφήνεψε, έγινε μια άνευ προηγουμένου κρατικοδίαιτη αεριτζού...

Να πώς φτάσαμε ως εδώ, λέει με τον τρόπο της η Λία Μεγάλου-Σεφεριάδη στο καινούριο της μυθιστόρημα «Κι όμως ανθίζει...» (εκδ. Μεταίχμιο), δίνοντας φωνή σε μια χαλκέντερη, καπάτσα όσο και γενναιόδωρη ηρωίδα, την Ηλέκτρα. Μια γυναίκα που, καθώς πλησιάζει αισίως τα 90, ανακαλεί τον γεμάτο ανατροπές βίο της, σχολιάζοντας με κάθε ευκαιρία τα στραβά που διαπιστώνει γύρω της -από την εμπορευματοποίηση των πάντων ως την επίθεση στην Κωνσταντίνα Κούνεβα, κι από τον μηδενισμό που επιδεικνύει μερίδα της νεολαίας ως τις αλλαγές στον παγκόσμιο χάρτη μετά το τέλος του υπαρκτού σοσιαλισμού.
Απόγονος μιας οικογένειας που ξεριζώθηκε από τις Σαράντα Εκκλησιές της Ανατολικής Θράκης στη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων -«ο παππούς είχε εργοστάσιο κονιακοποιίας και παράλληλα έκανε εξαγωγές κρασιού στη Γαλλία»- η Ηλέκτρα γεννιέται στην κοσμοπολίτικη Καβάλα των αρχών του 20ού αιώνα και περνά τα εφηβικά της χρόνια μέσα στις ανέσεις, ανύποπτη για τα παιχνίδια της Ιστορίας που θα σημαδέψουν τη μοίρα της.
Μέσα από τον ωκεάνιο μονόλογό της, παρακολουθεί κανείς τις περιπέτειές της στη διάρκεια της Κατοχής και του Εμφυλίου μεταξύ Καβάλας και Θεσσαλονίκης, καθώς και την πορεία της στην Αθήνα μεταπολεμικά. Και διαπιστώνει ότι, όπως κι η αιωνόβια γαζία που της είχε χαρίσει η γιαγιά της, έτσι και η Ηλέκτρα, συνεχίζει ν' ανθίζει σε πείσμα κάθε βαρυχειμωνιάς. Τι κι αν έχασε στον πόλεμο τον πρώτο της έρωτα; Τι κι αν καταστράφηκε πλειστάκις οικονομικά; Περνά από τα ψηλά στα χαμηλά διατηρώντας ακμαίο το ηθικό της ακόμα κι όταν φυλακίζεται για χρέη, ακόμα κι όταν από επιχειρηματίας καταλήγει να φροντίζει ηλικιωμένους ή να πλέκει ακατάπαυστα για να βιοποριστεί.
«Ας το πάρουμε επιτέλους απόφαση» καταλήγει: «Είμαστε πλάσματα φευγαλέα, υστερόβουλα, τρεμάμενα, αρπακτικά, με κάποια ψήγματα συμπόνιας και καλοσύνης. Ο κόσμος είναι πλασμένος κατ' εικόνα και ομοίωσή μας και είναι αυτός που μας αξίζει. Καλούτσικος, δηλαδή... Μπορεί να πόνεσα και να πληγώθηκα χίλιες φορές, αλλά δεν μίσησα κανέναν ούτε ποτέ μιζέριασα. Ίσως επειδή δεν έπαψα να πιστεύω στον εαυτό μου. Ίσως επειδή έχω την καλοτυχία να συγχωρώ»... (http://www.enet.gr/)

Παρακολουθήστε τη συγγραφέα Λία Μεγάλου Σεφεριάδη να παρουσιάζει το βιβλίο της «ΚΙ ΟΜΩΣ ΑΝΘΙΖΕΙ…»

Μίμη, να ένα DVD!

2011-09-11T17:54:00.006+03:00

Σχολικές ευωδιές
«Με τις μυρωδιές, σαν τα βρέφη, υποδεχόμουν την καινούργια σχολική χρονιά», μας λέει η συγγραφέας Ελένη Σαραντίτη. «Της γαζίας την ευωδιά, του χώματος, του μούστου, τη δυνατότερη -τώρα- μυρωδιά της θάλασσας κι εκείνη της συκιάς με τ' απομεινάρια των σύκων, την οσμή των πρώτων χρυσανθέμων, το άρωμα που αναδινόταν απ' το κελάρι του σπιτιού μας, όπου είχαμε σωρεύσει τις προμήθειες για το χειμώνα: πεπόνια, χειμωνικά λεγόμενα, αμύγδαλα, σύκα ξερά πλεγμένα σε κουλούρες ή κοτσίδες, μουσταλευριά, πετιμέζι, μέλι, βάζα με γλυκό σταφύλι, τριαντάφυλλο, μελιτζανάκι. Θυμάμαι, όμως, ότι όλες αυτές οι ευωδιές εξατμίζονταν εμπρός σ' εκείνες της καινούργιας σχολικής ύλης που κυριαρχούσαν στα δωμάτια και μας διήγειραν: η μυρωδιά της γομολάστιχας, της ξύλινης κασετίνας, της πλαστελίνης, των ανέγγιχτων σελίδων του αναγνωστικού, της πλάκας και του κοντυλιού, του σπόγγου, της μπλε κόλλας με την οποία ντύναμε τετράδια και βιβλία, της μελάνης, του στυπόχαρτου, η ευγενική και θαλπερή μυρωδιά της μάνας μας ενόσω μας βοηθούσε με όλα αυτά. Κάποτε και η μυρωδιά της πρώτης βροχής, που ζωγράφιζε στην άμμο. Ευωδιές ακατανίκητες, ευεργετικές, κόμποι μαργαριταρένιοι στην ψυχή μου».
Συλλεκτικές σελίδες
«Τις πρώτες μέρες κάθε χρόνου, ίσως σε δυσκολότερες εποχές, οι δάσκαλοι μας έλεγαν τίτλους βιβλίων και ονόματα συγγραφέων που έπρεπε να αγοράσουμε», θυμάται ο ποιητής και συγγραφέας Μάνος Ελευθερίου. «Τα αγοράζαμε. Τώρα θα μοιραστούν φωτοτυπίες. Αν πρόκειται για δυο-τρεις σελίδες έχει καλώς. Εδώ πρόκειται για πολλές σελίδες, πολλών βιβλίων. Αυτό σημαίνει εκατομμύρια των εκατομμυρίων άσπρες κόλλες (τεράστιο έξοδο) που θα φωτοτυπούνται από δεκάδες ανθρώπους ατελείωτα μερόνυχτα σε χιλιάδες αντίτυπα. Και πού θα βρεθούν τόσα φωτοτυπικά μηχανήματα. Εν πάση περιπτώσει, ας μη φέρνουμε την καταστροφή. Οι αναποδιές πάντα θα υπάρχουν. Λίγο στρεσάρισμα στην αρχή και όλα θα πάρουν το δρόμο τους. Το μόνο καλό θα είναι στο τέλος η ανακύκλωση του άσπρου χαρτιού. Και εάν γίνει. Σε λίγα χρόνια, όμως, όσες φωτοτυπίες σωθούν θα είναι συλλεκτικά κομμάτια για όσους μαζεύουν μανιακά τα σχολικά βιβλία. Και είναι πάρα πολλοί». (http://www.enet.gr- ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ)

Ο νοητός λύκος

2011-09-07T20:06:00.005+03:00

(Της Άλκηστης Σουλογιάννη/http://www.bookpress.gr/)

Το σύνολο ποιητικών συνθέσεων του Μάνου Ελευθερίου με τον τίτλο Ο νοητός λύκος ανήκει στα προϊόντα δημιουργικής γραφής που προσφέρουν δυνατότητες προσέγγισης τόσο στο επίπεδο της κειμενικής παραστατικής επιφάνειας, όσο και κυρίως στο επίπεδο της βαθείας δομής του κειμένου σύμφωνα με τη διαστρωμάτωση των συνδηλώσεων αυτού.
Με αυτή την υπόθεση εργασίας, αναγνωρίζεται για άλλη μια φορά η στοχαστική οπτική του Ελευθερίου σε ό,τι αφορά την κριτική αντιμετώπιση της αντικειμενικής πραγματικότητας με βάση το βιωματικό και γνωστικό φορτίο ως υλικό για την οργάνωση του κειμενικού κόσμου, όπου κυριαρχούν αφενός ο διάλογος ανάμεσα στον κόσμο της τέχνης και στον κόσμο της φύσης, και αφετέρου ο χρόνος στη διάσταση του προσωπικού και του γενικού παρελθόντος.

Σ’ αυτό το πλαίσιο ο αναδρομικός έλεγχος του βίου οδηγεί στην ανάκληση του πολυκύμαντου περιεχομένου της μνήμης και της συνείδησης και επομένως στην ανάπτυξη του εξίσου πολυκύμαντου περιεχομένου του εσωτερικού ανθρώπου.
Οι σκέψεις ως προϊόν της ανθρώπινης διανοίας κατά τη ροή του χρόνου κατατρώγουν τον εσωτερικό άνθρωπο και με αυτή τη διαδικασία τον κάνουν να βλέπει μακριά, να διακρίνει και να επισκέπτεται τις περιοχές της φαντασίας και του ονείρου, καθώς και τα πεδία της νέκυιας. Κυρίως η νέκυια προβάλλεται ως «βιοτικός» τόπος που προσφέρει αυτογνωσία, έλεγχο βίου και μνήμης, πρόκληση για την (ανέφικτη, πάντως, όπως τελικά αποδεικνύεται) αποκατάσταση ή θεραπεία του παρελθόντος.
Η μεταφορά, οι συνδηλώσεις και οι γραμματικές εικόνες λειτουργούν ως βασικοί δείκτες του ύφους του Ελευθερίου και προσδιορίζουν την ποιότητα ενός λόγου άμεσου, παραβολικού, πνευματώδους, με τη στερεή δομή της αφηγηματικότητας και την ευέλικτη ροή του ρυθμού.
Εξάλλου, ως βασικοί υφολογικοί μηχανισμοί για την οργάνωση του κειμενικού κόσμου του βιβλίου αναγνωρίζονται το μεταγλωσσικό υλικό και τα διακείμενα. Στην πρώτη περίπτωση ο Ελευθερίου φαίνεται αφενός να χρησιμοποιεί τη μορφολογία των λέξεων ως σήμα επικοινωνίας για τη μετάδοση του μηνύματος, και αφετέρου να δηλώνει τη σχέση του με την τέχνη (του λόγου, αλλά και γενικότερα).
Σε ό,τι αφορά τα διακείμενα, ο Ελευθερίου αξιοποιεί εκλεκτικές συγγένειες για τη διάρθρωση του σημασιολογικού τοπίου και κυρίως για τη σηματοδότηση της εισόδου σ’ αυτό με μια μακρά σειρά εναρκτήριων παραθεμάτων από τη λόγια γραπτή και τη λαϊκή προφορική παράδοση που φαίνεται να δηλώνουν τον ορίζοντα αλλά και την καταγωγή του κειμενικού κόσμου.
Τα εναρκτήρια παραθέματα προειδοποιούν για την ανάπτυξη των ένδεκα, περισσότερο ή λιγότερο εκτενών ποιητικών συνθέσεων του βιβλίου, εκ των οποίων η πρώτη λειτουργεί ως πρόλογος. Οι ποιητικές αυτές συνθέσεις, οργανωμένες σε στροφές των έξι ελεύθερων στίχων με έντονο ρυθμό, στον οποίον συμβάλλουν ποικίλες παρηχήσεις με την εμπλοκή και της ομοιοκαταληξίας (ενίοτε ως αποτέλεσμα διασκελισμού λέξεων σε συνεχόμενους στίχους), και με ιδιαίτερους περιγραφικούς και συνδηλωτικούς τίτλους, δημιουργούν την εντύπωση ότι αντιστοιχούν στο προοίμιο και στα στάδια εξέλιξης του κειμενικού κόσμου.
Η ενδέκατη ποιητική σύνθεση φέρει τον τίτλο «Ο νοητός λύκος» που έχει αναχθεί σε τίτλο του βιβλίου ως συνόλου. Υπ’ αυτή την έννοια, ο τίτλος με το βιωματικό και συνδηλωτικό αντίκρισμα που είναι σαφές ότι διαθέτει, λειτουργεί ως κορύφωση ή στέψη στη δομή του κειμενικού κόσμου, και παράλληλα εξασφαλίζει διαδρομές για τη δημιουργική ανάγνωση.

40ό Φεστιβάλ Βιβλίου

2011-09-02T18:22:00.003+03:00

Τριάντα χρόνια λειτουργίας συμπληρώνει το Φεστιβάλ Βιβλίου, το οποίο ξεκινά στο Ζάππειο την Παρασκευή 2 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για την 40ή διοργάνωση (καθώς υπήρξαν χρονιές που έγιναν δυο Φεστιβάλ). Το Φεστιβάλ οργανώνεται από το Σύνδεσμο Εκδοτών Βιβλίου (ΣΕΚΒ) και τον Πολιτισμικό Οργανισμό του Δήμου Αθηναίων. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιήσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας, την Κυριακή 4 Σεπτεμβρίου στις 20:00.

Το φετινό Φεστιβάλ Βιβλίου είναι αφιερωμένο στο Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντισμού και θα περιλαμβάνει αφιέρωμα στα «Λογοκριμένα και απαγορευμένα βιβλία-περιοδικά και εφημερίδες την περίοδο της δικτατορίας 1967-1974», ειδικό αφιέρωμα «Γιούρι Γκαγκάριν 1961-2011, 50 χρόνια από την πρώτη πτήση ανθρώπου στο Διάστημα», το οποίο διοργανώνεται σε συνεργασία με το Ρωσικό Πολιτιστικό και Επιστημονικό Κέντρο της πρεσβείας της Ρωσίας και αφιέρωμα στην «Ιδέα Δωρεάς Οργάνων», σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ).

Στο 40ό Φεστιβάλ Βιβλίου, που διοργανώνεται στους υπαίθριους χώρους του Ζαππείου και διαρκεί έως τις 18 Σεπτεμβρίου, θα συμμετάσχουν περίπου 150 εκδότες σε 120 περίπτερα όπου θα παρουσιάσουν περισσότερους από 50.000 τίτλους και όλη τη σύγχρονη εκδοτική παραγωγή.

Ο ζωγράφος Αλέξης Βέρουκας φιλοτέχνησε ένα έργο ειδικά για το Φεστιβάλ, που είναι και η αφίσα της έκθεσης και παραπέμπει στην κρίση που μαστίζει και το βιβλίο.

Στη συνέντευξη Τύπου ο πρόεδρος του ΣΕΚΒ, Γιάννης Σολδάτος, μιλώντας για το σημαντικό ρόλο του φεστιβάλ στην αύξηση της αναγνωσιμότητας τόνισε: «Αν αποκτήσουμε παιδεία και πολιτισμό, πολύ εύκολα θα αλλάξουμε και τα καταναλωτικά μας πρότυπα και ακόμα πιο εύκολα θα λύσουμε τα οικονομικά μας προβλήματα».

Στο πλαίσιο του έτους εθελοντισμού, ο ΣΕΚΒ σε συνεργασία με το Νοσοκομείο Παίδων Αγλαΐα Κυριακού, διοργανώνει την Κυριακή, 4 Σεπτεμβρίου, από τις 10:00 το πρωί έως τις 14:00 το μεσημέρι αιμοδοσία για τα παιδιά με μεσογειακή αναιμία. (http://news.in.gr/)

Ημέρες και Ώρες Λειτουργίας του Φεστιβάλ Βιβλίου

Δευτέρα - Πέμπτη: 18:00 μ.μ. - 22:30 μ.μ.
Παρασκευή και Σάββατο: 18:00 μ.μ. - 23:00 μ.μ.
Κυριακή: 11:00 π.μ. - 22:30 μ.μ.

Ανα-γνώσεις... Ανα-γνώσματα...

2011-08-30T10:49:00.005+03:00

Ο άφραγκος άνθρωπος

Συγγραφέας: Boyle Mark
Εκδόσεις Α. Λιβάνη

Φανταστείτε να πρέπει να ζήσετε έναν ολόκληρο χρόνο χωρίς χρήματα. Ο Μαρκ Μπόιλ, πρώην επιχειρηματίας, το έκανε, και σε αυτό το εξαιρετικά σημαντικό βιβλίο μπορείτε να διαβάσετε την απίστευτη όσο και συναρπαστική ιστορία του.
Πώς αντιδρούν συγγενείς και φίλοι; Τι τρως; Πού ζεις; Πώς επηρεάζεται η κοινωνική και η προσωπική ζωή σου; Πώς πλένεσαι;

Ο Μαρκ Μπόιλ ανακαλύπτει τις απαντήσεις με το δύσκολο τρόπο και στην πορεία διερευνά τις σοβαρές επιπτώσεις που έχει η εμμονή μας με το χρήμα. Περιγράφοντας οδοντόκρεμες από σουπιά, εποχικά φαγητά, πρωτοβουλίες ανταλλαγής δεξιοτήτων και τουαλέτες κομποστοποίησης, ταξιδεύει μέχρι την Ιρλανδία χωρίς δεκάρα στην τσέπη και βρίσκεται αντιμέτωπος με την πλέον αδιανόητη κατάσταση: Χριστούγεννα χωρίς μετρητά. Ακολουθώντας τους δικούς του αυστηρούς κανόνες, ο Μαρκ επιστρέφει στα στοιχειώδη και ανακαλύπτει πρωτότυπους τρόπους να εξαφανίσει τους λογαριασμούς του και να ευημερήσει δωρεάν.

Συγκινητικό, πνευματώδες και γεμάτο συμβουλές εξοικονόμησης χρημάτων, το βιβλίο "Ο άφραγκος άνθρωπος" θα σας εμπνεύσει να διερωτηθείτε τι πραγματικά έχει σημασία στη ζωή. (http://www.biblioasi.gr/)

(BookSyros:Ας το διαβάσουμε , καλού κακού! Ποιος ξέρει, ίσως βρεθούμε κι εμείς σύντομα …άφραγκοι!)

Ο Αύγουστος

2011-08-26T10:23:00.001+03:00

Ο Αύγουστος ελούζονταν μες στην αστροφεγγιά
κι από τα γένια του έσταζαν άστρα και γιασεμιά
Αύγουστε μήνα και Θεέ σε σένα ορκιζόμαστε,
πάλι του χρόνου να μας βρεις στο βράχο να φιλιόμαστε.
Απ΄την Παρθένο στον Σκορπιό χρυσή κλωστή να ράψουμε
κι έναν θαλασσινό σταυρό στη χάρη σου ν΄ανάψουμε
Ο Αύγουστος ελούζονταν μες στην αστροφεγγιά
κι από τα γένια του έσταζαν άστρα και γιασεμιά.

("Τα Ρω του Έρωτα", Ο. Ελύτης, εκδ. Ίκαρος)

Ποια παιδεία & για ποια κοινωνία;

2011-08-25T11:52:00.005+03:00

Αναμφίβολα, η κρίση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος έχει τις ιδιομορφίες της, όπως ακριβώς και η κρίση του ελληνικού καπιταλισμού, σε σχέση με εκείνη άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, η εμπορευματοποίηση της παιδείας και η επίταξη των εκπαιδευτικών θεσμών στην υπηρεσία της δομικής αναδιάρθρωσης του κεφαλαιοκρατικού συστήματος θέτει αντιμέτωπους όλους τους λαούς της Ευρώπης με το αμείλικτο ερώτημα: ποια παιδεία για ποια κοινωνία; Το στρατηγικό ζητούμενο της εκπαιδευτικής πολιτικής του κεφαλαίου, τόσο στη χώρα μας, όσο και διεθνώς, δεν είναι η παιδεία, η κριτική σκέψη, η αισθητική καλλιέργεια, αλλά η επαγγελματική κατάρτιση ενός απασχολήσιμου εργατικού δυναμικού, που θα ανταποκρίνεται κοινωνικά, πολιτικά και πολιτιστικά στις δομικές ανάγκες του εγχώριου και διεθνούς καπιταλισμού. Οι καλοδιαλεγμένες φράσεις -«κοινωνία της γνώσης», «δια βίου μάθηση», «ευέλικτες εργασιακές σχέσεις»- δεν πείθουν.
Η «κοινωνία της γνώσης» ισοδυναμεί με κοινωνία της απόγνωσης και η λεγόμενη ευελιξία των εργασιακών σχέσεων παραπέμπει στον άνθρωπο-λάστιχο, στον άνθρωπο χωρίς εστία και χωρίς ρίζα, στον άνθρωπο που αδυνατεί να σχεδιάσει τη ζωή του, στον άνθρωπο χωρίς μέλλον, χωρίς προοπτική.
Για το συγγραφέα, αποτελεσματική απάντηση στην αντικοινωνική εκπαιδευτική πολιτική του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού της εποχής μας μπορεί να δώσει μόνον ένα εκπαιδευτικό κίνημα που εντάσσει τη δράση του στην προοπτική μιας συνολικής στρατηγικής εξόδου από την καπιταλιστική κοινωνία, μιας στρατηγικής με σαφή διεθνιστικά και σοσιαλιστικά χαρακτηριστικά © 2000-2011 E-SHOP।GR Α।Ε

Ο Αλέξανδρος Οικονόμου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και είναι πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1986). Κάτοχος του μεταπτυχιακού τίτλου DEA (Droit public), ανακηρύχθηκε Διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου Paris II (1993) στο εσωτερικό δημόσιο δίκαιο.
Υπηρέτησε ως ειδικός σύμβουλος στο Γραφείο του Υπουργού Τύπου και ΜΜΕ (1996-1998) και, μετά από μια σύντομη παραμονή ως ειδικός επιστήμονας στο Συνήγορο του Πολίτη, εργάζεται μέχρι και σήμερα ως ειδικός επιστήμονας στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης.
Ως δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω χειρίζεται υποθέσεις ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων και του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Ασχολείται με τη συγγραφή επιστημονικών άρθρων στο χώρο του δημοσίου δικαίου και από το 2004 συμμετέχει ως ιδρυτικό μέλος στη συντακτική επιτροπή του περιοδικού «Δίκαιο Μέσων Ενημέρωσης και Επικοινωνίας» (εκδ. Νομική Βιβλιοθήκη).

«Έφυγε» ο Νίκος Θέμελης...

2011-08-22T10:05:00.009+03:00

...στην τελευταία «Αναζήτηση»

Ο Ν. Θέμελης, στενός συνεργάτης του Κ. Σημίτη από το 1981, συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας νέας "πολιτικής κουλτούρας". Ο ευρωπαϊσμός διαπερνούσε την πολιτική σκέψη του, ενώ υπήρξε από τους πλέον συνεπείς θιασώτες του εκσυγχρονισμού της χώρας. Σεμνός και διακριτικός, θα παραμείνει στη μνήμη όλων ως μία σπάνια περίπτωση ανθρώπου που βρέθηκε κοντά στην εξουσία, χωρίς όμως να "καεί" από αυτήν...

Ο Νίκος Θέμελης το 2000 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας, με το Βραβείο του λογοτεχνικού περιοδικού «Διαβάζω» για το μυθιστόρημά του «Η ανατροπή» και με το Βραβείο «πρωτοποριακής δημιουργίας - Γιάννος Κρανιδιώτης» στη Λευκωσία, το 2009…

Το αίτημα του Κοραή για μια "κοινή παιδεία" που θα διασφαλίζει τον φωτισμό των πολιτών και την εφαρμογή της δικαιοσύνης -τόσο διορατικό για την εποχή του, αλλά και τόσο διαχρονικά επίκαιρο- ήταν ένα από εκείνα που ακολούθησαν σε ολόκληρη την πολιτική και συγγραφική του πορεία τον Νίκο Θέμελη, έναν πολιτικό και στοχαστή που, μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του, δήλωνε πεπεισμένος ότι η ρίζα των δεινών που κατατρύχουν τη σύγχρονη Ελλάδα κρύβεται σε "μια χωλή και καταστρεπτική παιδεία".
Ο Νίκος Θέμελης ήταν, από πολλές απόψεις, μια ιδιάζουσα περίπτωση τόσο για τα πολιτικά όσο και για τα λογοτεχνικά πράγματα της χώρας. Γεννημένος το 1947 στην Αθήνα, απόφοιτος της Γερμανικής Σχολής, σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και συνέχισε τις μεταπτυχιακές σπουδές του στη Γερμανία σε θέματα ευρωπαϊκών κοινοτήτων.

Χρόνος και μνήμη

“Ξεχνούν πολύ πιο εύκολα σήμερα! Οι άνθρωποι είναι πολύ πιο ευάλωτοι σε μια καθημερινότητα που καταβροχθίζει. Οσο αναβαθμίζουν τον καταναλωτισμό σε αξία και σε αρχή του δικού τους μικρόκοσμου, τόσο και οι ίδιοι γίνονται θύμα και αυτοκαταναλώνονται. Οσο αυτοκαταναλώνονται, τόσο περισσότερο η μνήμη πάει περίπατο, μαζί η ταυτότητα και ο πολιτισμός της.”Νίκος Θέμελης, Μάιος 2004

Ο συγγραφέας που έκανε την Ιστορία λογοτεχνία, την αναζήτηση της ταυτότητας "κεντρικό υπαρξιακό θέμα", ο αθόρυβος και ουσιαστικός συνεργάτης του Κώστα Σημίτη όταν ήταν πρωθυπουργός, άφησε πίσω του μια άλλη πολιτική και μυθιστορηματική νοοτροπία. Με επίκεντρο τη Μνήμη και την αέναη συνέχεια του Ελληνισμού σε κάθε του μυθιστόρημα, κάθε φορά.
Ο Νίκος Θέμελης έγραψε επτά μυθιστορήματα: "Η αναζήτηση", Εκδόσεις "Κέδρος" το 1998, "Η ανατροπή", Κέδρος, το 2000, "Η αναλαμπή", Κέδρος το 2003, "Για μια συντροφιά ανάμεσά μας", Κέδρος το 2005, "Μια ζωή, δυο ζωές" Κέδρος το 2007, "Οι αλήθειες των άλλων" Κέδρος το 2008 και "Η συμφωνία των ονείρων", Εκδόσεις "Μεταίχμιο" το 2010। Βιβλία που μεταφράστηκαν στα γερμανικά, τα ιταλικά, τα ρουμανικά και τα τουρκικάΤο 2000 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας, με το Βραβείο του λογοτεχνικού περιοδικού "Διαβάζω" για το μυθιστόρημά του "Η ανατροπή" και με το βραβείο "πρωτοποριακής δημιουργίας - Γιάννος Κρανιδιώτης" στη Λευκωσία το 2009.

Στα μυθιστορήματά του, ιστορικά δεδομένα, ήρωες ολοζώντανοι, εποχές ατμοσφαιρικές, η τοιχογραφία ενός αιώνα που "αναζητούσε" πρώτα, και κατόπιν, συνεχίζοντας, βίωνε "ανατροπές". Με την "αναλαμπή" του Διαφωτισμού ίσα που να τον αγγίζει.
Στην "Αναζήτηση" η αφήγηση πήγαινε "σκυταλοδρομία", μέσα από τρεις άντρες. Ξεκινώντας από τον "Νικολή εφέντη" (με ρίζες στην οικογενειακή ιστορία), συνέχιζε από πατέρα σε γιο και εγγονό.
Στην "Ανατροπή" το κεντρικό πρόσωπο ήταν μια γυναίκα, η Ελένη. Η οποία και ζώντας λίγο πριν από το γύρισμα του αιώνα, βίωνε μέσα απ' εκείνον όλες τις μεγάλες ανατροπές: Βιομηχανική και Σοσιαλιστική Επανάσταση, τον αγώνα των γυναικών για φεμινισμό.
Στην "Αναλαμπή" όλα περιστρέφονταν γύρω από μια τυπικά αστική οικογένεια, στις αρχές του εικοστού αιώνα και φτάνοντας και μέχρι τον Μεσοπόλεμο. Στις σελίδες της, η Βιομηχανική Επανάσταση και η αυγή του Διαφωτισμού.
Oταν το 2005 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα "Για μια συντροφιά ανάμεσά μας" τα δεδομένα ελαφρώς τροποποιούνταν. Ο χρόνος γινόταν "ο απόηχος της Γαλλικής Επανάστασης" και η δική μας, η Ελληνική, που καραδοκούσε. Η ιστορία διαδραματιζόταν το 1794 στη Στεφανούπολη και εμπεριείχε όλη την "αγωνία ενός εθνικού αυτοπροσδιορισμού" σε μια περίοδο και πάλι μεγάλων ανατροπών. Αλλά η οικογένεια ισχυρή, μοναδική συντροφιά, υποσχόταν ακόμα.
Το 2007 με το μυθιστόρημα "Μια ζωή, δυο ζωές" ο συγγραφέας έθετε τα θεμέλια στο όνειρο. Στον παρόντα χρόνο πια και οι μεγάλες ανατροπές, εσωτερικής φύσης.
Με τις "Αλήθειες των άλλων" το 2008 ο Νίκος Θέμελης, κατά κάποιον τρόπο, επέστρεφε. Και μέσα από μια οικογενειακή σάγκα μιλούσε για πρώτη φορά τόσο ανοιχτά για τη Μικρασιατική καταστροφή και τις αλήθειες που αλλάζουν όψη κατά το δοκούν.
Το τελευταίο μυθιστόρημα
Με το τελευταίο του μυθιστόρημα που κυκλοφόρησε το φθινόπωρο από τις εκδόσεις "Μεταίχμιο" με τον τίτλο "Η Συμφωνία των ονείρων", ο συγγραφέας Θέμελης μοιάζει ν' αλλάζει. Διατηρώντας τα βασικά -το ιστορικό πλάνο, τη σχέση της Ιστορίας με τις μικρές ιστορίες των ηρώων και το ζήτημα της ταυτότητας- προχωρεί ακόμα πιο πέρα. Στην πικρότατη αίσθηση ότι στη Μεταπολεμική Ελλάδα κάτι δεν πάει καλά με την απόδοση δικαιοσύνης.
Με διαφωτιστικό μότο τη σαιξπηρική φράση "Είμαστε όλοι φτιαγμένοι από υλικά ονείρων", στο καινούργιο του σπονδυλωτό μυθιστόρημα αναδεικνύει και αποδεικνύει τη διπλή όψη της ονειρικής μας φύσης που ενίοτε γίνεται και εφιαλτική. Φως και σκοτάδι.
(ΕΛΕΝΗ ΓΚΙΚΑ-http://www.ethnos.g)
(Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο-αφιέρωμα της Ελένης Γκίκα στο «ΕΘΝΟΣ» στην έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή!)

2011-08-18T10:01:00.009+03:00

«ΠΡΩΤΗ ώρα, Ιλιάδα. Το κείμενο γεμάτο κρέατα και κοψίδια που ψήνονται στο στρατόπεδο των Αχαιών. Η τσίκνα βγαίνει από το κείμενο κι απλώνεται στην τάξη. Στα μπροστά θρανία χεράκια υπερκινητικά, στα πίσω όμως απόλυτος λήθαργος. Λοβοτομή, μηδέν αντίδραση. Δυο ζευγάρια ηλίθια μάτια με κοιτούν, κι εγώ χτυπώ το νύχι στο θρανίο. "Πού είσαι παιδί μου;" Ομως καμιά απάντηση, μόνο τα δύο αγελαδίσια μάτια με κοιτούν και το βιβλίο στο θρανίο είναι ανάποδα»... Μια νεοδιόριστη φιλόλογος στη Θήβα, με προβληματική προσωπική ζωή και σε πλήρη δυσαρμονία με το εργασιακό της περιβάλλον, αγωνίζεται να διαχειριστεί το αίσθημα του ανικανοποίητου που τη διαποτίζει, πεπεισμένη πως κανείς δεν την κατανοεί. Κι είναι το δικό της «Αχτι» που δίνει τον τίτλο στην ομώνυμη συλλογή του Νίκου Ξένιου (εκδ. Φαρφουλάς), πλάι σε δεκαπέντε ακόμη διηγήματα, με ήρωες που επίσης νιώθουν ότι ένα χάος τους χωρίζει απ' τους υπόλοιπους ανθρώπους γύρω τους.

Με μια πρόζα σφιχτή, χωρίς περιττά στολίδια, ο Ξένιος ελίσσεται ανάμεσα σε σχολικές τάξεις, αστυνομικά τμήματα, πολύβοους δρόμους, μικροαστικά διαμερίσματα, στρατόπεδα και φυλακές, δίνοντας φωνή σε κάθε λογής μοναχικούς κι απελπισμένους, σε λαθρομετανάστες και σε βιοπαλαιστές, σε ζευγάρια που θάβουν τα όνειρά τους «μέσα στην κολλώδη καθημερινότητα», σε πλάσματα που ανακαλούν τις ήττες, τους θριάμβους και τους εφιάλτες τους ενώ παλεύουν με τ' αδιέξοδά τους. Και μολονότι το «Αχτι» είναι το πρώτο του, το φλερτ του ίδιου με τη λογοτεχνία κρατάει χρόνια.
Γεννημένος το 1962 στο Χαρτούμ και μεγαλωμένος στην Αθήνα, ο Ξένιος είναι εκπαιδευτικός -διδάσκει στο Μουσικό Σχολείο Αλίμου- έχει πίσω του εκτενή αρθρογραφία σε σχέση με το θέατρο, διηγήματά του έχουν δημοσιευτεί στα περιοδικά «Αρχαιολογία», «Οδός Πανός» καθώς και στη συλλογή «Ιστός '95», κι είναι μέλος της λέσχης δημιουργικής γραφής «Γομολάστιχα» που δραστηριοποιείται στο Διαδίκτυο (gomolastixa.blogspot.com). Το εκτενέστερο δε διήγημα του βιβλίου του, το σπαρακτικό «Ο γιος των Σωτήρη», με τη συνάντηση ενός σαλεμένου μετανάστη και μιας ευαίσθητης κοινωνικού λειτουργού, είχε διακριθεί στο λογοτεχνικό διαγωνισμό των εκδόσεων Πατάκη «Hotel Οιδίπους».
ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ: «Το άχτι» (εκδ. Φαρφουλάς) - (http://www.enet.gr)

Θεοτόκε,εσύ...

2011-08-14T20:54:00.003+03:00

Μητέρα των ανέλπιδων κι όλου του κόσμου σκέπη,
κάτου από σε κ' οι ανέλπιδοι κι όλος ο κόσμος ίσοι!
Τέτοιος ο κόσμος έγινε μ' εσέ, τα πλούτια του όλα,
θησαυρούς δύναμης, χαράς και τέχνης και σοφίας,
όλα τ' αρνήθηκε για σε, και γίνηκε για σένα
κόσμος φτωχός από το νου, γυμνός από τη γνώση,
κι αστόχαστος και βάρβαρος και παραπεταμένος
στα πόδια σου καλόγερος, ασκητευτής μπροστά σου,
μαράζωμα όλη του η ζωή και ο νους του μοναστήρι.
Μπρος στην εικόνα σου γυρτός ο κόσμος, με το στόμα
τρεμουλιαστό, κρεμάμενο μόνο από τ' όνομά σου
κι από τη σκέπη σου, Κυρά, κι από τ' ανάβλεμμά σου,
μ' ένα τροπάρι μυστικό, με μια πνιχτή μουρμούρα,
δυο απέραντα κοντόλογα : Χαίρε, Χαριτωμένη!

Τον πρώτο κόσμο πίνιξες Εσύ, τον πλούσιο κόσμο,
και απ' τον πνιμένο φύτρωσε χρυσόγραφτος ο κρίνος,
και στ' άσπρα και στ' αμάραντα φύλλα του χαρασμένα
τα λόγια τα δοξαστικά : Χαίρε, Χαριτωμένη!
Και τώρα ο κόσμος δείχνεται στόμα θαμμένου αγίου,
γάστρα ενός κρίνου μυστικού, και στην καρδιά του κόσμου,
από τον άγνωστο ασκητή ως το Βουλγαροφάγο
το νικητή που ανέβηκε για να σε προσκυνήσει,
κατάμεσα, Θεοτόκο, Εσύ, λαμπροζωγραφισμένη!
(Από τη Φλογέρα του Βασιλιά του Κωστή Παλαμά, Λόγος Όγδοος)

ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ

2011-08-13T20:25:00.003+03:00

Στην μέση ενός μικρού σπιτιού που 'χω νοικιάσει
το γέλιο ενός μωρού παιδιού με έχει αγκαλιάσει.
Τα ζήτησα όλα απ' τη ζωή μου, τα πλήρωσα με τη ψυχή μου
να έχει ένα τόπο η καρδιά πριν να γεράσει...

Έχει πανσέληνο απόψε κι είναι ωραία
είναι αλλιώτικη η σιωπή χωρίς παρέα.
Δεν νοιώθω θλίψη,
μα μου΄χει λείψει
το κοριτσάκι αυτό που αγάπησες τυχαία.
Δεν νιώθω θλίψη,
μα μου 'χει λείψει
το λάγνο ψέμα σου, που τα 'κανε όλα ωραία.

Είναι σκληρό για μια γυναίκα να 'ναι μόνη
στο λέω τώρα που η αλήθεια δεν θυμώνει.
Όση και να 'ναι η δύναμή μου, θέλω έναν άνθρωπο μαζί μου
Η μοναξιά στήνει παγίδες και πληγώνει...

Μα έχει πανσέληνο απόψε κι είναι ωραία
το σπίτι μου έρημο μα κάνουμε παρέα.
Δεν νοιώθω θλίψη,
μα μου 'χει λείψει
το κοριτσάκι αυτό που αγάπησες τυχαία.
Δεν νοιώθω θλίψη,
μα μου 'χει λείψει
το λάγνο ψέμα σου, που τα 'κανε όλα ωραία.

Στίχοι-μουσική: Χαρούλα Αλεξίου
(Απολαύστε τη Χαρούλα να τραγουδά την ΠΑΝΣΕΛΗΝΟ!)

Το μέλλον του βιβλίου...

2011-08-09T11:15:00.006+03:00

...είναι ηλεκτρονικό;

Πρόσφατα το Amazon.com, το μεγαλύτερο στον κόσμο ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο, ανακοίνωσε ότι το «ηλεκτρονικό βιβλίο» το kindle θα κυκλοφορήσει σε άλλες 100 χώρες και με μειωμένη στα 259$ τιμή. Από χρόνια η Sony κυκλοφορεί το δικό της ψηφιακό Reader, ενώ τη δική της πρόταση στην ψηφιακή ανάγνωση ετοιμάζει και η Barnes &amp;amp; Noble, η μεγάλη αμερικανική αλυσίδα βιβλιοπωλείων.
Αν και σήμερα οι πωλήσεις ψηφιακών βιβλίων αποτελούν μόνο τo 1,5% του συνόλου των πωλούμενων βιβλίων φαίνεται ότι θα έχουν αλματώδη αύξηση. Μόλις σε ένα χρόνο η πώληση του Kindle σημείωσε αύξηση 33%, και ολοένα και περισσότερα βιβλία προσφέρονται σε ψηφιακή μορφή παράλληλα με την κλασσική σε χαρτί.
Το ηλεκτρονικό βιβλίο είναι πλέον πραγματικότητα και τα μεγέθη του δεν μπορούν να αμφισβητηθούν. Υπάρχει βεβαίως και η άλλη πλευρά: το έντυπο βιβλίο εξακολουθεί να είναι ελκυστικό και μάλιστα σε βάθος χρόνου.
Το σημαντικό πάντως είναι ότι ο κόσμος των εκδόσεων έχει μπει στην ψηφιακή εποχή με ένα μοντέλο που έχει τιμή και μάλιστα ίδια ή αρκετές φορές υψηλότερη απ΄ αυτήν του εντύπου, έχει εργαλεία, τις μηχανές ή τις ταμπλέτες ανάγνωσης (σαν το i-pad), έχει κατοχυρωμένα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και επομένως δεν κινδυνεύει να καταρρεύσει από το free και το δωρεάν, όπως έγινε με τη μουσική βιομηχανία.
Στη χώρα μας η πρώτη σημαντική συνάντηση για το ηλεκτρονικό βιβλίο πραγματοποιήθηκε το 2000 στην Αθήνα σε ένα τριήμερο διεθνές συνέδριο με θέμα τις νέες τεχνολογίες στην παραγωγή και διάθεση του βιβλίου. Διοργανωτής ήταν το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (book.culture.gr) που για το σκοπό αυτό κάλεσε πολλά στελέχη του διεθνούς εκδοτικού στερεώματος αλλά και Έλληνες εκδότες.
Αξίζει να μεταφέρουμε εδώ ένα στιγμιότυπο από την ομιλία του Πέτερ Γκούτμαν, εκπροσώπου του γερμανικού εκδοττικού κολοσσού Bertelsmann: Ένας Κούρδος συγγραφέας, εγκατεστημένος εδώ και χρόνια στη Σουηδία, εξέδωσε πρόσφατα ένα λεξικό κουρδικής-τουρκικής γλώσσας, το οποίο έχουν αγοράσει ήδη πολλοί κάτοικοι της γείτονος χώρας.

Πού είναι το αξιοσημείωτο; Δεν μιλάμε για τυπωμένο λεξικό, αλλά για ένα ακόμη e-book, το οποίο, ακριβώς λόγω της φύσης του, κατόρθωσε και ξεπέρασε κάθε εμπόδιο συνόρων και ελέγχων και "εισχώρησε" στην Τουρκία μέσω του Internet!

Πηγές: http://grafi.pblogs....lektroniko.htmlhttp://www.tovima.gr...cle/?aid=367063http://www.oocities....iac_t/ebook.htm

Διαβάστε περισσότερα στο πολύ ενδιαφέρον άρθρο του μεγάλου στοχαστή Umberto Eco: «Φυτική και ανόργανη μνήμη: Το μέλλον του βιβλίου» μεταφρασμένο στα ελληνικά από την Ελένη Τουλούπη.

Τρεις γυναίκες, τρεις ζωές...

2011-08-04T09:59:00.005+03:00

ΠΕΡΣΑ ΚΟΥΜΟΥΤΣΗ:
"Χάρτινες ζωές"
Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Στάθηκε στο πεζοδρόμιο, σαν μικρό και αναποφάσιστο παιδί. Κάτι σαν νεύμα –ή μήπως κίνηση αχνή, αμυδρή, σχεδόν ανεπαίσθητη;- έσυρε τη ματιά της στο απέναντι πεζοδρόμιο. Ρίχνοντας το βλέμμα εκεί όπου αυτή η αίσθηση την καλούσε, είδε τις τέσσερις γυναίκες της ζωής της. Παραταγμένες όλες σε μια σειρά, η μία δίπλα στην άλλη: η γιαγιά της, η γριά Ευσταθία, η μάνα της και τέλος η κόρη της. Και το παράδοξο ήταν ότι καμία δεν την επέπληξε για την παράτολμη απόφασή της... Μόνο της χαμογέλασαν ενθαρρυντικά – ακόμα και η κόρη της...

Η Ανθή, μεγαλώνοντας στον ίσκιο της Μαριάνθης, στοιχειωμένη από την απουσία της νικημένης πια και αιχμάλωτης των περιστάσεων Βικτωρίας, θα ακολουθήσει την προδιαγεγραμμένη πορεία της. Καταπιέζοντας τα συναισθήματά της, θα παίξει ρόλους που δεν μπορεί να υποστηρίξει, θα ζει και δε θα ζει ταυτόχρονα. Αντιμέτωπη με την αλήθεια αλλά και τις επιλογές των γυναικών της γενιάς της, όλων των γυναικών, έχοντας τη βεβαιότητα ότι εκείνες την καθοδηγούν και την κατευθύνουν, θα βρεθεί μετά από χρόνια στο κρίσιμο σταυροδρόμι μιας μεγάλης πρόκλησης.
Tρεις γυναίκες, τρεις ζωές, παράλληλες όχι, αλλά σχεδόν επαναλαμβανόμενες μέσα στο χρόνο... Η Ιστορία θα τις αφουγκραστεί, ή θα τις προσπεράσει;

Ο Κώστας Τσόκλης...

2011-07-26T12:02:00.006+03:00

...διαβάζει Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη

Στα πλαίσια των εκδηλώσεων «Σύρος – Πολιτισμός-Καλοκαίρι 2011» ο κορυφαίος εικαστικός δημιουργός Κώστας Τσόκλης αφήνεται στη μαγεία του λόγου του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και μας ταξιδεύει με το προσωπικό του αφηγηματικό τόνο μέσα στα κείμενα ενός από τους πιο αγαπημένους Έλληνες συγγραφείς.
Ο εικαστικός συναντά μέσα από ένα παράλληλο πνευματικό επίπεδο δημιουργίας τον παραμυθένιο κόσμο του συγγραφέα, την απλότητα και τη σοφία του.
Στο σαντούρι, για τη μουσική υπόκρουση, συνοδεύει η Γεωργία Λίτσα. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην Ερμούπολη, στο χώρο της Μονής των Αδελφών του Ελέους την Κυριακή 31 Ιουλίου, στις 8μμ.
Όσες και όσοι βρίσκεστε ή θα βρεθείτε στη Σύρο, μη χάσετε την ευκαιρία να παρακολουθήσετε τον Κώστα Τσόκλη να απαγγέλλει αποσπάσματα του μεγάλου Σκιαθίτη συγγραφέα, του κοσμοκαλόγερου των Ελληνικών Γραμμάτων Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.
(Για τους ανυπόμονους, ιδού ένα απόσπασμα από το ΜΟΙΡΟΛΟΓΙ ΤΗΣ ΦΩΚΙΑΣ. Απολαύστε το με ένα ...ΚΛΙΚ!)

«Τα ψηλά βουνά»...

2011-07-24T09:19:00.001+03:00

... ένα θερμό και αυθεντικό ανάγνωσμα

Ολες οι παλαιές κατακτήσεις της Λογοτεχνίας είναι καινούργιες, γιατί η καθεμία από αυτές είναι μία ψηφίδα στο μεγάλο ψηψιδωτό της νεοελληνικής αυτογνωσίας.
Μία τέτοια περίπτωση, (πρώτη έκδοση 1918) είναι το βιβλίο για παιδιά του Ζαχαρία Παπαντωνίου, «Τα ψηλά βουνά». Η νέα, τριακοστή ένατη, έκδοσή της, που μόλις κυκλοφόρησε από την «Εστία» (9,17 ευρώ ), υποστηρίζεται από ένα επίμετρο του φιλολόγου Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλου, ο οποίος έχει ταυτίσει την ερευνητική του εργασία με την έκδοση των απάντων του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.

Ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου (1877-1940) ποιητής, δοκιμιογράφος, δημοσιογράφος και τεχνοκριτικός, μια κομβική μορφή των ελληνικών γραμμάτων, αφού στο πρόσωπό του συγκέντρωσε τις αισθητικές αναζητήσεις και την πολιτική πράξη.
Διετέλεσε νομάρχης σε Ζάκυνθο, Κυκλάδες, Καλαμάτα και Σπάρτη και οργάνωσε εργατικό σωματείο στη Σύρο. Το πέρασμά του -από την Εθνική Πινακοθήκη- ταυτίστηκε με την αγορά έργων του Θεοτοκόπουλου και του Γύζη, αλλά και με την προβολή του Παρθένη και του Μαλέα.

Τα «Ψηλά βουνά» είναι ο άνεμος της ανανέωσης, που έπνευσε στην εκπαίδευση των Ελληνοπαίδων, όταν πήρε τα ηνία της διακυβέρνησης της χώρας ο Ελευθέριος Βενιζέλος της επαναστατικής περιόδου του. Η πρώτη έκδοση από το Εθνικό Τυπογραφείο, με το τσελιγκόπουλο στο εξώφυλλο, προτρέπει τον αναγνώστη να σκεφτεί το Καρπενήσι, τον γενέθλιο τόπο του Ζαχαρία Παπαντωνίου. Η δημοφιλία του και η διαχρονική επιβίωσή του οφείλεται στην αβίαστη δημοτική γλώσσα του, που σπάει τη μέχρι τότε επικυριαρχία της καθαρεύουσας στα Αναγνωστικά του Δημοτικού. Επίσης, στην ανάλαφρη θεματογραφία του, γιατί ήρωές του είναι απόφοιτοι του Δημοτικού κατά τις καλοκαιρινές διακοπές τους, και στην εικονογράφησή του, γιατί τονίζει την αιθρία του ελληνικού ορεινού τοπίου.
Τα είκοσι έξι παιδιά θα πάρουν από το ευρυτανικό τοπίο την ξενοιασιά του ανοιχτού χώρου, με συνομιλητή τους τον αρχιτσέλιγκα Γεροθανάση, που κατά κάποιον τρόπο γίνεται ο μυσταγωγός τους στα κρυπτογραφήματα της ορεινής τοπογραφίας. Ο μικρός Λάμπρος, το τσοπανόπουλο, που δεν είναι άλλος από τον πατέρα του συγγραφέα Λάμπρο Παπαντωνίου, θα ακολουθήσει τους μικρούς παραθεριστές, κατά την επάνοδό τους στο άστυ, το οποίο συμβολίζει το πολιτιστικό κέντρο της μάθησης, της σκέψης και των ιδεών.

Αυτό το μίλημα στην ψυχή του παιδιού, εκτός από τη συμβολή του συγγραφέα του, ο οποίος φιλοτέχνησε και ορισμένα σχέδιά του, ήταν αποτέλεσμα συλλογικής εργασίας. Η συντακτική επιτροπή που υποστήριξε το πρωτοποριακό για τα μέτρα της εποχής εγχείρημα, αποτελούνταν από τους Δ. Ανδρεάδη Δ. Δελμούζο, Π. Νιρβάνα και Μ. Τριανταφυλλίδη. Στον Π. Ρούμπο ανήκε το μεγαλύτερο μέρος της εικονογράφησης.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1921, η «Επιτροπεία η διορισθείσα προς εξέτασιν της γλωσσικής διδασκαλίας των δημοτικών σχολείων», με προεξάρχοντες τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Παιδείας Σ. Σακελλαρόπουλο και τον καθηγητή Πανεπιστημίου Α. Σκιά, έκρινε ότι τα «Ψηλά βουνά» και το «Αλφαβητάρι με τον ήλιο» πρέπει, «να εκβληθώσι πάραυτα εκ των σχολείων και καώσι ως έργα ψεύδους και κακόβουλου προθέσεως». Το Αναγνωστικό το ξανάφερε στη Μέση Εκπαίδευση η βενιζελική κυβέρνηση το 1933, ενώ μόλις έναν χρόνο μετά, υποβλήθηκε προς έγκριση και απορρίφθηκε. Τελευταία του χρήση από μαθητές έγινε την πρώτη μεταπολιτευτική σχολική χρονιά (1974-'75).
Εκτοτε διαβάζεται όχι ως ρετρό απομεινάρι, αλλά ως ένα θερμό και αυθεντικό ανάγνωσμα.
(Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ/http://www.enet.gr/ )